Cúng ông Công ông Táo ở bếp hay bàn thờ? Chuyên gia tâm linh hướng dẫn cách đặt mâm cỗ chuẩn nhất
Cứ đến 23 tháng Chạp, người Việt lại tất bật làm lễ tiễn ông Công ông Táo. Tuy nhiên, nên đặt mâm cúng dưới bếp hay trên bàn thờ cho đúng lễ nghi vẫn là điều khiến nhiều gia chủ băn khoăn.
Theo báo Phụ nữ và Gia đình đưa tin "Cúng ông Công ông Táo ở bếp hay bàn thờ? Chuyên gia tâm linh hướng dẫn cách đặt mâm cỗ chuẩn nhất" với nội dung chính như sau:
Thần Táo Quân trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam có nguồn gốc từ ba vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ bắt nguồn từ sự tích "2 ông 1 bà" - vị thần Đất, vị thần Nhà, vị thần Bếp núc. Tuy vậy người dân vẫn quen gọi chung là Táo quân hoặc ông Táo. Theo quan niệm của người xưa, ba vị thần này được Trung ương Hoàng Đế phái xuống trần gian theo dõi và ghi chép những việc làm Thiện – Ác của loài người.
Theo quan niệm dân gian Việt Nam từ bao đời nay, cứ vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch hàng năm, Táo quân lại cưỡi cá chép bay về thiên đình để trình báo mọi việc của gia đình dưới hạ giới xảy ra trong một năm với Ngọc hoàng. Vì thế mà có tục cúng tiễn ông Công ông Táo về chầu trời.
Ngoài mâm cỗ truyền thống, lễ vật cúng ông Công ông Táo phải có 3 bộ áo mũ Táo Quân, trong đó 2 bộ có cánh chuồn dành cho Táo Ông, 1 bộ không có cánh chuồn cho Táo Bà (cả 3 bộ đều kèm hia hài đầy đủ) và cá chép (có thể cá sống hoặc cá giấy). Những lễ vật này đều đã được người sản xuất đóng gói đầy đủ trong bộ đồ lễ, vì vậy nếu không mua cá chép sống thì cũng yên tâm vì đã có cá chép giấy trong bộ đồ lễ rồi. Nếu cúng cá chép sống thì sau khi cúng xong sẽ đem thả ở sông, ao, hồ, nghĩa là "phóng sinh" để đưa ông Táo về trời.

Cúng ông Công ông Táo ở đâu?
Nói về việc cúng Táo quân nên ở bếp hay ban thờ gia tiên, các chuyên gia nghiên cứu văn hóa cho biết, theo truyền thống văn hóa dân gian thì bàn thờ ông Táo được đặt trong bếp, cụ thể là bên cạnh hoặc bên trên bếp, vì đây là vị thần cai quản chuyện bếp núc trong mỗi gia đình. Thờ thần bếp là mong muốn giữ cho bếp luôn đỏ lửa, gia đình no ấm, thuận hòa.
Ngày xưa, mâm cúng Táo quân thường đặt trong bếp, nơi có bàn thờ Táo quân. Tuy nhiên trong ngôi nhà hiện đại ngày nay, thiết kế bếp không tiện việc đặt bàn thờ, không nhiều gia đình có bàn thờ riêng cho ông Táo. Do đó, việc đặt mâm lễ cúng ông Công ông Táo ở đâu tùy thuộc vào tình hình thực tiễn và quan niệm từng gia đình.
Có nhà tuy không có bàn thờ Táo quân riêng nhưng vẫn chuẩn bị một mâm cơm cúng đặt dưới gian bếp và một mâm khác thắp hương ở ban thờ thần linh, gia tiên (đây là nơi thực hiện nghi lễ cúng chính). Nhiều gia đình chỉ cúng một mâm ở ban thờ chính, thờ Táo quân cùng với thần linh.
Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng lễ cúng 23 tháng Chạp là lễ tiễn chung ông Công, ông Táo về chầu trời, việc mọi người gộp chung cúng trên bàn thờ là chưa đúng. Trong ngày này, ông Táo phải được cúng dưới bếp, còn ông Công được cúng trên bàn thờ chính trên nhà cùng với gia tiên mới đúng.

Cúng ông Công ông Táo trước 23 tháng Chạp được không?
Tết ông Công, ông Táo là một trong những nghi lễ quan trọng trong văn hóa của người Việt Nam. Theo ghi chép còn lưu, ba vị thần Táo có vị trí rất quan trọng, họ có quyền định đoạt mọi sự cát hung, phúc đức cho gia đình mà mình cai quản. Điều này phụ thuộc nhiều vào tâm đức của gia chủ. Chính vì thế, để mong cầu Thần bếp báo cáo những lời hay, ý đẹp với Ngọc Hoàng thì hàng năm vào ngày 23 tháng Chạp, mỗi gia đình đều chuẩn bị lễ cúng Táo quân long trọng để tiễn ông Táo về trời.
