Lời khuyên quan trọng dành cho ai không bật chế độ máy bay trên điện thoại khi ngủ
Không ít người vẫn giữ điện thoại ở trạng thái kết nối mạng trong suốt thời gian ngủ và băn khoăn liệu sóng điện từ có ảnh hưởng đến sức khỏe. Vậy việc không chuyển sang chế độ máy bay trước khi đi ngủ thực sự đáng lo đến mức nào?
Nếu bạn vẫn để điện thoại ở trạng thái kết nối bình thường trong lúc ngủ, hiện chưa có lý do để quá lo ngại về tác động của sóng điện thoại đối với sức khỏe. Các nghiên cứu khoa học cho tới nay chưa đưa ra bằng chứng thuyết phục chứng minh sóng di động gây hại trong điều kiện sử dụng thông thường.
Dù vậy, việc để thiết bị hoạt động xuyên đêm vẫn có những điểm cần lưu ý, đặc biệt liên quan đến giấc ngủ và độ bền của điện thoại.
Sóng điện thoại khi ngủ có ảnh hưởng đến sức khỏe?
Điện thoại di động sử dụng sóng vô tuyến (RF-EMF) để duy trì kết nối mạng. Vì vậy, nhiều người lo ngại khi thiết bị được đặt gần đầu hoặc dưới gối trong suốt thời gian ngủ, bởi có thể tiếp xúc với bức xạ và ảnh hưởng đến sức khỏe hoặc não bộ.
Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI) và Ủy ban Quốc tế về Bảo vệ Bức xạ Không Ion hóa (ICNIRP), sóng điện thoại thuộc nhóm bức xạ không ion hóa, có mức năng lượng rất thấp. Không giống tia X hay tia gamma có khả năng làm bẻ gãy các liên kết hóa học, sóng RF chỉ tạo ra nhiệt nhẹ và không có đủ năng lượng để gây tổn thương tế bào hoặc phá hủy DNA. Những thiết bị đang được lưu hành trên thị trường đều phải đáp ứng chỉ số SAR (Tỷ lệ hấp thụ riêng) trong ngưỡng an toàn đối với người sử dụng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết hiện chưa có bằng chứng thuyết phục chứng minh những triệu chứng như rối loạn giấc ngủ hoặc đau đầu là hệ quả trực tiếp của việc tiếp xúc RF-EMF ở mức độ môi trường thông thường. Một số thử nghiệm quy mô nhỏ từng ghi nhận RF-EMF cường độ cao có thể gây thay đổi nhẹ trên điện não đồ (EEG) trong giai đoạn ngủ sâu (Non-REM), hoặc khiến thời gian ngủ giảm nhẹ nếu sử dụng điện thoại nhiều vào buổi tối. Tuy nhiên, các tổng quan y học vẫn khẳng định chưa có bằng chứng lâm sàng về tác hại lâu dài.
Như vậy, vấn đề đáng lưu ý khi không bật chế độ máy bay (Airplane Mode) trước lúc ngủ không chủ yếu nằm ở bức xạ sóng, mà liên quan nhiều hơn đến khả năng giấc ngủ bị gián đoạn và nhịp sinh học bị ảnh hưởng.
Điện thoại hoạt động xuyên đêm có thể gây những ảnh hưởng nào?
Một nghiên cứu được đăng trên tạp chí y khoa Sleep Medicine cho thấy những âm thanh báo thức micro, chẳng hạn tiếng rung nhẹ hoặc chuông thông báo, dù chưa đủ khiến người ngủ tỉnh hẳn vẫn có thể kích hoạt phản ứng cảnh giác của hệ thần kinh giao cảm. Từ đó, nhịp tim có thể tăng đột ngột và giấc ngủ trở nên phân mảnh, chập chờn.
Trong khi đó, báo cáo từ Y khoa Đại học Harvard (Harvard Medical School) cho thấy ánh sáng xanh từ màn hình khi thiết bị tự động sáng lên bởi thông báo có thể ức chế quá trình não bộ sản xuất melatonin, hormone tự nhiên có vai trò điều hòa giấc ngủ. Điều này khiến bạn dễ trằn trọc, giảm thời gian ngủ sâu và cảm thấy mệt mỏi, uể oải vào sáng hôm sau.
Xét về khía cạnh kỹ thuật, khi mạng 4G/5G hoặc Wi-Fi được duy trì liên tục, các ứng dụng chạy ngầm vẫn có thể tiếp tục đồng bộ dữ liệu. Quá trình này khiến điện thoại âm thầm tiêu tốn pin, phát nhiệt nhẹ và thúc đẩy tình trạng chai pin nhanh hơn.
Lý do nên bật chế độ máy bay trước khi ngủ
Bật chế độ máy bay trước lúc đi ngủ được các chuyên gia xem là một phần quan trọng trong chiến lược "vệ sinh giấc ngủ" (sleep hygiene).
- Bảo vệ giấc ngủ toàn diện: Khi toàn bộ kết nối không dây được ngắt, mức RF-EMF quanh vùng đầu được giảm tối đa, đồng thời các cuộc gọi, tin nhắn và thông báo rác cũng bị chặn hoàn toàn, tạo ra không gian yên tĩnh cho phòng ngủ.
- Ổn định nhịp sinh học: Màn hình không còn vô tình bật sáng vào giữa đêm, qua đó giúp não bộ duy trì chu kỳ ngủ sâu và hồi phục thể lực hiệu quả.
- Tiết kiệm pin, kéo dài tuổi thọ thiết bị: Việc tắt các tiến trình ngầm giúp điện thoại hạn chế tiêu thụ năng lượng thừa, giảm tình trạng sụt pin trong đêm và hạn chế việc phải cắm sạc liên tục.
Muốn nhận cuộc gọi khẩn cấp thì làm thế nào?
Trong trường hợp lo chế độ máy bay khiến bạn bỏ lỡ cuộc gọi quan trọng từ gia đình khi có tình huống khẩn cấp, có thể sử dụng tính năng "Không làm phiền" (Do Not Disturb) trên iOS hoặc Android. Người dùng có thể thiết lập danh sách liên hệ ưu tiên để những cuộc gọi này vẫn đổ chuông, trong khi các thông báo rác khác được giữ im lặng.
Ngoài ra, nên duy trì thói quen để điện thoại cách vị trí nằm ít nhất 1m, chẳng hạn trên kệ hoặc bàn làm việc. Khoảng cách này giúp giảm mạnh cường độ tiếp xúc sóng, đồng thời hạn chế thói quen tiện tay lướt mạng trước khi ngủ và tạo ra không gian nghỉ ngơi thực sự chất lượng.
Tác giả: Phạm Thu Phương
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 04/09/2026 | 09:07)
