Nam tài xế 50 tuổi suy gan, suy thận cấp vì món ăn bình dân này của người Việt
Dù là 1 món ngon nhưng nếu bảo quản không đúng cách thì nó bỗng trở thành thuốc độc với cơ thể.
Báo Thanh Niên Việt mới đây đã đăng tải bài viết có tiêu đề "Nam tài xế 50 tuổi suy gan, suy thận cấp vì 1 món ăn bình dân của người Việt", nội dung cụ thể như sau:
“Đây không phải tiết kiệm, mà là đem mạng sống đánh cược với nấm mốc”. Đó là lời cảnh báo của một bác sĩ thận học sau khi tiếp nhận một bệnh nhân nam 50 tuổi, làm nghề lái taxi ở Đài Loan (Trung Quốc), phải nhập viện vì tổn thương gan và suy thận cấp tính.
Ông không thích ăn nhiều thịt cá nhưng đặc biệt mê ăn các món từ lạc (đậu phộng), đặc biệt là món ăn bình dân mang tên "muối vừng", bữa nào cũng phải ăn một ít mới thấy ngon miệng. Gần đây, ông đột ngột mệt mỏi kéo dài, toàn thân ngứa ngáy, nước tiểu chuyển màu nâu sẫm như trà đặc. Khi vào cấp cứu, xét nghiệm cho thấy men gan tăng vọt, chức năng thận suy giảm nhanh chóng.
Điều đáng nói, bệnh nhân không có tiền sử viêm gan virus hay gan nhiễm mỡ. Sau khi truy hỏi kỹ chế độ ăn uống, vợ ông mới tiết lộ vài tuần trước, bà phát hiện một gói muối vừng đã để từ nửa năm trước nhưng quên vì cất kỹ. Muối vừng đã vón thành từng cục nhỏ, có mùi nhẹ. Dù được khuyên nên bỏ đi, người chồng vẫn tiếc tiền, cho rằng “một gói cũng tốn tiền, tốn công làm, bỏ thì phí”, nên trộn với cơm ăn hết.
Không ngờ quyết định đó suýt khiến ông trả giá bằng tính mạng.
Nguy cơ từ độc tố aflatoxin: Hạt giã nhỏ còn nguy hiểm hơn hạt nguyên
Theo bác sĩ điều trị, nhiều khả năng gói muối vừng này đã nhiễm aflatoxin, hay còn gọi là độc tố nấm mốc Aspergillus flavus. Đây là chất độc có khả năng gây tổn thương gan nghiêm trọng, được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm chất gây ung thư.
Điểm nguy hiểm nằm ở chỗ: khi thực phẩm được giã nhỏ, diện tích bề mặt tăng lên theo cấp số nhân, khả năng hút ẩm cao hơn nhiều so với dạng nguyên hạt. Chỉ cần môi trường ẩm, nấm mốc có thể phát triển nhanh chóng. Các sợi nấm hòa lẫn trong các hạt giã nhỏ, khiến bề ngoài chỉ trông như “vón cục do ẩm”, rất khó nhìn thấy lớp mốc xanh bằng mắt thường.
Bác sĩ nhấn mạnh: hạt đậu phộng mốc có thể nhìn thấy rõ, nhưng muối vừng, bột đậu phộng mốc thì gần như không thể phân biệt nếu chỉ quan sát bên ngoài.
Tiết kiệm vài chục nghìn, có thể tốn hàng trăm triệu chi phí chạy thận
Trước nguy cơ này, bác sĩ đưa ra ba khuyến cáo để bảo vệ gan thận.
- Chỉ làm lượng nhỏ, đủ ăn. Không nên làm muối vừng với số lượng lớn, nên ăn hết trong vòng 1-2 tuần.
- Có dấu hiệu lạ phải bỏ ngay. Chỉ cần thấy muối vừng vón cục, đổi màu hoặc có mùi, đó là dấu hiệu cấu trúc đã thay đổi. Vứt bỏ có thể mất vài chục nghìn đồng, nhưng giữ lại có thể phải trả giá bằng chi phí điều trị lên tới hàng trăm triệu đồng nếu phải chạy thận lâu dài.
- Bảo quản khô ráo. Cách tốt nhất là cho vào hộp kín rồi bảo quản ở nơi có nhiệt độ ổn định, khô ráo.
Các chuyên gia nhấn mạnh: bảo vệ gan thận không nhất thiết phải dùng thực phẩm chức năng đắt tiền. Đôi khi, chỉ cần dứt khoát bỏ đi những đồ để lâu, tuân thủ nguyên tắc mua ít, giữ khô và không dùng thực phẩm quá hạn, đã có thể tránh được những hậu quả nghiêm trọng.
