Giá dầu thô giảm phiên thứ 4 liên tiếp: Chi phí rủi ro hạ nhiệt trước kỳ vọng ngoại giao Mỹ - Iran
Giá dầu thế giới tiếp tục chứng kiến chuỗi giảm phiên thứ tư liên tiếp khi những tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng ngoại giao tại Trung Đông cùng nỗ lực khôi phục luồng xuất khẩu của Saudi Arabia đã giải tỏa phần nào lo ngại về rủi ro đứt gãy nguồn cung toàn cầu.
Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), kết thúc phiên giao dịch ngày 21/9, thị trường năng lượng đồng loạt giảm giá. Dầu Brent mất 3,4%, xuống còn 100,34 USD/thùng, trong khi dầu WTI giảm 4,51%, còn 95,78 USD/thùng. Đây là mức đóng cửa thấp nhất của cả hai loại dầu chủ chốt trong gần hai tuần.
Diễn biến giảm mạnh diễn ra khi tâm lý lo ngại về nguồn cung dầu từ Trung Đông phần nào hạ nhiệt trước những tín hiệu ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran.
Kỳ vọng đàm phán Mỹ - Iran gây sức ép lên giá dầu
Làn sóng bán ra trên thị trường dầu thô xuất hiện trong bối cảnh giới đầu tư kỳ vọng Mỹ và Iran có thể tiến hành các cuộc tiếp xúc ngoại giao bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc diễn ra tại New York (Mỹ) trong tuần này.
Nếu các cuộc trao đổi giữa hai bên đạt được tiến triển tích cực, nguy cơ nguồn cung dầu thô từ Trung Đông bị gián đoạn có thể giảm xuống. Điều này đồng thời giúp thị trường giảm bớt lo ngại về khả năng thiếu hụt nguồn cung trên diện rộng.
Phân tích về diễn biến giá dầu, ông Ngô Việt Hùng, Trưởng phòng Tư vấn đầu tư, Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh (HCT - Thành viên kinh doanh số 012 của MXV), cho biết: "Kỳ vọng đối thoại ngoại giao Mỹ - Iran gia tăng đang trực tiếp kéo phần bù rủi ro vốn được cộng vào giá dầu trước đó hạ xuống nhanh chóng. Điều này vô hình trung tạo ra áp lực đè nặng lên đà phục hồi của giá dầu trong ngắn hạn."
Như vậy, kỳ vọng về khả năng đối thoại giữa Mỹ và Iran đang khiến phần bù rủi ro địa chính trị trong giá dầu giảm nhanh. Đây là một trong những yếu tố gây sức ép lên giá dầu trong ngắn hạn.
Saudi Arabia tăng xuất khẩu, nguồn cung từng bước được bổ sung
Bên cạnh yếu tố ngoại giao, diễn biến thực tế tại khu vực Trung Đông cũng góp phần khiến thị trường điều chỉnh.
Saudi Arabia đang tăng lượng dầu xuất khẩu thông qua các cảng tại khu vực Vịnh nhằm bù đắp một phần nguồn cung sụt giảm sau sự cố liên quan đến đường ống East-West. Dữ liệu giám sát vệ tinh cho thấy lượng dầu thô của Saudi Arabia vận chuyển qua eo biển Hormuz trong những ngày giữa tháng 9/2026 đã tăng đáng kể so với mức trung bình của tháng 8.
Theo nhiều nguồn tin quốc tế, lượng dầu của Saudi Arabia đi qua eo biển Hormuz hiện đạt khoảng 2,9 triệu thùng/ngày. Khối lượng dầu được đưa lên tàu tại các cảng thuộc khu vực Vịnh của nước này cũng ghi nhận xu hướng tăng.
Tuy nhiên, những diễn biến trên chưa đồng nghĩa rủi ro đối với nguồn cung dầu đã được loại bỏ hoàn toàn.
Ông Ngô Việt Hùng cho rằng lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz vẫn thấp hơn đáng kể so với thời điểm trước khi xung đột xảy ra. Trong khi đó, tình hình địa chính trị tại Trung Đông vẫn còn nhiều yếu tố có thể thay đổi.
"Sự sụt giảm của giá dầu trong mấy phiên qua mới chỉ là phản ứng tâm lý tức thì của thị trường trước các kỳ vọng ngoại giao Mỹ - Iran và việc Saudi Arabia khôi phục được một phần năng lực xuất khẩu," ông Hùng nhấn mạnh.
Lưu lượng tàu qua Hormuz vẫn ở mức thấp
Thực tế hoạt động hàng hải cho thấy tuyến vận chuyển dầu quan trọng qua eo biển Hormuz vẫn chưa trở lại trạng thái bình thường.
Trong hai ngày cuối tuần 19-20/9, chỉ khoảng 17 tàu chở hàng đi qua eo biển này, giảm mạnh so với 37 tàu được ghi nhận trong tuần trước đó.
Số liệu trên cho thấy rủi ro đối với dòng chảy năng lượng qua khu vực vẫn hiện hữu, dù các quốc gia xuất khẩu dầu ở vùng Vịnh đang nỗ lực duy trì nguồn cung ra thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh đó, các nhà sản xuất dầu Trung Đông cũng điều chỉnh phương thức vận chuyển để thích ứng. Một trong những giải pháp được tăng cường là chuyển dầu từ tàu sang tàu (STS) tại khu vực ngoài khơi Oman.
Trong tháng 9/2026, lượng dầu được chuyển tải theo phương thức này tăng lên khoảng 2,5 triệu thùng/ngày, so với 1,4 triệu thùng/ngày trong tháng 8/2026.
Việc gia tăng hoạt động chuyển tải cho thấy các nhà xuất khẩu đang chủ động tìm phương án duy trì dòng dầu cung ứng ra thị trường quốc tế trong điều kiện hoạt động vận tải qua các tuyến đường truyền thống gặp nhiều trở ngại.
Mỹ sẵn sàng hỗ trợ nguồn cung từ kho dự trữ
Về chính sách, thị trường dầu cũng nhận được tín hiệu hỗ trợ từ phía Mỹ.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright trước đó cho biết Washington sẵn sàng tiếp tục cho vay dầu thô từ Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) nếu giá dầu duy trì ở mức quá cao.
Trong khi đó, đường ống East-West của Saudi Arabia, có công suất thiết kế khoảng 4-5 triệu thùng/ngày, vẫn đang được khẩn trương khắc phục kỹ thuật.
Những động thái này phần nào tạo thêm dư địa cho thị trường trong bối cảnh nguồn cung tại Trung Đông vẫn đối mặt với nguy cơ gián đoạn.
Tổng hợp các yếu tố hiện tại cho thấy, dù nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu tại Trung Đông chưa hoàn toàn chấm dứt, việc Saudi Arabia từng bước khôi phục hoạt động xuất khẩu cùng với kỳ vọng cải thiện quan hệ Mỹ - Iran đã khiến thị trường giảm mức định giá đối với rủi ro địa chính trị.
Theo đại diện HCT, khả năng Mỹ và Iran nối lại đàm phán tại New York trong tuần này sẽ là một yếu tố quan trọng tác động đến diễn biến giá dầu trong thời gian tới.
Trong các phiên giao dịch tiếp theo, giá dầu có thể tiếp tục biến động theo những thông tin mới liên quan đến tiến trình ngoại giao Mỹ - Iran, hoạt động xuất khẩu của Saudi Arabia và tình hình lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
