Người dân chú ý: Hai chính sách về vàng và thuế có hiệu lực từ tháng 2/2026
Hai quy định mới liên quan đến quản lý vàng và thủ tục thuế sẽ chính thức có hiệu lực từ tháng 2/2026. Trong đó, đáng chú ý là mức phạt lên tới 20 triệu đồng đối với cá nhân mua, bán vàng miếng không đúng quy định, đồng thời người nộp thuế được “gỡ rủi ro” bị phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế khi phải nộp lại
Ngày 1 tháng 2 năm 2026, chuyên trang của tạp chí Người Đưa Tin đăng tải bài viết với tiêu đề "Người dân chú ý: Hai chính sách về vàng và thuế có hiệu lực từ tháng 2/2026". Nội dung như sau:
Cá nhân mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép sẽ bị phạt tới 20 triệu đồng từ ngày 9/2/2026
Chính phủ ban hành Nghị định số 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Trong đó, Nghị định quy định hành vi không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán bị phạt tới 20 triệu đồng; cá nhân mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép sẽ bị phạt tới 20 triệu đồng; mang theo vàng khi xuất, nhập cảnh không đúng quy định bị phạt tới 100 triệu đồng; phạt tiền từ 250 - 300 triệu đồng đối với hành vi hoạt động sản xuất vàng miếng không đúng quy định của pháp luật…
Nghị định trên có hiệu lực từ 9/2/2026.
Từ 14/2/2026 không xử phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế khi phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế
Chính phủ ban hành Nghị định số 373/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế.
Nghị định số 373/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 14/2/2026; bổ sung khoản 3 Điều 9 Nghị định số 126/2020/NĐ-CP hướng dẫn trường hợp người nộp thuế đã khai thuế theo quý nhưng không đủ điều kiện khai thuế theo quý.
Trong đó, Nghị định quy định người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế đối với hồ sơ khai thuế của các kỳ tính thuế phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế. Hồ sơ khai thuế các tháng đã nộp lại được xác định là hồ sơ thay thế cho hồ sơ khai thuế theo quý đã nộp.
Trên thực tế, theo quy định hiện hành, chỉ những người nộp thuế đáp ứng điều kiện nhất định (chủ yếu về quy mô doanh thu) mới được khai thuế theo quý. Tuy nhiên, không ít người nộp thuế sau khi đã thực hiện khai theo quý mới phát hiện mình không đủ điều kiện, buộc phải chuyển sang khai theo tháng và nộp lại hồ sơ cho các kỳ đã khai sai. Vướng mắc phát sinh là các hồ sơ khai theo tháng này thường được nộp sau thời hạn, dẫn đến nguy cơ bị coi là chậm nộp và bị xử phạt vi phạm hành chính, dù bản chất sai sót đến từ việc xác định nhầm kỳ khai thuế.
Trước khi có Nghị định 373/2025/NĐ-CP, Nghị định 126/2020/NĐ-CP chưa có quy định cụ thể về việc miễn xử phạt trong trường hợp phải nộp lại hồ sơ do thay đổi kỳ tính thuế. Điều này khiến người nộp thuế đối mặt rủi ro bị xử phạt, tạo áp lực lớn trong quá trình tuân thủ nghĩa vụ thuế.
Chính vì vậy, Nghị định 373/2025/NĐ-CP đã bổ sung quy định nhằm tạo điều kiện, giảm rủi ro xử phạt do sai kỳ tính thuế.
Tạp chí Tri Thức cũng đăng tải bài viết với tiêu đề "Từ 9/2, người mua bán vàng miếng cần chú ý điều này". Nội dung như sau:
 |
|
Người dân giao dịch tại cửa hàng vàng Mi Hồng, TP.HCM. Ảnh: Anh Nguyễn. |
Từ tháng 2/2026, hàng loạt chính sách mới liên quan đến kinh doanh vàng và quản lý thuế chính thức có hiệu lực. Đáng chú ý, mức xử phạt trong lĩnh vực vàng tăng mạnh, trong khi quy định về hồ sơ khai thuế được điều chỉnh theo hướng giảm rủi ro cho người nộp thuế.
