Công an cảnh báo: Kiểm tra ngay điện thoại, tuyệt đối không lưu những hình ảnh này
Việc lưu trữ hình ảnh chứa dữ liệu nhạy cảm trong thiết bị cá nhân có thể vô tình tạo "kẽ hở" để kẻ gian chiếm đoạt tài khoản và tài sản.
Trong thời gian gần đây, khi các hình thức tội phạm công nghệ cao liên tục gia tăng với thủ đoạn ngày càng tinh vi, cơ quan công an cùng nhiều ngân hàng đã nhiều lần phát đi cảnh báo về nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân từ chính điện thoại thông minh của người dùng. Theo nhận định của lực lượng chức năng, việc lưu giữ những hình ảnh chứa dữ liệu nhạy cảm trên thiết bị cá nhân có thể vô tình tạo ra lỗ hổng bảo mật, giúp các đối tượng xấu tiếp cận tài khoản và chiếm đoạt tài sản.
Trước thực trạng này, công an khuyến nghị người dân không nên lưu trữ một số loại hình ảnh quan trọng trong điện thoại, đặc biệt khi thiết bị có nguy cơ bị đánh cắp, nhiễm mã độc hoặc bị truy cập trái phép.
1. Ảnh giấy tờ tùy thân
Nhóm giấy tờ này bao gồm căn cước công dân, chứng minh thư, hộ chiếu và giấy phép lái xe. Đây đều là những tài liệu chứa đầy đủ thông tin định danh như số định danh cá nhân, ngày tháng năm sinh và hình ảnh chân dung.
Nếu các dữ liệu này bị rò rỉ, đối tượng xấu có thể lợi dụng để mở tài khoản ngân hàng, thực hiện hành vi vay tiền, giả mạo danh tính hoặc phục vụ các hoạt động vi phạm pháp luật khác.
2. Ảnh chụp hai mặt thẻ ngân hàng, thẻ tín dụng
Nhiều người có thói quen lưu ảnh mặt trước và mặt sau của thẻ ngân hàng hoặc thẻ tín dụng để tiện sử dụng khi cần thiết. Tuy nhiên, hình ảnh này thường hiển thị đầy đủ số thẻ, ngày hết hạn và mã CVV.
Chỉ với những thông tin trên, kẻ gian hoàn toàn có thể thực hiện các giao dịch thanh toán trực tuyến trái phép, mua sắm gian lận hoặc chiếm đoạt tiền trong tài khoản mà chủ thẻ không kịp phát hiện.
3. Ảnh "selfie" xác thực danh tính
Đây là những bức ảnh chụp khuôn mặt cùng giấy tờ tùy thân được sử dụng khi mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc các nền tảng tài chính trực tuyến.
Nếu bị đánh cắp, các hình ảnh này có thể bị lợi dụng để vượt qua những bước xác thực sinh trắc học, từ đó giúp đối tượng xấu kiểm soát tài khoản của người dùng.
4. Ảnh chụp màn hình chứa OTP hoặc mã bảo mật
Mã OTP, mã xác thực giao dịch hay mã khôi phục tài khoản thường chỉ có hiệu lực trong khoảng thời gian ngắn. Tuy nhiên, trong trường hợp hình ảnh lưu các mã này bị lộ đúng thời điểm, kẻ gian có thể nhanh chóng đăng nhập và chiếm quyền sử dụng tài khoản chỉ trong vài phút.
5. Ảnh chứa thông tin đăng nhập
Các bức ảnh lưu lại tên đăng nhập, mật khẩu hoặc mã PIN thẻ được lực lượng chức năng đánh giá là nguồn dữ liệu đặc biệt giá trị đối với tội phạm mạng.
Khi điện thoại bị mất hoặc bị cài mã độc, những thông tin này có thể giúp hacker truy cập trực tiếp vào các tài khoản cá nhân của chủ sở hữu.
6. Ảnh chứa dữ liệu tài chính cá nhân
Nhóm dữ liệu này bao gồm sao kê ngân hàng, hợp đồng vay vốn, hợp đồng bảo hiểm và các chứng từ tài chính khác.
