NSND gạo cội có 40 năm hoạt động nghệ thuật qua đời
NSND, đạo diễn Xuân Đàm qua đời ngày 16/9, hưởng thọ 96 tuổi. Thông tin được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị xác nhận.
Sinh thời, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân và trao Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng, Huân chương Chiến thắng hạng Ba cùng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất.
NSND Xuân Đàm sinh ra tại làng Lập Thạch, nay thuộc phường Nam Đông Hà, tỉnh Quảng Trị, trong một gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Năm 1950, khi đất nước đang trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, ông lên đường nhập ngũ.
Sau đó, ông lựa chọn con đường nghệ thuật và về công tác tại Đoàn kịch Bình Trị Thiên. Cùng các nghệ sĩ trong đoàn, ông tham gia biểu diễn phục vụ bộ đội và nhân dân trên chiến trường Bình Trị Thiên.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, ông tập kết ra Bắc. Trong thời gian phục vụ quân đội, ông từng giữ chức Trung đội trưởng, mang quân hàm Thiếu úy và được trao Huân chương Chiến thắng hạng Ba.
Từ người lính đến đạo diễn sân khấu
Năm 1960, NSND Xuân Đàm thi vào Trường Nghệ thuật Sân khấu Việt Nam và theo học chuyên ngành đạo diễn. Sau khi hoàn thành học kỳ đầu tiên, ông được lựa chọn sang Matxcơva, Liên Xô cũ, để tiếp tục đào tạo về đạo diễn sân khấu.
Đến năm 1970, ông trở về Việt Nam và chính thức trở thành đạo diễn sân khấu chuyên nghiệp. Trong khoảng 40 năm gắn bó với nghệ thuật, ông đã tham gia dàn dựng hơn 50 vở diễn.
Nhiều tác phẩm ghi dấu ấn trong quá trình hoạt động nghệ thuật của ông như “Gia đình má Bẩy”, “Con gà chân chì”, “Tín hiệu trái tim”, “Tiếng hát”, “Bão tố ngoài khơi”, “Tình ca”, “Độc thoại đêm”, “Trần Thủ Độ”, “Bình minh đó, trái tim anh”, “Âm mưu và tình yêu”, “Huyền thoại mẹ”...
Không chỉ hoạt động trong lĩnh vực chuyên môn, NSND Xuân Đàm còn đảm nhận nhiều vị trí quản lý văn hóa, nghệ thuật tại Huế và Quảng Trị. Ông từng giữ chức Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Quảng Trị và nhiều năm là Ủy viên Ban Thư ký Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam.
Nhiều đóng góp cho sân khấu miền Trung
Trong sự nghiệp của mình, NSND Xuân Đàm gắn bó với quá trình xây dựng và phát triển sân khấu chuyên nghiệp Bình - Trị - Thiên, đặc biệt là sân khấu Quảng Trị. Những hoạt động chuyên môn và quản lý của ông góp phần vào đời sống văn hóa, văn nghệ tại khu vực miền Trung cũng như sự phát triển của sân khấu Việt Nam đương đại.
Năm 1997, đạo diễn Xuân Đàm được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, ghi nhận những đóng góp của ông đối với nền nghệ thuật sân khấu.
Bên cạnh danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, ông còn được trao Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng, Huân chương Chiến thắng hạng Ba và Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất.
Sự ra đi của NSND, đạo diễn Xuân Đàm ở tuổi 96 khép lại hành trình nhiều thập kỷ gắn bó với sân khấu, từ những năm tháng phục vụ nghệ thuật trong chiến tranh đến quá trình xây dựng sân khấu chuyên nghiệp tại Bình - Trị - Thiên và Quảng Trị.
Hoàng Anh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 13:31, 17/09/2026)
