Ngày càng nhiều người còn trẻ đã chết vì ung thư gan? Bác sĩ nhắc: Đừng bỏ lỡ "2 hôi, 2 ngứa, 2 đỏ" đang báo bệnh
Ung thư gan có thể được phát hiện sớm nhờ những dấu hiệu bất thường ít ai ngờ tới.
Theo báo Thanh niên Việt có bài Ngày càng nhiều người còn trẻ đã ch:ết vì UT gan? Bác sĩ nhắc: Đừng bỏ lỡ "2 hôi, 2 ngứa, 2 đỏ" đang báo bệnh. Nội dung như sau:
UT gan đang trở thành gánh nặng sức khỏe toàn cầu, đứng thứ 3 trong các loại UT. GLOBOCAN 2022 chỉ ra thế giới ghi nhận hơn 866.000 ca mắc mới. Tại Việt Nam, mỗi năm có trên 24.000 ca mắc, thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ tử vong cao.
Đáng lo hơn, bệnh ngày càng có xu hướng trẻ hóa. Các chuyên gia gan mật cho biết tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, nhưng nhóm thói quen xấu về ăn uống, lối sống chiếm phần lớn. Càng nguy hiểm khi gan được xem như “cơ quan câm” vì tổn thương giai đoạn đầu hiếm khi gây đau rõ rệt. Khi triệu chứng bùng phát, bệnh thường đã tiến triển nhanh.
Vì vậy, dù còn trẻ, xin đừng bỏ qua “2 đỏ, 2 ngứa, 2 hôi” dưới đây, bởi chúng có thể là tín hiệu gan đang cầu cứu:
2 dấu hiệu đỏ cảnh báo gan tổn thương
- Lòng bàn tay đỏ bất thường: Nếu phần trung tâm lòng bàn tay hoặc toàn bộ bàn tay ửng đỏ, xuất hiện các đốm hoặc vệt như mạng nhện, hãy cẩn trọng. Khi gan suy giảm chức năng, khả năng chuyển hóa hormone bị rối loạn, làm mao mạch giãn nở và gây đỏ da. Nếu dấu hiệu này kéo dài nhiều tuần, đặc biệt kèm mệt mỏi hoặc vàng da, bạn nên đi kiểm tra gan sớm.
Ảnh minh họa
- Nước tiểu đỏ nâu hoặc vàng sậm: Gan khỏe sẽ xử lý bilirubin hiệu quả. Nhưng khi cơ quan này gặp vấn đề, sắc tố có thể tích tụ và bị đào thải qua nước tiểu, khiến màu chuyển sang vàng đậm, nâu hoặc đỏ. Nếu hiện tượng này đi kèm nước tiểu nhiều bọt, chán ăn hoặc sụt cân không rõ lý do, đừng chần chừ khám chuyên khoa.
2 kiểu ngứa không nên xem nhẹ
- Ngứa da dai dẳng: Gan suy yếu khiến độc tố tích tụ trong máu, lâu dần kích thích các đầu dây thần kinh dưới da và gây ngứa. Điểm khác biệt là cơn ngứa thường kéo dài, dễ tái phát và ít đáp ứng với thuốc bôi ngoài da. Ngứa kèm vàng da hoặc nổi mẩn càng cần được kiểm tra sớm để phát hiện sớm UT gan.
Ảnh minh họa
- Mắt khô và ngứa kèm nhạy sáng: Không ít người nghĩ đây chỉ là dấu hiệu mỏi mắt do dùng thiết bị điện tử. Tuy nhiên, khi gan hoạt động kém, mắt có thể trở nên khô, dễ kích ứng và thậm chí hơi ngả vàng. Nếu đã nghỉ ngơi mà vẫn không cải thiện, bạn nên cân nhắc kiểm tra chức năng gan thay vì chỉ đi khám mắt.
2 mùi hôi có thể là tín hiệu nguy hiểm của UT gan
- Hơi thở hôi dù vệ sinh kỹ: Khi gan không lọc bỏ độc tố hiệu quả, các hợp chất có mùi có thể tích tụ và thoát ra qua hơi thở. Nếu đánh răng đều mà mùi vẫn nặng, thậm chí kèm vị đắng miệng, hãy chú ý hơn đến sức khỏe gan.
Ảnh minh họa
- Mồ hôi nặng mùi hơn bình thường: Gan suy giảm buộc cơ thể tăng thải độc qua da. Điều này có thể khiến mồ hôi nhiều hơn, đặc hơn và có mùi khó chịu dù bạn không vận động mạnh. Nếu mùi cơ thể thay đổi rõ rệt trong thời gian ngắn, tốt nhất nên đi kiểm tra tổng quát.
Điều quan trọng cần nhớ: UT gan nguy hiểm vì tiến triển âm thầm nhưng không phải không có dấu hiệu. Phát hiện càng sớm, cơ hội điều trị càng cao. Bên cạnh việc chú ý các bất thường trên cơ thể, hãy duy trì khám sức khỏe định kỳ, hạn chế rượu bia, kiểm soát cân nặng và bảo vệ lá gan từ những thói quen nhỏ nhất mỗi ngày.
