Dọn dẹp nhà đón Tết, bé gái bị "ăn mòn 20 lỗ thủng" ở não
Ít ai ngờ rằng việc tổng vệ sinh tưởng như rất bình thường này lại có thể tiềm ẩn những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt với trẻ nhỏ và người cao tuổi.
Báo Thanh niên Việt ngày 2/2/2026 đăng bài: "Dọn dẹp nhà đón Tết, bé gái lớp 2 bị "ăn mòn 20 lỗ thủng" ở não", nội dung vụ việc xảy ra như sau:
Càng gần Tết Nguyên đán, nhiều gia đình bắt đầu bước vào giai đoạn “tổng vệ sinh cuối năm”, dọn dẹp nhà cửa, lau chùi đồ đạc với mong muốn đón năm mới sạch sẽ, gọn gàng. Tuy nhiên, ít ai ngờ rằng việc tổng vệ sinh tưởng như rất bình thường này lại có thể tiềm ẩn những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt với trẻ nhỏ và người cao tuổi.
Theo truyền thông Trung Quốc, mới đây tại thành phố Trịnh Châu, một bé gái 6 tuổi bị sốt kéo dài suốt 17 ngày không rõ nguyên nhân. Sau khi thăm khám chuyên sâu, các bác sĩ phát hiện trong não của bé xuất hiện hơn 20 ổ tổn thương do nấm “ăn mòn”.
20 ổ tổn thương do nấm “ăn mòn”
Bác sĩ Hoắc Ngọc Phong, Phó trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhi khoa, Bệnh viện trực thuộc Đại học Trịnh Châu số 1 (Trung Quốc) cho biết, nguyên nhân là nhiễm nấm Aspergillus fumigatus, một loại nấm mốc nguy hiểm. Trước đó, bé cùng gia đình quay về căn nhà cũ bỏ trống lâu ngày để dọn dẹp. Trong thời gian ngắn, trẻ đã hít phải lượng lớn bụi nấm mốc tích tụ trong không khí, khiến nấm xâm nhập vào máu và lan lên não, gây biến chứng nặng.
Trước đó không lâu, tại thành phố Dương Châu, tỉnh Giang Tô, một cụ ông 73 tuổi sống một mình, có tiền sử hen suyễn, cũng gặp biến cố tương tự. Khi dọn dẹp nhà cửa trước Tết, ông hít phải nhiều bụi bẩn, lên cơn hen dữ dội. Dù đã dùng thuốc nhưng không thuyên giảm, ông được đưa đi cấp cứu và sau đó được chẩn đoán mắc bệnh nấm phổi Aspergillus.
Các bác sĩ cảnh báo, khi dọn nhà cuối năm, tốt nhất không nên để trẻ nhỏ ở trong không gian đang lau dọn, đặc biệt là những căn phòng lâu ngày không sử dụng. Những góc tường ẩm mốc, đen sẫm cần được xử lý sớm và người dọn dẹp phải trang bị đầy đủ đồ bảo hộ.
Nấm mốc trong nhà không chỉ làm mất thẩm mỹ mà còn đe dọa sức khỏe con người. Chúng có thể ảnh hưởng đến hệ hô hấp, da và đường tiêu hóa. Một số loại nấm còn tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư. Điển hình là nấm Aspergillus flavus có khả năng tiết aflatoxin, một chất đã được xác định là gây ung thư.
Nấm mốc có thể tấn công hệ hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch yếu. Nấm đen thường xuất hiện ở phòng tắm, khu vực vòi sen, bồn rửa. Nấm Cladosporium hay bám trên tường hoặc lơ lửng trong không khí, dễ gây hen suyễn và các bệnh hô hấp. Riêng một số chủng Aspergillus có thể gây nhiễm trùng phổi nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.
Ngoài ra, nấm mốc còn là dị nguyên mạnh. Bào tử nấm rất nhỏ, dễ phát tán trong không khí, khiến nhiều người bị đỏ da, ngứa mắt, nghẹt mũi, ho kéo dài. Thống kê tại Bệnh viện Đồng Nhân Bắc Kinh (Trung Quốc) cho thấy, nấm mốc là một trong những nguyên nhân quan trọng gây viêm mũi dị ứng, đặc biệt hoạt động mạnh vào mùa nóng ẩm.
Một số loại nấm còn có thể gây viêm thực quản, viêm dạ dày - ruột do nhiễm Candida hoặc các chủng nấm khác.
Để loại bỏ nấm mốc trong nhà, cần nhớ rằng chúng phát triển mạnh trong môi trường ẩm, nhiệt độ khoảng 20-30 độ C và độ ẩm trên 80%. Điều hòa không được vệ sinh định kỳ cũng là nơi tích tụ nấm mốc. Biện pháp hiệu quả nhất là mở cửa thông gió, tạo luồng không khí đối lưu hoặc sử dụng chế độ hút ẩm của điều hòa. Phòng tắm là khu vực dễ sinh nấm nhất, cần tránh phơi quần áo trong đó và có thể dùng các dung dịch tẩy nấm chuyên dụng sau khi vệ sinh.
