BVS phát hiện dư lượng thuốc trừ sâu, hiểm họa khôn lường cho chị em phụ nữ
Các nghiên cứu khoa học đã phát hiện tồn dư nhiều hóa chất độc hại trong mẫu băng vệ sinh và tampon trên thị trường quốc tế.
Đã có nhiều nghiên cứu khoa học ghi nhận sự hiện diện của một số kim loại nặng và dư lượng hóa chất nông nghiệp trong một số mẫu băng vệ sinh và tampon được khảo sát trên thị trường quốc tế. Những phát hiện này đang làm dấy lên sự quan tâm về mức độ kiểm soát chất lượng và an toàn đối với các sản phẩm vệ sinh phụ nữ.
Một số báo cáo nước ngoài cũng từng đề cập đến việc phát hiện dư lượng hóa chất trong các sản phẩm băng vệ sinh, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm soát thành phần và quy trình sản xuất. Tuy nhiên, việc phát hiện một chất ở mức nhất định trong sản phẩm không đồng nghĩa với việc người sử dụng chắc chắn sẽ gặp vấn đề sức khỏe; nguy cơ còn phụ thuộc vào loại chất, hàm lượng, thời gian và mức độ tiếp xúc.
Vào ngày 9/3/2016, Tập đoàn P&G, chủ sở hữu nhiều thương hiệu tiêu dùng phổ biến như Pampers, Whisper, Ariel, Downy, Tide và Tampax, từng đối mặt với tranh cãi liên quan đến một số sản phẩm băng vệ sinh sau khi một nghiên cứu tại Pháp phát hiện dấu vết của dioxin và hợp chất thuốc diệt cỏ.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí 60 Millions de consommateurs (60 triệu người tiêu dùng) của Pháp, 5 trong số 11 mẫu sản phẩm được kiểm nghiệm bị phát hiện có chứa các chất được nhóm nghiên cứu lưu ý, trong đó có dioxin và glyphosate. Thông tin này khiến vấn đề an toàn của các sản phẩm vệ sinh phụ nữ nhận được sự quan tâm lớn.
Sau những tranh luận liên quan đến kết quả phân tích, P&G đã quyết định thu hồi hơn 3.000 sản phẩm băng vệ sinh Tampax và Always tại thị trường Pháp và Canada. Tổng số sản phẩm trong lô thu hồi được nêu là khoảng 3.100 sản phẩm.
Phát hiện glyphosate trong một số mẫu băng vệ sinh
Các sản phẩm băng vệ sinh của P&G được quảng cáo sử dụng lõi bông hữu cơ. Tuy nhiên, khi một số mẫu được đưa đi phân tích, các nhà nghiên cứu phát hiện dấu vết glyphosate - hoạt chất được sử dụng phổ biến trong một số loại thuốc diệt cỏ, trong đó có Roundup.
Nghiên cứu của 60 Millions de consommateurs cũng cho biết một số sản phẩm như Tampax Compak Active Regular Fresh và băng vệ sinh Always có tồn dư các hợp chất liên quan đến thuốc trừ sâu trên phần lõi bông.
Trước những kết quả này, P&G vẫn khẳng định các sản phẩm của mình an toàn đối với người tiêu dùng và cho rằng những phát hiện nói trên có thể xuất phát từ sự nhầm lẫn trong quá trình phân tích.
Theo phía P&G, hàm lượng các chất được phát hiện nằm trong giới hạn cho phép và không được đánh giá là gây nguy hiểm cho người sử dụng. Tuy nhiên, tập đoàn vẫn quyết định thu hồi lô sản phẩm khoảng 3.100 chiếc đã được đưa tới thị trường Pháp và Canada với lý do đặt sự an tâm và sức khỏe của người tiêu dùng lên hàng đầu.
P&G tiếp tục tái khẳng định quan điểm về tính an toàn của sản phẩm khi trao đổi với truyền thông quốc tế, trong đó có The Independent.
Người tiêu dùng yêu cầu công khai thành phần sản phẩm
Vụ việc cũng làm dấy lên tranh luận tại Pháp về việc kiểm soát và công khai thành phần của các sản phẩm vệ sinh dành cho phụ nữ.
Viện nghiên cứu Bảo vệ người tiêu dùng Pháp đã đề nghị chính phủ tăng cường kiểm soát đối với nhóm sản phẩm này. Một trong những kiến nghị được đưa ra là yêu cầu các nhà sản xuất công khai thành phần trên nhãn sản phẩm để người tiêu dùng có thể chủ động đánh giá những nguy cơ có thể liên quan đến sức khỏe.
