Thảm họa hàng hải thảm khốc nhất lịch sử: Phà chở khách va chạm tàu chở dầu, hơn 4.000 người thiệt mạng
Vụ chìm tàu Dona Paz được nhắc đến như một trong những thảm họa hàng hải nghiêm trọng nhất xảy ra trong thời bình, với hơn 4.400 người vô tội không thể trở về.
Nếu được hỏi đâu là một trong những tai nạn hàng hải nghiêm trọng nhất từng xảy ra, Titanic có lẽ chưa phải câu trả lời. Vụ chìm Titanic là thảm họa nổi tiếng nhất, xảy ra cách đây 106 năm và khiến 1.502 người thiệt mạng.
Tuy nhiên, con số này chỉ bằng khoảng 1/3 số nạn nhân trong thảm họa chìm phà Dona Paz – vụ tai nạn phi quân sự trên biển được xem là có số người thiệt mạng lớn nhất thế giới với 4.386 người bỏ mạng.
Chở quá tải, hiểm họa tiềm tàng
Dona Paz được Onomichi Zosen đóng vào năm 1963 tại Onomichi, Hiroshima, Nhật Bản với tên ban đầu là Himeyuri Maru. Sau đó, con tàu được đổi tên và bán cho một công ty hàng hải của Philippines để phục vụ vận chuyển hành khách.
Tại Philippines, những con tàu như Dona Paz rất phổ biến và giữ vai trò quan trọng trong việc đi lại tại quốc gia có hơn 7.000 hòn đảo.
Chỉ 5 ngày trước Giáng sinh năm 1987, hàng trăm người lên tàu Dona Paz để di chuyển từ đảo Leyte tới thủ đô Manila. Theo quy định, con tàu chỉ được phép chở tối đa 1.518 hành khách. Thế nhưng vào ngày hôm đó, Dona Paz chở hơn 4.400 người, khiến tình trạng quá tải và chen chúc là điều khó tránh khỏi.
Không ai trong số hơn 4.400 người trên tàu nghĩ rằng mình không nên bước chân lên vì con tàu đã quá đông. Ai cũng muốn nhanh chóng di chuyển khi ngày lễ đang đến gần.
Nhưng rồi một ngày thiếu may mắn đã biến chuyến đi thành thảm họa, cướp đi 99,5% số người trên tàu. Ước tính 4.386 người thiệt mạng, chỉ 24 người sống sót trở về.
Hỏa ngục tồi tệ nhất từng xảy ra trên biển
Ngày 20/12/1987, Dona Paz khởi hành như những chuyến đi bình thường khác, dù số người trên tàu khi đó đã vượt quá quy định khoảng 3 lần.
Việc chở quá số lượng cho phép mang lại lợi nhuận lớn hơn cho doanh nghiệp sở hữu tàu. Tuy nhiên, quá tải cũng đồng nghĩa với việc mức độ nguy hiểm tăng lên. Hôm đó, Dona Paz chở hơn 4.400 người, trong khi con tàu đã cũ kỹ. Điều này khiến việc di chuyển, điều hướng hay tránh va chạm trở nên khó khăn hơn.
Khoảng 22 giờ 30 phút cùng ngày, khi phần lớn hành khách đang ngủ, Dona Paz bất ngờ gặp một sự cố không ai có thể ngờ tới. Khi đang di chuyển tại khu vực dọc eo biển Tablas, gần Marinduque, Dona Paz va chạm với một con tàu khác mang tên Vector. Thời điểm đó, Vector đang chở 8.800 thùng dầu cùng nhiều sản phẩm nhiên liệu dễ bắt lửa khác.
Cú va chạm mạnh khiến những "bom nổ chậm" này nhanh chóng bùng cháy, biến Vector thành một con tàu chìm trong biển lửa theo đúng nghĩa đen.
Nhưng thảm họa chưa dừng lại. Ngọn lửa nhanh chóng lan sang Dona Paz ở bên cạnh rồi tiếp tục lan rộng ra khu vực biển xung quanh, khiến hàng nghìn hành khách mắc kẹt trên tàu.
Trong lúc hoảng loạn, hàng chục hành khách nhảy xuống biển để tránh ngọn lửa ngày càng lớn trên tàu. Họ không nhận ra rằng các sản phẩm dầu mỏ cũng khiến vùng biển xung quanh trở thành biển lửa.
Khi đó, họ gần như chỉ còn hai lựa chọn: đứng lại trên tàu và chờ ngọn lửa lan tới, hoặc nhảy xuống biển lửa phía dưới. Dù lựa chọn thế nào, những hành khách đáng thương nhiều khả năng vẫn khó thoát khỏi cái chết.
Sau vụ tai nạn, chỉ 24 người sống sót, tương đương 0,5% tổng số hành khách từng lên tàu khi khởi hành. Điều đó đồng nghĩa 99,5% số người còn lại đã bỏ mạng trong thảm họa được ví như một hỏa ngục trên biển.
Sự hỗ trợ gần nhất mà Dona Paz và Vector nhận được đến từ một con tàu khác tình cờ đi ngang qua, nhưng thời điểm đó đã hơn 90 phút sau vụ va chạm. Phần lớn hành khách trên Dona Paz đã không còn sống sót. Chỉ 30' sau, con tàu chìm hẳn xuống đáy đại dương.
Trách nhiệm chính thuộc về ai?
Cuối cùng, vụ va chạm khiến 4.386 người thiệt mạng, theo thống kê tương đối. Chỉ có 26 người sống sót, gồm 24 hành khách của Dona Paz và 2 người trên Vector.
Sau nhiều cuộc điều tra quy mô lớn, người ta phát hiện rất có thể thuyền trưởng Dona Paz đã tham gia một bữa tiệc vào đêm xảy ra tai nạn và để một nhân viên tập sự phụ trách khoang lái. Rất có thể sự thiếu kinh nghiệm này đã phần nào dẫn tới vụ va chạm thảm khốc.
Những sai phạm cũng xuất phát từ việc con tàu chở quá nhiều hành khách như đã đề cập, khiến trọng tải tăng cao và gây khó khăn cho quá trình di chuyển. Nghiêm trọng hơn, Vector – con tàu chở 8.800 thùng dầu còn không có giấy phép hoạt động.
Tất cả những sai phạm và sự đen đủi đó vô tình cùng xuất hiện trong một đêm, tạo nên một trong những thảm họa chìm tàu tồi tệ nhất lịch sử. Hỏa ngục Dona Paz thậm chí còn được nhiều người ví như tai nạn "Titanic của châu Á".
Tạp chí Time Magazine còn gọi đây là thảm họa hàng hải chết chóc nhất trong thời bình của thế kỷ XX.
Tác giả: Phạm Thu Phương
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 22/08/2026 | 14:41)
