Vỡ mộng vì cơn sốt "vàng bình dân": 'Giá cao hơn 200% so với bình thường, biến thành đống "sắt vụn" chỉ sau 1 tháng
Trong bối cảnh giá vàng và bạc tăng phi mã, nhiều nhà đầu tư đã săn lùng loại tài sản này.
Tạp chí Nhịp sống thị trường ngày 26/2/2026 đưa tin: "Vỡ mộng vì cơn sốt "vàng bình dân": 'Giá cao hơn 200% so với bình thường, biến thành đống "sắt vụn" chỉ sau 1 tháng", nội dung như sau:
Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, Katty Mao, một người sống ở Thâm Quyến, Quảng Đông, gần như không tìm được người mua cho 500 thỏi đồng loại “đầu tư” mà cô gom vào hồi tháng 1. Khi đó, giá vàng và bạc tăng dựng đứng, khiến những khối đồng 1kg được đánh bóng sáng loáng bỗng trở thành một lựa chọn nghe có vẻ đầy hứa hẹn.
Mua mỗi thỏi với giá 160 nhân dân tệ (khoảng 23 USD), Mao chia sẻ: “Tôi biết đó là một canh bạc. Nhưng cảm giác sợ bỏ lỡ cơ hội lớn hơn mọi lo lắng.”
Trong 2 tuần gần đây, lời khuyên Mao nghe nhiều nhất là đem số đồng ấy bán cho các cơ sở thu mua phế liệu.
Mao không phải là người duy nhất bị cuốn vào cơn sốt đầu cơ chóng vánh đối với kim loại công nghiệp này.
Giữa tháng 1, các quầy hàng tại Shuibei, khu chợ bán lẻ trang sức và kim loại quý lớn nhất Trung Quốc, bắt đầu bày bán những thỏi đồng 1kg. Các thỏi này được khắc chữ Hán để trông giống thỏi vàng hay bạc truyền thống, nhưng không có giấy chứng nhận như vàng bạc thật. Giá bán dao động từ 180 đến 300 nhân dân tệ/kg, thậm chí trên một sàn thương mại điện tử có nơi rao tới hơn 320 nhân dân tệ/kg.
Mức giá đó cao hơn tới 200% so với giá đồng giao ngay, vốn ở quanh mức 14.500 USD mỗi tấn vào cuối năm 2025.
Chỉ trong chưa đầy 1 tháng, đồng, từ một nguyên liệu công nghiệp bình thường, được “đóng gói” thành sản phẩm đầu tư rồi lại rơi về giá trị phế liệu. Động lực phía sau là tâm lý bất an của nhà đầu tư nhỏ lẻ Trung Quốc giữa bối cảnh giá vàng và bạc toàn cầu tăng vọt lịch sử.
Năm 2025, giá vàng tăng 65%, bạc tăng tới 144%. Đồng cũng leo hơn 40% nhờ nhu cầu cấp bách cho hạ tầng lưới điện phục vụ các trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo tiêu tốn điện năng. Trong mắt nhiều người, đây có thể là “ngôi sao tiếp theo”.
Theo Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, nguồn cung thỏi đồng đã “đánh trúng” tâm lý của một bộ phận nhà đầu tư Trung Quốc vốn ưa chuộng tài sản hữu hình để tạo cảm giác an toàn, nhưng không đủ khả năng mua vàng hay bạc đang quá đắt đỏ.
Tuy nhiên, Xu cảnh báo đây là lựa chọn thiếu hợp lý. Đồng là kim loại công nghiệp, tính thanh khoản kém xa vàng bạc. Muốn có lãi, giá đồng phải tăng ít nhất gấp đôi, điều không dễ xảy ra trong ngắn hạn.
Tính đến ngày 24/2, đồng phế liệu được giao dịch quanh mức 88.000 nhân dân tệ mỗi tấn, tương đương khoản lỗ trên giấy tờ khoảng 45% với Mao và có thể còn lớn hơn với nhiều người khác.
Cơn sốt tại Shuibei nhanh chóng hạ nhiệt. Sau khi các thỏi đồng “đầu tư” gây chú ý trên truyền thông, đơn vị quản lý chợ đã ra lệnh cấm bán mặt hàng này từ khoảng ngày 20/1 với lý do duy trì “môi trường kinh doanh lành mạnh”.