Khi những tài liệu này bị lộ, đối tượng xấu có thể đánh giá được tình hình tài chính của nạn nhân, từ đó xây dựng các kịch bản lừa đảo phù hợp với tâm lý và thói quen chi tiêu nhằm tăng khả năng thành công.
7. Ảnh vé máy bay, hóa đơn điện tử
Các hình ảnh chứa mã đặt chỗ, mã QR, thông tin hành trình hoặc dữ liệu thanh toán cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Nếu rơi vào tay kẻ xấu, những thông tin này có thể bị sử dụng để truy cập dữ liệu cá nhân, thay đổi lịch trình di chuyển hoặc thực hiện các hành vi gian lận liên quan đến dịch vụ vận tải và thanh toán điện tử.
8. Ảnh giấy tờ, tài liệu doanh nghiệp
Hợp đồng, báo cáo nội bộ hay những tài liệu mang tính bảo mật của doanh nghiệp nếu được lưu trên điện thoại cá nhân mà không có biện pháp bảo vệ phù hợp sẽ đối mặt với nguy cơ bị rò rỉ.
Việc thất thoát những dữ liệu này có thể gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp về tài chính, uy tín cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh.
9. Ảnh chứa mã QR liên quan đến tài khoản cá nhân
Các mã QR phục vụ đăng nhập ứng dụng ngân hàng, ví điện tử, tài khoản mạng xã hội hoặc các dịch vụ số khác cũng được xếp vào nhóm thông tin cần bảo vệ nghiêm ngặt.
Trong trường hợp bị chụp lại hoặc đánh cắp, những mã QR này có thể bị sử dụng để đăng nhập trái phép mà không cần đến mật khẩu.
10. Ảnh email, tin nhắn có chứa đường link xác thực
Không ít người thường chụp màn hình email xác nhận, đường dẫn kích hoạt tài khoản hoặc thông báo từ ngân hàng để lưu lại khi cần sử dụng.
Tuy nhiên, đây cũng là những dữ liệu có giá trị đối với kẻ gian. Nếu điện thoại bị mất quyền kiểm soát, các liên kết xác thực có thể bị khai thác nhằm chiếm quyền truy cập tài khoản.
11. Ảnh hợp đồng điện tử có chữ ký số
Các hợp đồng vay vốn, bảo hiểm hoặc mua bán tài sản được ký kết bằng chữ ký điện tử nếu lưu trữ trên điện thoại cá nhân mà thiếu các biện pháp bảo mật cần thiết có thể bị lợi dụng.
Nguy cơ phát sinh là việc giả mạo giao dịch hoặc dẫn đến những tranh chấp pháp lý không mong muốn trong tương lai.
12. Ảnh giấy tờ cá nhân của người khác
Bên cạnh việc bảo vệ dữ liệu của chính mình, công an cũng khuyến cáo người dân không nên lưu giữ ảnh căn cước công dân, hộ chiếu hoặc các giấy tờ cá nhân của người thân, bạn bè và đồng nghiệp trong điện thoại.
Trong trường hợp xảy ra sự cố rò rỉ thông tin, người lưu giữ các hình ảnh này cũng có thể phải chịu những trách nhiệm liên quan.
Ngoài những khuyến cáo trên, lực lượng chức năng đề nghị người dân hạn chế tối đa việc lưu trữ hình ảnh chứa dữ liệu nhạy cảm trên điện thoại. Những hình ảnh không còn nhu cầu sử dụng nên được xóa ngay để giảm nguy cơ lộ lọt thông tin.
Bên cạnh đó, người dùng cần chủ động thiết lập mật khẩu mạnh, sử dụng khóa sinh trắc học và kích hoạt các tính năng bảo mật cần thiết trên thiết bị. Đối với những trường hợp bắt buộc phải lưu trữ dữ liệu quan trọng, nên lựa chọn các ứng dụng hoặc thiết bị lưu trữ chuyên dụng có khả năng mã hóa nhằm hạn chế tối đa nguy cơ bị đánh cắp thông tin và tài sản.
Tác giả: Thu Hiền
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 16/8/2026 | 09:24)
