Lời cảnh báo từ bác sỹ đến những người hay ăn cơm chan canh
Chan canh vào cơm giúp thức ăn mềm, dễ nuốt nhưng nếu duy trì thường xuyên, thói quen này có thể khiến nhiều người nhai ít, ăn nhanh, khó nhận biết cảm giác no và vô tình ăn nhiều cơm hơn nhu cầu.
Chan nhiều canh khiến cơm dễ ăn, dễ nuốt hơn
Quá trình tiêu hóa bắt đầu ngay từ khoang miệng. Thức ăn được nhai nhỏ, trộn với nước bọt rồi mới đi xuống dạ dày. Với cơm và các món ăn có kết cấu đặc, người ăn thường phải nhai kỹ để thức ăn đủ mềm trước khi nuốt.
Trong khi đó, khi chan nhiều nước canh, cơm trở nên mềm và trơn hơn. Điều này có thể khiến một số người hình thành thói quen ăn nhanh, nhai ít rồi nuốt, đặc biệt ở trẻ em hoặc những người vốn thường xuyên ăn vội.
BS.CK2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP HCM, cho biết nhai kỹ không chỉ hỗ trợ quá trình tiêu hóa mà còn giúp cơ thể có thêm thời gian nhận biết tín hiệu no. Khi ăn quá nhanh, cảm giác no có thể xuất hiện muộn, khiến một người tiếp tục ăn trước khi nhận ra lượng thức ăn đã đủ.
Do đó, những người thường xuyên thấy quá no, đầy bụng sau bữa ăn hoặc có thể ăn hết một bát cơm trong thời gian rất ngắn nên xem xét cả thói quen chan canh khi ăn.
Uống canh trong bữa ăn không đồng nghĩa với gây hại cho dạ dày
Nhiều người cho rằng nước canh đi vào dạ dày sẽ làm loãng acid, từ đó khiến thức ăn khó tiêu hóa hoặc làm giảm khả năng hấp thu protein. Tuy nhiên, đây là quan niệm không chính xác.
Theo thông tin trên website Bệnh viện Vinmec, hệ tiêu hóa có khả năng điều chỉnh lượng dịch tiêu hóa tùy theo loại và lượng thức ăn được đưa vào cơ thể. Vì vậy, uống một lượng nước hoặc canh vừa phải trong bữa ăn không làm dạ dày mất khả năng tiêu hóa thức ăn.
Một bát canh rau thanh nhẹ hoàn toàn có thể trở thành một phần của bữa ăn cân đối. Điều đáng quan tâm hơn là thành phần của món canh và tổng khẩu phần. Nếu canh chứa nhiều muối, nhiều dầu mỡ hoặc được sử dụng để chan vào một lượng cơm lớn, vấn đề dinh dưỡng nằm ở chính lượng muối, chất béo và tinh bột được tiêu thụ.
Chan canh có thể khiến lượng cơm tiêu thụ tăng lên
Khi cơm được trộn với nước canh, món ăn trở nên mềm và dễ ăn hơn. Một số người vì vậy có thể tiếp tục ăn nhiều mà không nhanh cảm thấy ngán. Nếu bữa ăn ít rau, ít protein nhưng lại có nhiều cơm chan canh, tổng lượng tinh bột đưa vào cơ thể có thể tăng đáng kể.
Điều này đặc biệt đáng lưu ý với những người đang kiểm soát cân nặng, đường huyết hoặc có nguy cơ gặp các vấn đề chuyển hóa.
Tuy nhiên, không thể quy kết rằng chính nước canh là nguyên nhân khiến đường huyết tăng đột ngột. Đáp ứng đường huyết sau ăn còn phụ thuộc vào lượng cơm, loại tinh bột, tổng khẩu phần và thành phần của toàn bộ bữa ăn.
Vì vậy, thay vì quá lo lắng về việc cơm chan canh có trực tiếp làm tăng đường huyết hay không, điều quan trọng hơn là kiểm soát lượng cơm ăn vào và tốc độ ăn.
Ăn canh thế nào để không ảnh hưởng đến thói quen ăn uống?
Thay vì chan thật nhiều canh vào cơm, có thể dùng canh như một món riêng trong bữa ăn. Người ăn có thể dùng vài thìa canh trước hoặc trong bữa, sau đó ăn cơm cùng các món có kết cấu đặc và chủ động nhai chậm.
Với những món ăn khô, chỉ cần thêm một lượng canh vừa đủ để dễ ăn, không nhất thiết phải biến toàn bộ bát cơm thành hỗn hợp lỏng.
Quan trọng nhất vẫn là tốc độ ăn và cách nhai. Nên dành thời gian cảm nhận hương vị, độ mềm của cơm, rau, cá hoặc thịt thay vì ăn nhanh để kết thúc bữa ăn.
Một khẩu phần cân đối cũng cần có rau, nguồn protein phù hợp và lượng tinh bột vừa phải. Với người muốn kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết, có thể ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt hay các nguồn tinh bột giàu chất xơ thay cho việc ăn quá nhiều cơm trắng.
Người già và trẻ nhỏ không nhất thiết phải chan canh vào cơm
Với trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc những người gặp khó khăn khi nhai nuốt, làm mềm thức ăn có thể giúp việc ăn uống thuận lợi hơn. Tuy nhiên, chan nhiều nước vào cơm không phải phương án duy nhất.
Có thể thay thế bằng cách nấu cơm mềm, cắt nhỏ thức ăn, hầm nhừ thịt và cá, chế biến rau mềm hoặc lựa chọn cháo, súp phù hợp với khả năng ăn uống của từng người.
Nếu một người thường xuyên ho, nghẹn hoặc sặc trong lúc ăn uống, đặc biệt là người cao tuổi, không nên chỉ dựa vào việc chan thêm canh để thức ăn dễ “trôi” xuống. Khi tình trạng này lặp lại, cần đánh giá khả năng nuốt để xác định nguyên nhân và có cách xử lý phù hợp.
Hoa Ly
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 15/08/2026 | 11:34)
