Cô gái 28 tuổi mắc ung thư vú sau 1 năm chạy bộ buổi sáng, bác sĩ cảnh báo: Có 3 thói quen này thà đừng chạy còn hơn
Trời vừa hửng sáng đã xỏ giày ra đường, nhiều người tin rằng duy trì chạy bộ buổi sáng là đang "cộng điểm" cho sức khỏe. Thế nhưng, với cô gái này, kết quả khám sức khỏe với dòng chữ "u tuyến vú tiến triển" lại khiến tay chân cô bủn rủn.
Theo báo Thanh niên việt đưa tin "Cô gái 28 tuổi mắc UT vòng 1 sau 1 năm chạy bộ buổi sáng, bác sĩ cảnh báo: Có 3 thói quen này thà đừng chạy còn hơn" với nội dung chính như sau:
Vận động vốn được xem là lá chắn phòng ung thư, vậy vì sao có người càng chạy lại càng rước nguy cơ? Các bác sĩ cho biết, vấn đề không nằm ở việc chạy, mà ở những thói quen sau khi chạy bộ buổi sáng, âm thầm gây hại cho cơ thể.
Ảnh minh họa
Trước hết là thói quen tắm ngay sau khi vận động. Khi cơ thể còn đẫm mồ hôi, mao mạch đã giãn nở, việc xối nước nóng khiến mạch máu tiếp tục giãn mạnh. Mô tuyến vú vốn rất nhạy cảm với thay đổi nhiệt độ, nếu bị kích thích nhiệt lặp đi lặp lại trong thời gian dài, vi tuần hoàn tại chỗ có thể bị ảnh hưởng. Chưa kể, nhiều loại sữa tắm chứa thành phần có hoạt tính giống estrogen.
Trong trạng thái lỗ chân lông mở rộng sau vận động, các chất này dễ thấm qua da hơn, tạo thêm gánh nặng nội tiết. Vào mùa lạnh, nếu chạy xong tắm vội, không lau khô kỹ, cơ thể đang “mở cửa” lại gặp không khí lạnh xâm nhập, càng bất lợi.
Các bác sĩ khuyến cáo nên lau mồ hôi bằng khăn khô, chờ nhịp tim ổn định rồi mới tắm, đồng thời chọn sản phẩm làm sạch đơn giản, dịu nhẹ.
Sai lầm thứ hai đến từ việc bù dinh dưỡng. Không ít người coi bột protein hay thực phẩm bổ sung là “bắt buộc” sau khi chạy. Thực tế, nhiều sản phẩm chứa isoflavone đậu nành, một dạng estrogen thực vật, nếu dùng kéo dài và quá liều có thể làm rối loạn cân bằng hormone. Khi chế độ ăn hằng ngày đã đủ chất, việc bổ sung thêm chưa chắc có lợi.
Một số người lại dùng nước uống thể thao thay nước lọc, trong khi đồ uống nhiều đường dễ gây dao động đường huyết, gián tiếp ảnh hưởng đến các yếu tố tăng trưởng liên quan đến ung thư. Với chạy bộ cường độ vừa, nước lọc hoặc nước muối nhạt đã đủ.
Nguy hiểm hơn là thói quen chạy lúc bụng đói rồi ăn bù quá đà sau đó, thường là thực phẩm nhiều chất béo. Giải pháp đơn giản là ăn nhẹ trước khi chạy, như một quả chuối, và sau vận động ưu tiên protein chất lượng cùng ngũ cốc nguyên hạt.
Yếu tố thứ ba ít được để ý nhưng lại rất quan trọng là cảm xúc và tâm lý. Khi biến chạy bộ thành chỉ tiêu bắt buộc phải “hoàn thành”, áp lực tinh thần sẽ tích tụ. Nồng độ cortisol tăng kéo dài có thể làm suy giảm chức năng miễn dịch giám sát, vốn đóng vai trò quan trọng trong phòng ung thư.
Việc quá ám ảnh với tốc độ, lượng calo tiêu thụ trên vòng tay thông minh cũng khiến nhiều người rơi vào trạng thái lo âu, mà hệ thần kinh - nội tiết lại có mối liên hệ chặt chẽ với tuyến vú. Ngoài ra, bỏ qua tín hiệu cơ thể trong kỳ kinh nguyệt, vẫn duy trì chạy cường độ cao, có thể làm biến động hormone mạnh hơn.
Các bác sĩ khuyên nên giảm cường độ sau rụng trứng, chọn áo ngực thể thao có độ nâng đỡ tốt và cho cơ thể thời gian nghỉ cần thiết.
Xỏ giày ra chạy đã là một lựa chọn tốt cho sức khỏe. Nhưng vận động chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh tổng thể. Tránh được những “quả mìn” ẩn sau thói quen chạy bộ buổi sáng, mỗi bước chân mới thực sự mang lại lợi ích. Lần tới khi buộc dây giày, có lẽ cũng nên dành vài giây nhìn lại xem thói quen của mình có đang cần được điều chỉnh hay không.