Khi tổng vệ sinh nhà cửa, người dọn dẹp nên đeo khẩu trang, găng tay, thậm chí kính bảo hộ nếu cần, để tránh hít phải bào tử nấm hoặc bị hóa chất bắn vào mắt.
Một lưu ý quan trọng khác là không nên “trộn” các loại chất tẩy rửa với nhau. Nhiều người nghĩ rằng pha trộn sẽ tăng hiệu quả làm sạch, nhưng thực tế có thể sinh ra khí độc hoặc gây bỏng hóa chất. Chẳng hạn, nước tẩy bồn cầu trộn với dung dịch khử khuẩn chứa clo có thể sinh khí clo, gây ngộ độc với biểu hiện buồn nôn, đau ngực, tiêu chảy. Dung dịch khử khuẩn pha với nước giặt không những làm giảm hiệu quả mà còn có thể tạo ra chất độc. Trong khi đó, trộn chất tẩy rửa kiềm với chất tẩy axit chỉ khiến khả năng làm sạch giảm đi rõ rệt.
Tổng vệ sinh trước Tết là việc cần thiết, nhưng an toàn sức khỏe vẫn phải đặt lên hàng đầu. Đeo khẩu trang, găng tay, sử dụng hóa chất đúng cách và tránh để trẻ nhỏ tiếp xúc với môi trường bụi mốc là những nguyên tắc không nên xem nhẹ trong những ngày dọn dẹp cuối năm.
Báo Người đưa tin cũng đăng tải bài viết: "Bé gái sốt liên tục 17 ngày, bác sĩ sốc nặng khi phát hiện "bí mật" đáng sợ", nội dung cụ thể như sau:
Mới đây tại Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, một bé gái 6 tuổi bị sốt kéo dài 17 ngày. Các bác sĩ phát hiện não của bé bị nấm ăn mòn. Thủ phạm chính là nấm Aspergillus fumigatus có trong bụi mốc từ một ngôi nhà cũ bỏ hoang.
Gia đình bệnh nhân kể lại rằng đứa trẻ đã cùng họ trở về nhà cũ và hít phải một lượng lớn bụi mốc từ ngôi nhà trong một thời gian ngắn.
Các bác sĩ cho biết, khi bào tử nấm xâm nhập qua đường hô hấp, chúng có thể đi vào máu và tấn công mô não, gây tổn thương nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Kết quả chụp MRI cho thấy não bé bị "gặm nhấm", tạo thành hơn 20 lỗ rỗng.
"Có khoảng 20 lỗ trên hình ảnh! Điều này rất hiếm gặp", bác sĩ giải thích.
Aspergillus fumigatus là một loại nấm thường được tìm thấy trong môi trường ẩm mốc và đặc biệt dễ phát triển trong những ngôi nhà cũ, thiếu thông gió và ẩm ướt.
Loại nấm này thường được tìm thấy trong môi trường tự nhiên và đặc biệt phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt, ấm áp và giàu chất hữu cơ. Những ngôi nhà không có người ở trong thời gian dài thường trở thành "thiên đường" của loại nấm này.
Ở các góc nhà, trên trần nhà, phía sau tủ quần áo, dưới nệm, sâu trong thảm... những ngóc ngách khó tìm này có thể là nơi trú ngụ của nấm mốc. Bụi bay lên trong quá trình dọn dẹp có thể chứa một lượng lớn bào tử nấm mốc, nếu hít phải có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe.
Nghiên cứu y học cho thấy bào tử nấm mốc thường chỉ có đường kính từ 2-10 micromet, khiến chúng rất dễ xâm nhập vào cơ thể người qua đường hô hấp. Nguy cơ này đặc biệt cao đối với trẻ em có hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn toàn và người cao tuổi có hệ miễn dịch suy yếu.
Đầu tiên, đừng để trẻ em tham gia dọn dẹp nhà cũ. Hệ miễn dịch của trẻ em tương đối yếu hơn và đường hô hấp nhạy cảm hơn, vì vậy cần tránh cho chúng tiếp xúc với môi trường ẩm mốc. Tốt nhất là cho trẻ chơi ở khu vực ngoài trời an toàn trong khi dọn dẹp.
Thứ hai, hãy thực hiện các biện pháp bảo vệ cá nhân. Trước khi vào phòng có mùi ẩm mốc nồng nặc, hãy đeo khẩu trang chống bụi chuyên dụng (như N95), găng tay và quần áo dài tay. Khẩu trang vải cotton thông thường không đủ khả năng lọc các bào tử nấm mốc nhỏ li ti.
Hãy thông gió phòng trước khi dọn dẹp. Mở tất cả cửa ra vào và cửa sổ để không khí lưu thông ít nhất 30 phút trước khi bắt đầu lau chùi. Tuyệt đối không dùng chổi để quét trực tiếp vì sẽ làm bụi bay lên, chứa nhiều bào tử nấm mốc.
Đối với tường và đồ nội thất bị mốc rõ ràng, hãy sử dụng chất tẩy mốc chuyên dụng hoặc cân nhắc thay thế chúng. Lau bằng khăn ẩm trong quá trình vệ sinh để giảm bụi. Sau khi vệ sinh, đảm bảo thông gió đầy đủ.