Ngày nay, do những yếu tố khách quan như công việc, học tập nên không phải nhà nào cũng có thể cúng Táo quân đúng ngày mà thường sẽ cúng trước. Vậy cúng Táo quân trước ngày 23 có được không?
Về vấn đề này, các chuyên gia cho rằng, tùy vào điều kiện thời gian của mỗi gia đình mà lựa chọn ngày, giờ cúng là khác nhau. Thông thường giờ cúng tốt nhất là vào trưa ngày 23, giờ Ngọ (từ 11 - 13h), vì đây là thời điểm các thần tập trung để chuẩn bị về Trời. Các gia đình hoàn toàn có thể cúng ông Công, ông Táo trước ngày 23 tháng Chạp khoảng 1 - 2 ngày. Tuy nhiên, không nên cúng muộn hơn 23h ngày 23 tháng Chạp. Bởi mỗi năm chỉ có một ngày Ngọc Hoàng nghe các Táo báo cáo, do đó Táo quân cần phải lên thiên đình đúng giờ để kịp vào chầu.
Nếu Táo nào lên thiên đình sớm thì phải chờ đến ngày thiết triều và táo nào lên muộn thì không tham gia được. Chính vì thế, các gia đình không nên cúng sau ngày 23.
Năm nay, ngày 23 tháng Chạp Âm lịch rơi vào thứ Bảy, nhiều người vẫn phải đi làm, vì vậy không nhất thiết cứ phải cúng vào trưa 23 mà có thể cúng vào các giờ khác từ đêm 22 đến trước 13h ngày 23 đều được.
Thông tin chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm
Theo Người đưa tin đăng tải bài viết "Trước ngày ông Công ông Táo, năm 2026 có một lễ quan trọng các gia đình nên thực hiện để mang lại tài lộc" với nội dung chính như sau:
Khung giờ đẹp cúng Lập Xuân 2026
Năm 2026, tiết Lập Xuân rơi vào ngày 4/2/2026 (tức 17/12 âm lịch). Đây là thời điểm tiết khí chuyển từ Đại Hàn sang Lập Xuân – khoảnh khắc được coi là sự giao hòa giữa con người và trời đất, mở đầu cho chu kỳ sinh trưởng mới của vạn vật.
Theo lịch tiết khí, tiết Lập Xuân năm 2026 bắt đầu từ 03h02 ngày 04/02/2026 và kéo dài đến 22h51 ngày 18/02/2026. Trong quan niệm phong thủy và văn hóa cổ truyền, đây là thời điểm rất tốt để thực hiện các nghi lễ cầu an, cầu tài, đón sinh khí đầu năm.
Chuyên gia Nguyễn Song Hà cho biết, từ xa xưa, lễ cúng Lập Xuân mang ý nghĩa cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia đạo yên ấm, con người khỏe mạnh, đồng thời "mở vận" cho cả năm.

Ảnh minh họa
Giờ đẹp cúng Lập Xuân trong ngày Lập Xuân vào buổi sáng nên thực hiện từ 5h -7h, chiều từ 13h -15h. Lễ cúng Lập Xuân từ thời cổ mang tính chất đón chào một vận khí mới mở đầu cho 24 tiết khí của cả một năm cầu nguyện cho mưa thuận gió hoà, gia đạo hưng long, an ninh khang thái, nhân sự mạnh khoẻ, vụ mùa bội thu, thân tâm an lạc, gia hòa vạn sự hưng. Đây là những khung giờ sinh khí vượng, thuận lợi cho việc cúng lễ, cầu tài cầu lộc và khởi sự những mong cầu tốt đẹp cho năm mới.
Tuy nhiên, trong ngày này (ngày Kỷ Dậu – 17/12 âm lịch), những người sinh các năm: Quý Sửu (1973), Quý Hợi (1983), Quý Dậu (1993), Kỷ Mão (1999), Quý Mão (1963), Quý Mùi (2003, 1943), Quý Tị (1953) nên cẩn trọng hơn trong lời nói và hành động, tránh vội vàng quyết định những việc quan trọng.
Mâm lễ cúng Lập Xuân 2026
Theo phong tục dân gian, lễ cúng Lập Xuân thường được chuẩn bị hai mâm: Mâm cúng ngoài trời: dâng quan thần, Thần Nông và mâm cúng trong nhà dâng gia tiên. Gia chủ nên thực hiện lễ cúng ngoài trời trước, sau đó mới tiến hành cúng trong nhà.