Theo báo điện tử Thanh niên Việt đưa tin "Ngày càng nhiều người còn trẻ đã nhận "án tử" UT d:ạ d:ày, bác sĩ nói thẳng: 5 món này phải ĂN ÍT đi" nội dung chính như sau:
UT d:ạ d:ày từng được xem là bệnh của tuổi trung niên. Giờ thì không còn đúng nữa. Ngày càng nhiều người còn rất trẻ đã phải chiến đấu với bệnh này trên giường bệnh.
Theo GLOBOCAN 2022, mỗi năm thế giới ghi nhận hơn 1,12 triệu ca UT d:ạ d:ày mới và khoảng 768.000 người tử vong vì bệnh. Tại Việt Nam, UT d:ạ d:ày nằm trong top 4 UT thường gặp nhất.
Các bác sĩ cho rằng yếu tố ăn uống đóng vai trò then chốt. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều người trẻ sống hiện đại, bận rộn, lại mắc bệnh. d:ạ d:ày phải chịu tổn thương âm thầm mỗi ngày từ những món quen thuộc. Dưới đây là 5 nhóm món ăn được khuyến cáo nên ăn ít lại nếu không muốn tự đẩy mình gần hơn với UT d:ạ d:ày:
1. Thịt chế biến sẵn, thịt nướng và thịt hun khói
Xúc xích, giăm bông, lạp xưởng, thịt xông khói hay thịt nướng than đều tiềm ẩn nguy cơ cao gây UT d:ạ d:ày nếu ăn nhiều.
Ảnh minh họa
Tổ chức Y tế thế giới đã xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm chất gây UT nhóm 1. Nguyên nhân là do nitrit dùng để bảo quản, khi vào d:ạ d:ày sẽ tạo thành nitrosamine. Đây là chất gây UT d:ạ d:ày mạnh. Ngoài ra, quá trình nướng và hun khói còn sinh ra benzopyrene, một chất có khả năng gây đột biến DNA.
2. Đồ ăn thừa để qua đêm, hâm đi hâm lại nhiều lần
Thức ăn để lâu dễ sinh nitrit và vi khuẩn hại d:ạ d:ày. đặc biệt là các món giàu đạm hay rau xanh lá. Khi hâm nóng nhiều lần, lượng nitrit tăng lên rõ rệt. Trong môi trường axit d:ạ d:ày, nitrit chuyển hóa thành nitrosamine, gây tổn thương niêm mạc d:ạ d:ày, làm tăng nguy cơ viêm mạn tính và UT.
3. Thực phẩm muối chua
Dưa muối, cà muối, cá muối, thịt muối... đều chứa nhiều muối và nitrit. Báo cáo của Quỹ Nghiên cứu UT Thế giới cho thấy người ăn nhiều thực phẩm bảo quản bằng muối có nguy cơ UT d:ạ d:ày cao hơn trên 70%.
Ăn thừa muối còn làm phá vỡ hàng rào bảo vệ niêm mạc d:ạ d:ày và tạo điều kiện cho vi khuẩn HP phát triển. Trong khi đây là nguyên nhân gây UT d:ạ d:ày hàng đầu. Càng nguy hiểm hơn nếu ăn muối xổi hoặc muối quá lâu dẫn tới có váng, vì chứa nhiều nitrit và gây kích ứng niêm mạc d:ạ d:ày, nhiều vi khuẩn.
4. Đồ chiên rán
Dầu ăn khi đun ở nhiệt độ cao sinh ra benzopyrene. Khi dầu được sử dụng lặp lại nhiều lần, hàm lượng chất độc tăng mạnh. Ngoài ra, quá trình chiên còn tạo ra PAHs và amin dị vòng. Đây đều là các hợp chất gây UT đã được WHO cảnh báo. Niêm mạc d:ạ d:ày tiếp xúc lâu dài với những chất này sẽ bị viêm mạn tính. Theo thời gian, các tổn thương tích lũy có thể tiến triển thành UT.
Ảnh minh họa
5. Các món nêm nếm quá mặn
Theo tạp chí The Lancet, ăn thừa muối làm tăng nguy cơ UT d:ạ d:ày. Muối làm hỏng lớp nhầy bảo vệ niêm mạc, khiến d:ạ d:ày nhạy cảm hơn với các chất gây UT. WHO khuyến nghị mỗi người trưởng thành chỉ nên ăn tối đa 5g muối mỗi ngày, nhưng nhiều người đang vượt xa mức này mà không nhận ra.
Lời khuyên ăn uống để phòng UT d:ạ d:ày
Để phòng UT d:ạ d:ày, cần hạn chế các yếu tố gây kích ứng niêm mạc kéo dài. Ăn đúng giờ, không ăn quá no hoặc để quá đói. Ưu tiên thực phẩm tươi, giảm muối, hạn chế đồ nướng, hun khói và món mặn vì dễ làm tăng tổn thương d:ạ d:ày nếu dùng thường xuyên. Bên cạnh đó, nên ăn chậm và nhai kỹ. Tránh đồ quá nóng và cay gắt. Tăng rau xanh và trái cây tươi để hỗ trợ bảo vệ niêm mạc.
Ảnh minh họa
Khi xuất hiện đau d:ạ d:ày dai dẳng, đầy bụng kéo dài, sụt cân hoặc chán ăn bất thường, cần đi kiểm tra sớm để không bỏ lỡ giai đoạn phát hiện quan trọng. Đồng thời, khám sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm.