Tuy vậy, lệnh cấm không hoàn toàn ngăn được hoạt động mua bán. Khi được hỏi, một chủ sạp nhanh chóng tiết lộ vẫn còn hàng trong kho và cho biết đã thực hiện vài giao dịch qua mạng xã hội, thậm chí đưa điện thoại ra chứng minh.
Song, với những người như Mao, lựa chọn “thoát hàng” lại rất hạn chế. Một nhân viên bán hàng họ Chen tại cửa hàng Yuepeng Gold ở Shuibei cho biết đồng không nằm trong danh mục kim loại họ thu mua. Ngay cả bạc, cửa hàng này cũng chỉ nhận nếu số lượng đủ lớn, vài trăm gram trở lên.
Trong khi đó, các ngân hàng đầu tư quốc tế vẫn lạc quan về triển vọng giá đồng năm nay. Deutsche Bank dự báo giá có thể đạt 13.000 USD/tấn trong quý II, còn Citi kỳ vọng lên 14.000 USD trong ba tháng tới, nhờ nguồn cung thắt chặt và nhu cầu từ AI. Hiện giá tại London quanh mức 13.000 USD.
Nhưng với Mao, bài học đã quá rõ ràng. Khi cố gắng rao bán ít nhất một thỏi đồng, cô nghe Yuki Li - một chủ sạp tại Shuibei, thở dài cho biết đang tính gửi cả đống đồng còn lại ra bãi phế liệu.
Trước đó, chuyên trang Đời sống & Pháp luật từng đăng tải bài viết: "Sau vàng, bạc, người dân đổ xô tích trữ thứ kim loại này, chờ ngày lập đỉnh", nội dung như sau:
Bỏ trăm triệu ôm đồng thỏi chờ ngày “lên giá”
15h một ngày cuối tháng 1, chị Hoa (41 tuổi, Ninh Bình) lái chiếc bán tải dừng trước một xưởng chế tác đồng trên đường Láng, Hà Nội. Sau khi đã liên hệ từ trước, chị nhận đủ 200 thỏi đồng loại 1 kg, nhanh chóng chất lên xe rồi rời đi.
Trao đổi với Vnexpress, chị Hoa cho biết quyết định xuống tiền hơn 100 triệu đồng sau khi theo dõi các hội nhóm đầu tư kim loại trên mạng xã hội. “Vàng với bạc giờ cao quá rồi, nhiều người nói chuyển sang tích trữ đồng thỏi. Tôi nghĩ kim loại nào rồi cũng sẽ tăng giá, mua lúc còn rẻ để đó chờ thời”, chị nói.
Một khách hàng đang mua đồng thỏi làm quà Tết cho nhân viên, hôm 28/1. Ảnh: Phan Dương
Theo chị Hoa, nếu giá đồng không tăng như kỳ vọng thì số đồng này “cùng lắm đem đi đúc đồ thờ”, coi như không mất trắng.
Chị Hoa không phải trường hợp cá biệt. Những tuần giáp Tết Bính Ngọ, đồng thỏi bất ngờ trở thành mặt hàng được săn lùng, nhất là khi giá vàng và bạc duy trì ở mức cao.
Tính từ đầu năm 2025, giá đồng đã tăng khoảng 45%, riêng hai tháng cận Tết tăng thêm hơn 10%. Thay vì chỉ xuất hiện trong các xưởng đúc tượng hay dây dẫn điện, đồng nguyên khối nặng 0,5–1 kg giờ đây được nhiều người mua về cất két sắt với kỳ vọng sinh lời.
Ông Đinh Lâm Tới, chủ một xưởng chế tác tại quận Đống Đa (Hà Nội), cho biết chỉ sau một tuần ra mắt, xưởng đã bán hết một tấn đồng thỏi. “Khách chuộng nhất là các thỏi đồng nguyên khối, khắc biểu tượng phong thủy đón năm Bính Ngọ 2026”, ông nói.
Không chỉ khách lẻ, doanh nghiệp cũng nhập cuộc. Anh Đinh Đắc Nguyên, giám đốc một công ty địa ốc tại Hưng Yên, đặt 60 kg đồng thỏi làm quà Tết cho nhân viên.