Mélanie Doerflinger là người khởi xướng một bản kiến nghị nhận được hơn 210.000 chữ ký, yêu cầu các nhà sản xuất cung cấp thông tin rõ ràng hơn về thành phần của các sản phẩm vệ sinh phụ nữ.
“Khi chúng tôi mua mỹ phẩm, chúng tôi biết rõ trong đó có những thành phần nào, được chiết xuất ra sao.
Vậy mà khi mua những sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với phần ‘nhạy cảm’ và dễ bị tổn thương nhất trên cơ thể phụ nữ, chúng tôi lại không có chút thông tin gì về nó”, bà Doerflinger chia sẻ.
WHO cảnh báo về độc tính của dioxin
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), dioxin thuộc nhóm hóa chất độc hại có thể gây nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng đối với sức khỏe nếu con người phơi nhiễm ở mức đáng kể. Một số tác động được WHO đề cập liên quan đến nguy cơ ung thư, ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản, sự phát triển của thai nhi và hệ miễn dịch.
Tại Việt Nam, thông tin về vụ việc cũng từng nhận được sự quan tâm của giới chuyên môn.
Bác sĩ Lê Thị Kim Dung, phụ trách khoa chăm sóc sức khỏe sinh sản và tình dục tại Trung tâm Y tế Thái Hà, cho rằng dioxin là hóa chất độc hại và việc phát hiện các chất không phù hợp trong sản phẩm tiếp xúc với vùng da nhạy cảm là vấn đề cần được quan tâm.
Theo bác sĩ Dung, mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào loại chất, nồng độ, thời gian và con đường phơi nhiễm. Việc tiếp xúc ngoài da nhìn chung khác với việc đưa chất độc trực tiếp vào cơ thể thông qua thực phẩm hoặc nước uống. Tuy nhiên, do băng vệ sinh tiếp xúc trực tiếp với vùng nhạy cảm trong thời gian dài, việc lựa chọn sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn vẫn rất quan trọng.
Việt Nam từng xác nhận không nhập lô hàng bị thu hồi
Liên quan đến việc thu hồi sản phẩm tại Pháp và Canada, TS Trương Quốc Cường, khi đó là Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), cho biết băng vệ sinh không được xếp vào nhóm mỹ phẩm và không thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế theo cách thức áp dụng đối với mỹ phẩm.
Tuy nhiên, Bộ Y tế đã liên hệ với P&G Việt Nam để tìm hiểu thông tin liên quan.
Đại diện Cục Quản lý Dược cũng dẫn lại khẳng định của P&G rằng Việt Nam không nhập khẩu và phân phối những sản phẩm Tampax và Always thuộc lô bị thu hồi tại Pháp và Canada.
Vụ việc sau đó tiếp tục trở thành một trong những trường hợp được nhắc đến trong cuộc tranh luận về việc kiểm soát chất lượng, công khai thành phần và minh bạch thông tin đối với các sản phẩm vệ sinh phụ nữ.
Gần đây nhất vào 29/05/2025, Anh cũng phát hiện nồng độ thuốc trừ sâu trong băng vệ sinh cực cao. Theo đó, trong một báo cáo do Mạng lưới Hành động chống Thuốc trừ sâu Vương quốc Anh (PAN UK), Mạng lưới Môi trường Phụ nữ và Tổ chức Hợp tác Chống thuốc trừ sâu công bố đã đặt ra những lo ngại về sự hiện diện của hóa chất nông nghiệp trong một số sản phẩm vệ sinh dành cho phụ nữ.
Theo nhóm tác giả, vấn đề cần được quan tâm bởi các chất tiếp xúc với vùng âm đạo có thể được hấp thụ vào cơ thể. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng thực tế còn phụ thuộc vào loại hóa chất, nồng độ, thời gian tiếp xúc và khả năng phơi nhiễm. Việc phát hiện dư lượng hóa chất trong sản phẩm không đồng nghĩa với việc người sử dụng chắc chắn sẽ gặp tác động bất lợi đối với sức khỏe.
Phát hiện glyphosate trong một mẫu băng vệ sinh
Các nhà nghiên cứu đã kiểm nghiệm 15 hộp băng vệ sinh thuộc nhiều thương hiệu phổ biến được mua từ các nhà bán lẻ tại Anh.
Kết quả cho thấy glyphosate được phát hiện trong một mẫu với hàm lượng 0,004 mg/kg. Theo báo cáo, mức này cao hơn 40 lần so với giới hạn 0,0001 mg/kg được áp dụng đối với nước uống tại Anh và Liên minh châu Âu.
