Lùi xe tại trạm thu phí trên cao tốc để xử lý sự cố có bị phạt nguội không?
Bộ Công an khẳng định không phải mọi trường hợp lùi xe trên cao tốc đều bị xử phạt, mà vẫn có một số ngoại lệ, được quy định tại điều 11 luật Xử lý vi phạm hành chính.
Bộ Công an nêu trường hợp lùi xe trên cao tốc có thể không bị phạt nguội
Một tài xế đặt câu hỏi với Bộ Công an về việc có bị phạt nguội hay không khi phải lùi xe tại trạm thu phí cao tốc Hà Nội - Hải Phòng để xử lý sự cố và được nhân viên trạm hướng dẫn chuyển sang làn ETC.
Theo Bộ Công an, việc lùi xe trên đường cao tốc là hành vi có thể bị xử phạt. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định một số trường hợp người thực hiện hành vi vi phạm hành chính sẽ không bị xử phạt nếu hành vi đó xảy ra trong những tình huống được pháp luật loại trừ trách nhiệm.
Lùi xe trên cao tốc trong trường hợp nào không bị xử phạt?
Theo nội dung trả lời công dân Nguyễn Văn Lập, Bộ Công an cho biết khoản 1 Điều 67 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, được sửa đổi, bổ sung tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự năm 2025, quy định các biện pháp phát hiện vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Trong đó có việc vận hành, sử dụng hệ thống giám sát nhằm bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông đường bộ; hệ thống camera trên các tuyến giao thông, trong đô thị; cùng các công trình, hệ thống thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phục vụ việc kiểm tra, kiểm soát tải trọng xe cơ giới.
Các dữ liệu thu thập được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ sẽ được xử lý theo quy định của pháp luật về phát hiện và xử lý vi phạm hành chính.
Đáng chú ý, Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính, được sửa đổi, bổ sung năm 2020 và năm 2025, quy định những trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính.
Cụ thể, người thực hiện hành vi vi phạm hành chính sẽ không bị xử phạt nếu thuộc một trong các trường hợp:
-
Thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong tình thế cấp thiết.
-
Thực hiện hành vi vi phạm hành chính do phòng vệ chính đáng.
-
Thực hiện hành vi vi phạm hành chính do sự kiện bất ngờ.
-
Thực hiện hành vi vi phạm hành chính do sự kiện bất khả kháng.
-
Người thực hiện hành vi vi phạm hành chính không có năng lực trách nhiệm hành chính hoặc chưa đủ tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính.
Như vậy, Bộ Công an khẳng định nếu hành vi vi phạm xảy ra trong một trong những trường hợp được Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định thì người điều khiển phương tiện không bị xử phạt vi phạm hành chính.
Tài xế gặp sự cố tại trạm thu phí có thể được xem xét
Đối với trường hợp cụ thể của tài xế Nguyễn Văn Lập, người này cho biết xe gặp sự cố khi đến trạm thu phí trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Nhân viên tại trạm thu phí sau đó cho phép tài xế lùi xe và rẽ sang làn ETC để xử lý sự cố.
Phân tích tình huống này trên báo Thanh Niên, luật sư Nguyễn Thị Thúy, Đoàn luật sư TP. Hà Nội, cho rằng hành vi lùi xe trong trường hợp trên có thể được xem xét dưới góc độ "sự kiện bất ngờ" hoặc "sự kiện bất khả kháng", nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật.
Theo phân tích được nêu, sự kiện bất ngờ là trường hợp người thực hiện không thể thấy trước hoặc không buộc phải thấy trước hậu quả của hành vi nguy hại cho xã hội do mình gây ra. Trong khi đó, sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan, không thể lường trước và không thể khắc phục được dù người liên quan đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết trong khả năng cho phép.
Trong tình huống này, việc phương tiện bất ngờ gặp sự cố có thể được xem là yếu tố nằm ngoài khả năng kiểm soát của tài xế. Đáng chú ý, việc lùi xe để chuyển sang làn ETC không phải do tài xế tự ý thực hiện mà được nhân viên tại trạm thu phí hướng dẫn.
Do đó, nếu có đầy đủ căn cứ chứng minh hành vi lùi xe thuộc trường hợp được pháp luật loại trừ trách nhiệm xử phạt, tài xế có thể không bị xử phạt vi phạm hành chính.
Tuy nhiên, việc một phương tiện gặp sự cố hoặc được nhân viên trạm thu phí hướng dẫn không đồng nghĩa mọi trường hợp lùi xe trên cao tốc đều mặc nhiên được miễn xử phạt. Cơ quan có thẩm quyền vẫn phải căn cứ vào tình tiết thực tế, dữ liệu camera và các tài liệu liên quan để xác định hành vi có thuộc trường hợp được miễn xử phạt hay không.
Lùi xe trên cao tốc có thể bị phạt tới 40 triệu đồng
Bộ Công an cũng nêu rõ quy định xử phạt đối với hành vi lùi xe trên đường cao tốc.
Theo điểm đ khoản 11 và điểm d khoản 16 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe, người điều khiển ô tô lùi xe trên đường cao tốc sẽ bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng.
Ngoài mức phạt tiền, người vi phạm còn bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Đây là mức xử phạt đáng lưu ý bởi việc lùi xe trên cao tốc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông do các phương tiện thường lưu thông với tốc độ cao và có khoảng cách phản ứng hạn chế.
Camera cao tốc có thể ghi nhận hành vi vi phạm
Một trong những căn cứ để phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm giao thông hiện nay là dữ liệu từ hệ thống camera và các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.
Theo Bộ Công an, hệ thống giám sát giao thông, camera trên tuyến đường và các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ được sử dụng để phát hiện hành vi vi phạm. Dữ liệu thu thập được sẽ được xử lý theo trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định.
Vì vậy, trong trường hợp phương tiện lùi xe trên cao tốc, hành vi có thể được hệ thống camera ghi nhận và cơ quan chức năng có thể căn cứ vào dữ liệu này để xác minh, xử lý.
Đối với trường hợp tài xế phải lùi xe do phương tiện gặp sự cố và được nhân viên trạm thu phí hướng dẫn, vấn đề quan trọng là phải xác định nguyên nhân, hoàn cảnh cụ thể và các căn cứ chứng minh hành vi thuộc trường hợp không bị xử phạt.
Như vậy, việc lùi xe trên cao tốc về nguyên tắc vẫn là hành vi bị xử phạt với mức từ 30-40 triệu đồng và trừ 10 điểm giấy phép lái xe. Tuy nhiên, pháp luật có quy định ngoại lệ đối với những hành vi được thực hiện trong tình thế cấp thiết, do sự kiện bất ngờ hoặc sự kiện bất khả kháng và các trường hợp khác được Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định.
Do đó, người điều khiển phương tiện cần đặc biệt thận trọng khi xử lý sự cố trên cao tốc, đồng thời tuân thủ hướng dẫn của đơn vị quản lý tuyến đường và lực lượng chức năng để bảo đảm an toàn cho bản thân cũng như các phương tiện khác.
Minh Tuyến
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 4/9/2026 |11:04)