Theo Vnexpress, anh Nguyên lý giải: “Tặng rượu hay bánh kẹo thì quen quá rồi. Đồng thỏi nhìn lạ, sang, mà biết đâu vài năm nữa giá tăng, coi như nhân viên có thêm khoản tích lũy”.
Người bán đông hơn người mua, chuyên gia cảnh báo “mua là lỗ ngay”
Khảo sát tại các phố kinh doanh vàng bạc ở Hà Nội, Thái Nguyên và TP.HCM cho thấy nhiều cửa hàng đã bày bán đồng thỏi bên cạnh vàng, bạc. Một nhân viên tiệm vàng trên đường Láng tiết lộ có những mối buôn “đánh cả ôtô đến lấy hàng tạ”.
“Lãi trên mỗi kg đồng không cao như vàng, nhưng bán số lượng lớn thì vẫn lời”, người này nói.
Trên mạng xã hội, các hội nhóm mua bán đồng thỏi hoạt động rầm rộ. Livestream bán “đồng phong thủy”, “đồng đầu tư” diễn ra liên tục mỗi ngày. Tuy nhiên, đằng sau sự sôi động đó là một thực tế khác: người bán đông hơn người mua, số bài đăng xả hàng ngày càng nhiều.
Hai mẫu đồng thỏi đang được bán tại một tiệm vàng trên đường Láng, Hà Nội. Ảnh: Phan Dương
Theo các chuyên gia, cơn sốt đồng thỏi hiện nay mang nặng yếu tố tâm lý đám đông. Chị Lê Bích Ngọc, chuyên viên phân tích tại một sàn giao dịch hàng hóa, cảnh báo nhiều người đang rơi vào bẫy FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội).
Trao đổi với Vnexpress, chị Ngọc phân tích: “Vàng và bạc có tính thanh khoản cao, gần như tiền tệ và nguồn cung khan hiếm. Trong khi đó, đồng là kim loại công nghiệp phổ biến, nguồn cung rất lớn”.
Dữ liệu từ các sàn hàng hóa quốc tế cho thấy giá đồng nguyên liệu thế giới chỉ khoảng 324.000 đồng/kg, trong khi đồng thỏi “phong thủy” bán lẻ trong nước có giá lên tới 700.000 đồng/kg. Điều này đồng nghĩa người mua đã lỗ hơn 50% ngay khi vừa xuống tiền, do phải gánh chi phí gia công và lợi nhuận của người bán.
Chưa kể, đồng rất dễ oxy hóa trong điều kiện nóng ẩm, nhanh chóng xỉn màu, gỉ sét. Khi cần thanh lý, người giữ đồng thỏi thường chỉ có thể bán cho các cơ sở thu mua phế liệu với giá rất thấp, hoàn toàn khác với vàng có thể quy đổi theo giá niêm yết toàn cầu.
Thực tế, không ít người đã sớm nếm “trái đắng”. Anh Huy Hoàng (40 tuổi, Hưng Yên) cho biết từng bỏ ra 36 triệu đồng mua 100 kg đồng phôi, dự định gia công rồi bán lại.
Theo Vnexpress, anh Hoàng kể: “Lúc mua thấy trên mạng rầm rộ lắm, ai cũng nói đồng sắp lên giá. Nhưng đến khi chuẩn bị bán mới thấy người hỏi thì ít, người bán thì nhiều. Nhiều tài khoản chỉ đăng bài để ‘lùa’”.
Cuối cùng, anh quyết định cắt lỗ, trả lại hàng cho chủ lò, chấp nhận mất 2 triệu đồng tiền phạt. “Thà mất 2 triệu còn hơn ôm cả tạ kim loại nặng trịch, để lâu thì xỉn màu, bán đồng nát thì rẻ bèo”, anh nói.
Các chuyên gia khuyến nghị, nếu tin vào triển vọng dài hạn của đồng – vốn gắn liền với ngành năng lượng và sản xuất – nhà đầu tư nên tham gia qua các sở giao dịch hàng hóa hợp pháp thay vì tích trữ vật chất. Với trào lưu ôm đồng thỏi như vàng, nhiều ý kiến cho rằng đây chủ yếu là cuộc chơi theo tâm lý đám đông, nơi người vào sau thường là người chịu rủi ro lớn nhất.