Mâm cỗ cúng giao thời truyền thống gồm có các lễ vật: Thủ lợn hoặc gà luộc, bánh chưng, mứt kẹo, trầu cau, hoa, quả, nước hoặc rượu và vàng mã. Trên hương án có bình hương, hoặc hai ngọn nến.
Lễ vật không cần cầu kỳ, quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính và sự trang nghiêm khi hành lễ. Mâm cỗ cúng Lập Xuân thường gồm: Mâm ngũ quả, hương, hoa đèn/nến Trầu cau; Muối gạo, Trà rượu; Quần áo mũ Thần Nông giấy
Lưỡi liềm ( lưỡi hái) giấy; Thủ lợn luộc hoặc gà trống luộc; xôi hoặc bánh chưng…
Hướng xuất hành và giờ tốt trong ngày Lập Xuân 2026
Nếu có kế hoạch xuất hành hoặc đi đường xa trong ngày Lập Xuân, gia chủ có thể tham khảo:
+ Hỷ thần (tốt cho may mắn): Hướng Đông Bắc
+ Tài thần (tốt cho tài lộc): Hướng Nam
Giờ xuất hành tốt theo lịch Lý Thuần Phong:
+ 5h – 7h (giờ Đại An): Mọi việc hanh thông, cầu tài thuận lợi
+ 7h – 9h (giờ Tốc Hỷ): Dễ gặp tin vui, tốt cho gặp gỡ, cầu tài
+ 13h – 15h (giờ Tiểu Cát): Buôn bán có lộc, công việc trôi chảy
Bài cúng giao thời chuyển tiết từ Đại Hàn sang tiết Lập Xuân
Con lạy chín phương Trời, con lạy Thần Nông đại đế, con lạy Nhị Thập Tứ Phúc khí tiết thần quan, con kính lạy Cửu tinh thần quan. Con kính lạy:
- Hoàng Thiên hậu Thổ chư vị tôn Thần. Con Kính lạy Ngài hành khiển Ất Tỵ niên ngài Đại Vương Ngô Vương Hành Khiển, Thiên Hải chi Thần, Hứa Tào Phán quan.
- Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương.
- Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa. Ngài định Phúc Táo quân. Các ngài Địa Chúa Long mạch Tôn Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này.
Nay là giờ phút Giao thời giữa tiết khí Đại Hàn và tiết khí Lập Xuân năm 2026 của nhị thập tứ tiết gồm:
- Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ
- Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử
- Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng
- Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn,
Đại hàn cùng cửu tinh linh quan nhất bạch, nhị hắc, tam bích, tứ lục, ngũ hoàng, lục bạch, thất xích, bát bạch, cửu tử vận hành cho niên tinh 2025.
Chúng con là:..........Ngụ tại:….......
Phút thiêng Giao thời vừa tới, tiết khí năm cũ qua đi, đón mừng tiết khí Lập Xuân mở đầu vận khí năm mới, Tam Dương khai Thái, vạn tượng canh tân. Nay ngài Thần Nông đại đế - hiệu Ngũ Cốc Tiên Đế khiển hành Nhị Thập Tứ Phúc khí tiết thần quan, cửu tinh thần quan thể đức hiếu sinh, ban Tài tiếp Lộc. Nhân ngày Lập Xuân, chúng con thành tâm sửa biện hương hoa vật phẩm, nghi lễ cúng trần, dâng lên trước Án. Cúng dâng Thần Nông đại đế cùng Nhị Thập Tứ Phúc khí tiết thần quan, cửu tinh thần quan, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén Tâm hương nhất lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Thần Nông đại đế cùng Nhị Thập Tứ Phúc khí tiết thần quan, Cửu tinh thần quan,
Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương. Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa. Ngài định Phúc Táo quân. Ngài Phúc Đức chính Thần. Các Ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Long mạch tài Thần. Ngài Bản Gia Táo Quân. Các ngày Địa Chúa Long mạch Tôn Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này. Cúi xin giáng lâm trước Án, thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho chúng con: Minh niên khang thái, trú giạ cát tường. Độ cho chúng con vạn duyên thuận lợi, công việc hanh thông. Người người được chữ bình an, tháng ngày được hưởng phần lợi lộc. Âm phù - Dương trợ, sở nguyện tòng tâm. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, nhị thập tứ tiết có điềm lành tiếp ứng.
Dãi tấm lòng thành, Cúi xin chứng giám.
Sở cầu tất ứng sở nguyện tòng tâm.
Cẩn cáo!
* Thông tin trong bài mang tính tham khảo.