Tuy nhiên, các giới hạn đối với nước uống không thể được sử dụng trực tiếp để kết luận mức độ an toàn của một chất trong băng vệ sinh, bởi hai sản phẩm có con đường tiếp xúc và tiêu chuẩn đánh giá phơi nhiễm khác nhau. Đây cũng là vấn đề cần được các cơ quan chuyên môn đánh giá riêng đối với sản phẩm vệ sinh phụ nữ.
Glyphosate là một trong những hoạt chất thuốc diệt cỏ được sử dụng phổ biến trên thế giới. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới từng xếp glyphosate vào nhóm "có thể gây ung thư cho người" (Group 2A). Việc phân loại này dựa trên đánh giá về mối nguy tiềm ẩn của chất, không đồng nghĩa với việc mọi mức độ tiếp xúc đều gây ung thư.
Một số nghiên cứu cũng từng xem xét mối liên hệ giữa phơi nhiễm glyphosate và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Tuy nhiên, mức độ bằng chứng và mối quan hệ nhân quả vẫn là vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.
Amy Heley, thuộc tổ chức Pesticide Collaboration, cho rằng việc phát hiện glyphosate trong các sản phẩm được sử dụng trong kỳ kinh nguyệt đặt ra câu hỏi về mức độ kiểm soát hóa chất trong nhóm sản phẩm này.
"Nếu mức glyphosate này được coi là không an toàn trong nước chúng ta uống, tại sao nó lại được xuất hiện trong các sản phẩm kỳ kinh nguyệt? Cuộc điều tra của chúng tôi cho thấy phụ nữ, trẻ em gái và những người đang trong kỳ kinh nguyệt có thể không được bảo vệ khỏi việc tiếp xúc với các hóa chất độc hại này", bà Heley nói.
Bông được cho là một trong những nguồn cần xem xét
Theo nhóm nghiên cứu, bông - nguyên liệu được sử dụng phổ biến trong các sản phẩm vệ sinh - có thể là một trong những nguồn dẫn đến sự hiện diện của dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Báo cáo cho biết quá trình sản xuất bông công nghiệp có thể sử dụng hàng trăm loại hóa chất khác nhau trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Tuy nhiên, việc phát hiện một hóa chất trong thành phẩm cần được đánh giá cụ thể để xác định nguồn gốc, hàm lượng và mức độ phơi nhiễm thực tế đối với người sử dụng.
Trước đó, một số nghiên cứu khác cũng từng phát hiện dấu vết của kim loại nặng như chì và asen trong một số mẫu sản phẩm kinh nguyệt. Những kết quả này làm gia tăng yêu cầu về việc kiểm soát thành phần hóa học của các sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với cơ thể.
Các tổ chức kêu gọi tăng cường kiểm soát
Nhóm tác giả cho rằng cần xây dựng một chương trình quản lý cụ thể đối với các sản phẩm vệ sinh phụ nữ, trong đó có việc kiểm nghiệm định kỳ nhằm phát hiện dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và các hóa chất khác.
Josie Cohen, quyền giám đốc tại PAN UK, cho biết:
"Chúng tôi thực sự bị sốc khi phát hiện ra glyphosate trong băng vệ sinh được bày bán trên các kệ hàng ở Anh. Đây là một lỗ hổng trắng trợn trong quy định về sức khỏe và an toàn mà chính phủ cần khẩn trương giải quyết".
Theo nhóm nghiên cứu, việc kiểm tra trực tiếp các sản phẩm trên thị trường có thể giúp cơ quan quản lý phát hiện sớm những trường hợp không đáp ứng yêu cầu về thành phần và an toàn.
Trong khi đó, tại Anh, glyphosate vẫn được một số hội đồng địa phương sử dụng để kiểm soát cỏ dại tại công viên, đường phố và các khu vực công cộng. Tuy nhiên, xu hướng sử dụng các phương pháp thay thế cũng đang gia tăng. Theo báo cáo, khoảng 70-80 hội đồng địa phương đã chuyển sang các phương án không sử dụng hóa chất hoặc cho phép cỏ phát triển tự nhiên.
Những phát hiện trên đang tiếp tục thúc đẩy cuộc tranh luận về tiêu chuẩn kiểm soát hóa chất trong các sản phẩm vệ sinh phụ nữ, đặc biệt là những sản phẩm được sử dụng thường xuyên và tiếp xúc trực tiếp với cơ thể trong thời gian dài.
Minh Tuyến
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 11/8/2026 | 08:25)
