Công an CẢNH BÁO KHẨN cho tất cả những người có thói quen chụp ảnh giơ 2 ngón tay 'say hi': CỰC KỲ NGUY HIỂM
Nhiều người đang dùng phương thức bảo mật là sử dụng khuôn mặt, vân tay mở khóa điện thoại. Tuy nhiên, theo cảnh báo từ cơ quan Công an, những thói quen tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội có thể vô tình tiếp tay cho kẻ gian đánh cắp dữ liệu sinh trắc học, đe dọa trực tiếp đến tài khoản ngân hàng.
Sự bùng nổ của mạng xã hội mang đến nhiều thuận lợi trong việc kết nối và chia sẻ cuộc sống hằng ngày, tuy nhiên cũng kéo theo không ít rủi ro liên quan đến an toàn thông tin cá nhân. Theo cảnh báo của Công an tỉnh Ninh Bình, các loại dữ liệu sinh trắc học như khuôn mặt, giọng nói và dấu vân tay đều là những thông tin định danh mang tính duy nhất đối với mỗi cá nhân. Trong bối cảnh những dữ liệu này đang được ứng dụng phổ biến để xác thực giao dịch ngân hàng, ví điện tử cũng như mở khóa các thiết bị thông minh, chúng trở thành mục tiêu mà các đối tượng tội phạm công nghệ cao đặc biệt nhắm tới.
Một trong những hành động quen thuộc của nhiều người khi sử dụng mạng xã hội là chụp ảnh với động tác tạo dáng chữ V hoặc đăng tải các bức ảnh có bàn tay xuất hiện rõ nét. Theo cơ quan chức năng, đây lại chính là nguồn dữ liệu mà các đối tượng xấu có thể lợi dụng để thu thập thông tin vân tay bằng nhiều thủ đoạn tinh vi.
Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ camera trên điện thoại thông minh, đặc biệt là các thiết bị sở hữu độ phân giải từ 50 megapixel trở lên, kết hợp với các thuật toán trí tuệ nhân tạo xử lý hình ảnh, khiến cấu trúc vân tay của người dùng có thể được ghi nhận với độ chi tiết rất cao.
Trong trường hợp máy ảnh hướng trực tiếp vào ngón tay và khoảng cách chụp dưới 1,5 mét, dữ liệu vân tay có khả năng bị trích xuất gần như đầy đủ, đạt mức 100%. Khi khoảng cách từ 1,5 mét đến 3 mét, nguy cơ này vẫn còn ở mức khoảng 50%. Chỉ khi khoảng cách vượt quá 3 mét, mức độ an toàn mới được cải thiện đáng kể.
Sau khi các bức ảnh gốc được đăng tải công khai trên internet, những đối tượng có ý đồ xấu có thể thu thập hình ảnh, phân tích dữ liệu rồi sử dụng công nghệ in 3D để tạo ra các lớp silicone mô phỏng dấu vân tay thật. Với phương thức này, chúng có thể vượt qua nhiều lớp bảo vệ sinh trắc học nhằm mở khóa điện thoại, truy cập ứng dụng ngân hàng hoặc thậm chí điều khiển các hệ thống nhà thông minh được bảo mật bằng dấu vân tay.
Không chỉ dữ liệu vân tay, thông tin về khuôn mặt và giọng nói của người dùng cũng đang đứng trước nguy cơ bị khai thác thông qua các hoạt động thường ngày trên mạng xã hội.
Việc liên tục chia sẻ ảnh chân dung ở khoảng cách gần, đăng tải video có chất lượng hình ảnh cao hoặc tham gia các xu hướng như “biến hình”, “ghép mặt AI”, “tạo sticker từ ảnh cá nhân” vô tình khiến người dùng cung cấp dữ liệu sinh học cho các nền tảng hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Nhiều người hiện nay thường tải về các ứng dụng chỉnh sửa ảnh miễn phí và nhanh chóng cấp quyền sử dụng camera, micro mà không tìm hiểu kỹ về mức độ an toàn hay mục đích sử dụng dữ liệu của các ứng dụng đó.
Theo cảnh báo, khi đã thu thập đủ dữ liệu sinh trắc học, các đối tượng tội phạm mạng có thể tận dụng công nghệ Deepfake để tạo ra hình ảnh và giọng nói giả mạo với độ chân thực rất cao.
Nhờ những dữ liệu này, chúng có thể giả danh chính chủ để thực hiện các cuộc gọi video tới người thân, bạn bè nhằm vay mượn tiền hoặc thực hiện các hành vi lừa đảo khác. Nguy hiểm hơn, công nghệ Deepfake còn có thể bị lợi dụng để vượt qua những bước xác thực sinh trắc học đang được nhiều ngân hàng áp dụng, từ đó thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.
Khác với mật khẩu hay mã PIN có thể thay đổi bất cứ lúc nào khi phát hiện rủi ro, dữ liệu sinh trắc học là những đặc điểm gắn liền với mỗi con người và gần như không thể thay thế sau khi bị lộ.
Chính vì vậy, khi thông tin sinh học bị đánh cắp hoặc sử dụng trái phép, hậu quả có thể kéo dài trong thời gian rất lâu, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền riêng tư cũng như sự an toàn tài chính của người dùng.
Để giảm thiểu nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu sinh trắc học, cơ quan chức năng khuyến nghị người dân cần điều chỉnh thói quen sử dụng mạng xã hội và nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân.
Theo đó, người dùng nên hạn chế đăng tải công khai các hình ảnh cận mặt, video có giọng nói rõ ràng hoặc những bức ảnh độ phân giải cao thể hiện rõ dấu vân tay. Đối với các tư thế tạo dáng như chữ V, cần cân nhắc kỹ trước khi chia sẻ lên môi trường mạng.
Bên cạnh đó, cơ quan công an cũng khuyến cáo không cung cấp dữ liệu sinh học cho các ứng dụng không rõ nguồn gốc, đồng thời thận trọng trước các xu hướng sử dụng AI yêu cầu quyền truy cập sâu vào dữ liệu cá nhân.
Người dùng cũng cần cảnh giác với các cuộc gọi hoặc tin nhắn có dấu hiệu bất thường, tuyệt đối không thực hiện xác thực khuôn mặt theo yêu cầu từ những nguồn không đáng tin cậy.
Ngoài ra, việc kích hoạt các lớp bảo mật bổ sung cho tài khoản ngân hàng và các dịch vụ tài chính trực tuyến là giải pháp cần thiết để tăng cường khả năng bảo vệ tài sản trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm công nghệ cao.
Trong bối cảnh dữ liệu sinh trắc học ngày càng đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động số, việc chủ động bảo vệ thông tin cá nhân không chỉ giúp giảm thiểu nguy cơ bị lừa đảo mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho tài sản và quyền riêng tư của mỗi người trên không gian mạng.
Tác giả: Thu Hiền
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 24/8/2026 | 08:31)