Báo VietNamNet cũng có bài viết đưa thông tin tương tự với tiêu đề "Người bệnh ung thư suy kiệt vì chỉ ăn muối vừng, uống nước lã":
Bác sĩ Nguyễn Triệu Vũ, Trưởng khoa Ung bướu, Bệnh viện TP Thủ Đức (TP.HCM) cho biết, trước đây, một số người có quan niệm bỏ ăn uống để bỏ đói tế bào ung thư. Điều này dẫn đến việc bệnh nhân bị suy kiệt, tử vong vì suy dinh dưỡng trước khi tử vong vì ung thư.
Sau nhiều khuyến cáo của giới chuyên môn, người bệnh cũng dần từ bỏ quan niệm sai lầm này và tập trung điều trị bệnh.
Tuy nhiên, Khoa Ung bướu Bệnh viện TP Thủ Đức vẫn gặp một số trường hợp bị suy kiệt liên quan đến chế độ ăn uống khắc nghiệt khi đang mắc ung thư. Bác sĩ Vũ dẫn chứng, mới đây, một bệnh nhân nhập viện với khuôn mặt xanh xao, người gầy gò.
Các xét nghiệm cho thấy, người bệnh bị thiếu máu, thiếu đạm, phải truyền máu và truyền dịch. Đồng thời, khối u có xu hướng to lên. Khai thác thông tin, bác sĩ được biết bệnh nhân chỉ ăn muối vừng, gạo lứt và uống nước lã do thực hành thực dưỡng.
“Cơ bản, thực dưỡng là cách ăn uống giảm thịt đỏ, đồ hộp, khuyến khích ăn nhiều ngũ cốc, hạt, rau và kết hợp chế độ rèn luyện thể dục phù hợp. Đến nay, chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh thực dưỡng chữa được ung thư.
Nếu thực dưỡng quá khắc nghiệt như chỉ uống nước lã, ăn muối vừng… sẽ khiến cơ thể người bệnh ung thư không đủ dinh dưỡng, suy yếu, bệnh nhiễm trùng bùng phát”, bác sĩ Vũ nói.
Cùng quan điểm, Tiến sĩ, bác sĩ Lưu Ngân Tâm, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Chợ Rẫy nhiều lần khẳng định, việc ăn rất ít hoặc chỉ ăn gạo lứt muối vừng là quan niệm sai lầm của người bệnh ung thư.
Nhiều người nghĩ, nếu ăn ít, khối ung thư sẽ nhỏ lại. Thực tế, chưa có bằng chứng khoa học chứng minh kiểu ăn này có tác dụng làm khối ung thư nhỏ lại hoặc không di căn. "Ngược lại, ăn quá ít trong thời gian dài khiến cơ thể người bệnh ung thư thiếu năng lượng, dần dần suy kiệt và có thể tử vong", bác sĩ Tâm nói.
Tương tự, việc kiêng khem thịt cá quá mức có thể gây ra thiếu đạm, cản trở quá trình lành vết thương, giảm khả năng phòng ngừa nhiễm trùng của bệnh nhân.
Các bác sĩ cũng cảnh báo hậu quả khi người bệnh ung thư ăn, uống quá nhiều thực phẩm chức năng với hy vọng chữa được bệnh.
“Thực phẩm chức năng bổ sung thêm nguyên tố vi lượng hoặc vitamin, không phải thuốc chữa bệnh và cũng không phải dinh dưỡng thay thế bữa ăn. Vì thế, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng và tuân thủ điều trị ung thư theo phác đồ”, bác sĩ Vũ nói.
Ông cho rằng, nếu lạm dụng thực phẩm chức năng thay vì ăn uống đầy đủ chất béo, đạm, tinh bột… có thể phản tác dụng, gây ra suy dinh dưỡng.
Theo bác sĩ Vũ, trong quá trình điều trị ung thư, nếu bệnh diễn tiến ổn định, người bệnh có thể ăn uống bình thường, không cần kiêng khem thực phẩm nào đặc biệt. Tuy nhiên, cần ngưng các chất có hại cho cơ thể như như rượu, bia, thuốc lá.
Trường hợp ung thư quá nặng, chuyên gia dinh dưỡng sẽ đánh giá và bổ sung các dung dịch dinh dưỡng đặc biệt cho người bệnh.
Bác sĩ nhấn mạnh, chế độ ăn là một phần quan trọng trong điều trị ung thư. Người bệnh cần phải ăn uống đầy đủ thực phẩm đảm bảo đủ các nhóm chất: đạm - bột đường - béo - vitamin, khoáng chất - nước.