Siết mạnh xử phạt vi phạm trong kinh doanh vàng
Chính phủ trước đó đã ban hành Nghị định số 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.
Theo quy định mới, các hành vi vi phạm phổ biến như mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép hoặc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán sẽ bị cảnh cáo hoặc phạt tiền 10-20 triệu đồng nếu tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần.
Những sai phạm về quy trình kinh doanh, bao gồm không thanh toán qua tài khoản, không niêm yết công khai giá vàng, hoặc sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ không công bố tiêu chuẩn, ghi nhãn theo quy định, có thể bị xử phạt 30-50 triệu đồng.
Đáng chú ý, mức phạt tăng mạnh đối với các hành vi gây rủi ro lớn cho thị trường. Cụ thể, kinh doanh vàng miếng không đúng quy định hoặc mang vàng trái phép qua biên giới có thể bị phạt 80-100 triệu đồng; các hành vi kinh doanh vàng khi chưa đủ điều kiện pháp lý, xuất nhập khẩu vàng sai ngành nghề đăng ký bị phạt 140-180 triệu đồng.
Mức xử phạt cao nhất 300-400 triệu đồng áp dụng cho hành vi sản xuất, kinh doanh vàng miếng hoặc xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu không có giấy phép.
 |
|
Mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép hoặc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán sẽ bị cảnh cáo hoặc phạt tiền 10-20 triệu đồng nếu tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần. Ảnh: Thế Bằng. |
Song song đó, Nghị định cũng bổ sung chế tài đối với vi phạm trong lĩnh vực trung gian thanh toán, đặc biệt là ví điện tử. Các hành vi tiết lộ thông tin khách hàng, mua bán, cho thuê ví điện tử trái phép có thể bị phạt 50-120 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm.
Ngoài phạt tiền, cơ quan quản lý có thể áp dụng biện pháp bổ sung như tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép, với mức phạt dành cho tổ chức gấp đôi cá nhân.
Nghị định trên có hiệu lực từ 9/2.
Giới hạn trạng thái vàng của tổ chức tín dụng
Ngân hàng Nhà nước ngày 31/12/2025 cũng đã ban hành Thông tư số 82/2025/TT-NHNN quy định về trạng thái vàng của các tổ chức tín dụng, chính thức có hiệu lực từ ngày 12/2.
Theo Thông tư, giới hạn trạng thái vàng cuối ngày của tổ chức tín dụng được xác định chặt chẽ trên cơ sở vốn tự có. Cụ thể, các tổ chức tín dụng được phép sản xuất vàng miếng chỉ được duy trì trạng thái vàng tối đa 5% so với vốn tự có.
Trong khi đó, các tổ chức được phép kinh doanh mua, bán vàng miếng không được vượt quá 2% vốn tự có, trừ một số trường hợp đặc thù theo quy định. Vốn tự có làm căn cứ tính toán là vốn của tháng liền kề trước kỳ báo cáo, xác định theo quy định về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng.
Đáng chú ý, Thông tư quy định tổ chức tín dụng không được duy trì trạng thái vàng âm, qua đó hạn chế tình trạng đầu cơ, sử dụng đòn bẩy quá mức và rủi ro mất cân đối tài chính. Trong trường hợp đặc biệt, tổ chức tín dụng chỉ được phép duy trì trạng thái vàng ngoài giới hạn khi có sự chấp thuận của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Không xử phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế khi phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế
Nghị định số 373/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế.
Theo đó, từ ngày 14/2, người nộp thuế sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế đối với hồ sơ khai thuế của các kỳ tính thuế phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế. Hồ sơ khai thuế các tháng đã nộp lại được xác định là hồ sơ thay thế cho hồ sơ khai thuế theo quý đã nộp.
Trước đây, Nghị định 126/2020/NĐ-CP chưa có quy định cụ thể về việc miễn xử phạt vi phạm hành chính đối với các hồ sơ khai thuế bị chậm khi phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế. Nghị định 373/2025/NĐ-CP đã bổ sung quy định này nhằm tạo điều kiện, giảm rủi ro xử phạt do sai kỳ tính thuế.