Theo báo Thanh niên Việt có bài Ai cũng sợ UT, nhưng tế bào UT lại "ngán" 4 món quen thuộc này: Giữa mùa đông, ăn đều mỗi ngày, cơ thể tự dựng hàng rào bảo vệ. Nội dung như sau:
Một buổi sáng mùa đông, giữa cái lạnh cắt da cắt thịt, ông Lưu, 72 tuổi, vẫn thong thả đi chợ với chiếc giỏ đầy rau xanh, cà chua, tỏi và nấm. Hàng xóm tò mò hỏi, ông chỉ cười:
"Con gái tôi bảo, mùa đông là lúc cơ thể yếu nhất, phải ăn mấy thứ này để… UT cũng phải tránh xa".
Nghe thì có vẻ như câu chuyện dân gian, nhưng thực tế, khoa học hiện đại đang ngày càng chứng minh: ăn uống đúng cách có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ UT. Thậm chí, theo nhiều tổ chức nghiên cứu UT quốc tế, 30-50% ca UT có thể phòng ngừa được nếu điều chỉnh chế độ ăn và lối sống từ sớm.
Vậy rốt cuộc, 4 loại thực phẩm nào khiến tế bào UT "e dè", đặc biệt trong mùa đông - thời điểm hệ miễn dịch dễ suy yếu nhất?
Vì sao "miệng" lại quan trọng hơn bạn nghĩ trong phòng UT?
UT không xuất hiện trong một sớm một chiều. Nó thường âm thầm hình thành trên nền viêm mạn tính, stress oxy hóa và hệ miễn dịch suy giảm.
Trong khi đó, thực phẩm lại chính là yếu tố tác động hàng ngày, liên tục và trực tiếp nhất lên cơ thể. Một số thực phẩm giúp trung hòa gốc tự do, giảm tổn thương ADN, một số khác lại kích hoạt hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể nhận diện và loại bỏ tế bào bất thường.
Ngược lại, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, dầu mỡ… lại âm thầm "nuôi dưỡng" môi trường thuận lợi cho UT.
Đặc biệt vào mùa đông, khi vận động ít hơn, trao đổi chất chậm lại, ăn đúng còn quan trọng hơn cả tập nhiều.
4 thực phẩm "tế bào UT không muốn gặp"
1. Rau họ cải - "kẻ khắc tinh" thầm lặng của UT
Súp lơ xanh, bắp cải, cải xoăn, cải thìa… đều thuộc nhóm rau họ cải.
Nhóm rau này chứa glucosinolates – khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành các hợp chất có khả năng: Giảm viêm; Hỗ trợ giải độc; Ức chế sự phát triển của tế bào UT, đặc biệt liên quan đến UT vú, phổi và đường tiêu hóa.
Chỉ cần một bát rau họ cải mỗi ngày, hấp hoặc xào nhanh, cũng đã mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe lâu dài.
2. Cà chua - "tấm khiên đỏ" bảo vệ tế bào
Màu đỏ của cà chua không chỉ đẹp mắt mà còn đến từ lycopene - chất chống oxy hóa mạnh.
Nhiều nghiên cứu cho thấy:
- Người có chế độ ăn giàu lycopene có nguy cơ mắc một số UT thấp hơn
- Lycopene hấp thu tốt hơn khi cà chua được nấu chín
Vì vậy, đừng ngại cà chua sốt, canh cà chua hay cà chua nấu cùng trứng – vừa ngon, vừa tốt cho sức khỏe.
3. Tỏi - "kháng sinh tự nhiên" trong gian bếp
Tỏi từ lâu đã được xem là gia vị "vàng", nhưng ít ai biết rằng nó còn chứa allicin - hợp chất có khả năng: Ức chế sự phát triển của tế bào bất thường; Kích thích hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.
Mẹo nhỏ: Băm hoặc đập dập tỏi và để khoảng 10 phút trước khi nấu, giúp giữ lại hoạt chất có lợi nhiều hơn. Chỉ 1 tép tỏi mỗi ngày là đủ - không cần ăn quá nhiều.
4. Nấm hương - "trợ thủ" nâng đỡ hệ miễn dịch
Nấm hương giàu polysaccharides, đặc biệt có lợi cho: Người lớn tuổi; Người sức đề kháng kém; Thời điểm mùa lạnh, cơ thể dễ mệt mỏi.
Các hoạt chất trong nấm giúp kích hoạt tế bào miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh, trong đó có tế bào UT.
Một bát canh nấm hương nóng hổi mùa đông không chỉ ấm bụng mà còn là "liều bổ" cho hệ miễn dịch.
Ăn thế nào để hiệu quả, không phản tác dụng?
Không có thực phẩm nào là "thần dược" nếu ăn sai cách. Muốn phát huy lợi ích:
Đa dạng thực phẩm, không ăn đơn lẻ một món
Ưu tiên hấp, luộc, xào nhanh - hạn chế chiên rán nhiệt độ cao
Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, thịt hun khói, đồ nướng cháy
Kết hợp ngủ đủ, vận động nhẹ và uống đủ nước ấm mỗi ngày
UT là nỗi sợ của nhiều người, nhưng phòng ngừa không nhất thiết phải bắt đầu từ bệnh viện hay thuốc men đắt đỏ.
Đôi khi, nó bắt đầu rất đơn giản - từ một bữa ăn tử tế mỗi ngày.
Giữa mùa đông lạnh giá, khi cơ thể dễ tổn thương nhất, việc chọn đúng thực phẩm có thể chính là cách bạn âm thầm dựng lên "hàng rào bảo vệ" cho sức khỏe của mình trong nhiều năm sau.
