5 người cùng ăn 1 món cá, 4 người tổn thương chức năng gan: Cảnh báo thói quen nhiều người mê
Chùm ca bệnh này đã gióng lên một hồi chuông cảnh báo về thói quen ăn cá sống.
Một bữa ăn có món gỏi cá nước ngọt tại thành phố Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), khiến 5 người cùng được xác định nhiễm sán lá gan nhỏ. Trong số này, 4 người có dấu hiệu ảnh hưởng chức năng gan, theo báo cáo điều tra được công bố trên China CDC Weekly, tuần san của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc.
Chùm ca bệnh được ghi nhận vào tháng 2/2026, qua đó tiếp tục cảnh báo nguy cơ nhiễm ký sinh trùng khi sử dụng cá nước ngọt sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.
5 người ăn gỏi cá đều nhiễm sán lá gan
Ngày 10/2/2026, cơ quan kiểm soát dịch bệnh tỉnh Hà Nam nhận thông tin về một trường hợp nghi mắc bệnh sán lá gan nhỏ do Clonorchis sinensis. Trước đó, người này đã tham gia một bữa ăn tập thể có sử dụng cá nước ngọt sống. Sau bữa ăn, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng gồm sốt tái diễn, đau bụng và tăng bạch cầu ái toan.
Qua điều tra dịch tễ, cơ quan chức năng xác định có 7 người cùng tham gia bữa ăn và tiến hành xét nghiệm, theo dõi sức khỏe những người liên quan.
Kết quả cho thấy 5 người đã ăn món gỏi được chế biến từ cá nước ngọt sống đều được chẩn đoán nhiễm sán lá gan. Trong số này, 2 người không có biểu hiện triệu chứng rõ ràng, trong khi những trường hợp còn lại xuất hiện sốt, đau bụng và một số biểu hiện bất thường khác.
Đáng chú ý, cả 5 bệnh nhân đều có tình trạng tăng bạch cầu ái toan rõ rệt. Trong đó, 4 người được ghi nhận có ảnh hưởng đến chức năng gan.
Sau khi được điều trị bằng thuốc chống ký sinh trùng, sức khỏe của toàn bộ bệnh nhân đều hồi phục. Kết quả xét nghiệm phân trong quá trình theo dõi sau điều trị đều cho kết quả âm tính. Cơ quan chức năng không ghi nhận trường hợp bệnh nặng hoặc tử vong trong chùm ca bệnh này.
Cá sống chỉ được rửa bằng nước máy
Điều tra tại nhà hàng nơi phục vụ bữa ăn cho thấy món gỏi cá được chế biến từ nhiều loại cá nước ngọt. Nhà hàng có phân chia khu vực chế biến thực phẩm sống và chín, đồng thời sử dụng dao riêng cho từng nhóm thực phẩm.
Tuy nhiên, cá sống chỉ được rửa bằng nước máy trước khi chế biến. Trong khi đó, dao và một số dụng cụ sử dụng trong quá trình chế biến không được khử trùng đầy đủ. Theo cơ quan điều tra, điều này làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm chéo trong quá trình chế biến thực phẩm.
Sán lá gan nhỏ có thể lây sang người chủ yếu qua việc ăn cá hoặc tôm nước ngọt sống, tái hoặc chưa được nấu chín kỹ có chứa ấu trùng nang của ký sinh trùng.
Đáng lưu ý, nhiễm sán lá gan không phải lúc nào cũng gây triệu chứng ngay sau khi nhiễm. Theo cảnh báo của China CDC, sán trưởng thành có thể tồn tại trong cơ thể người từ 20-30 năm. Tình trạng ký sinh kéo dài có thể gây tổn thương cho gan và đường mật, đồng thời làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng như xơ gan và ung thư đường mật.
Việc phát hiện bệnh sớm cũng có thể gặp khó khăn do triệu chứng không đặc hiệu. Một ổ bệnh được ghi nhận tại địa phương vào năm 2024 cho thấy một số bệnh nhân ban đầu được chẩn đoán theo hướng nhiễm trùng đường hô hấp trên hoặc viêm dạ dày - ruột, do có biểu hiện sốt và rối loạn tiêu hóa tương đối dễ nhầm lẫn.
Không nên ăn cá nước ngọt sống hoặc chưa chín kỹ
China CDC khuyến cáo người dân không nên xem nhẹ nguy cơ nhiễm ký sinh trùng từ các món cá nước ngọt sống, tái hoặc chưa được nấu chín hoàn toàn.
Cơ quan này khuyến cáo: “Biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là tránh ăn cá nước ngọt sống hoặc chưa chín hoàn toàn”.
Theo hướng dẫn được nêu trong báo cáo, nấu cá ở nhiệt độ 100 độ C trong ít nhất 15 phút có thể tiêu diệt sán lá gan. Bên cạnh đó, các dụng cụ sử dụng để chế biến thực phẩm sống và chín cần được tách riêng, vệ sinh và khử trùng đúng cách nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo.
Những người từng ăn cá nước ngọt sống trong thời gian gần đây, sau đó xuất hiện sốt không rõ nguyên nhân, đau bụng hoặc được phát hiện tăng bạch cầu ái toan nên chủ động đi khám. Khi đến cơ sở y tế, người bệnh cần thông báo rõ tiền sử ăn uống, đặc biệt là việc sử dụng cá nước ngọt sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.
Việc nhận biết sớm nguy cơ phơi nhiễm, xét nghiệm và điều trị phù hợp có thể giúp người bệnh kiểm soát tình trạng nhiễm ký sinh trùng và hồi phục.
Minh Tuyến
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 22/9/2026 |09:07)
