Đề xuất bỏ quỹ phụ huynh: Ban đại diện cha mẹ học sinh không được trực tiếp thu, giữ tiền
Theo dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT, Ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ không được trực tiếp vận động, thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ. Các khoản hỗ trợ tự nguyện cũng không được sử dụng để hình thành quỹ của Ban đại diện.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất thay đổi đáng kể cơ chế hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh theo hướng không để tổ chức này trực tiếp vận động, thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ. Đây được xem là một trong những nội dung được chỉnh lý nhằm góp phần phòng ngừa tình trạng lạm thu, đồng thời đưa Ban đại diện về đúng vai trò đại diện, kết nối và phối hợp giữa gia đình với cơ sở giáo dục.
Nội dung trên được Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu tại Báo cáo tổng hợp, giải trình tiếp thu ý kiến góp ý dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, lập ngày 25/8/2026.
Ban đại diện không trực tiếp thu, quản lý tiền hỗ trợ
Trong quá trình xây dựng dự thảo Thông tư, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp nhận 37 văn bản góp ý, trong đó có ý kiến của 22 Sở Giáo dục và Đào tạo.
Một số địa phương như Đà Nẵng, Đồng Nai, Cà Mau, Hải Phòng, Lai Châu, Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh, thành khác đề nghị làm rõ ranh giới giữa khoản hỗ trợ tự nguyện dành cho hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh với các khoản thu, tài trợ dành cho cơ sở giáo dục.
Các ý kiến cũng đề nghị không để Ban đại diện trở thành chủ thể đứng ra huy động, thu hoặc quản lý tiền của phụ huynh.
Tiếp thu những góp ý này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉnh lý cơ bản cơ chế bảo đảm hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Theo Điều 17 dự thảo, cơ chế hình thành kinh phí hoạt động theo hướng Ban đại diện trực tiếp thu và quản lý như trước đây không còn được tiếp tục quy định.
Thay vào đó, dự thảo xác định Ban đại diện không trực tiếp vận động, thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ.
Quy định này nhằm phân định rõ vai trò của Ban đại diện với hoạt động thu, quản lý các khoản tiền trong nhà trường, qua đó hạn chế nguy cơ phát sinh những khoản đóng góp không phù hợp hoặc gây hiểu nhầm về tính bắt buộc đối với phụ huynh.
Phụ huynh vẫn có thể hỗ trợ nhưng phải tự nguyện
Việc Ban đại diện không trực tiếp thu hoặc quản lý tiền không đồng nghĩa với việc dự thảo cấm phụ huynh hỗ trợ các hoạt động của tổ chức này.
Theo đề xuất, việc hỗ trợ cho hoạt động của Ban đại diện vẫn được phép thực hiện nhưng phải hoàn toàn tự nguyện, gắn với từng hoạt động cụ thể, đồng thời bảo đảm công khai và minh bạch.
Hình thức hỗ trợ có thể được thực hiện bằng hàng hóa, dịch vụ, thanh toán trực tiếp hoặc một hình thức hợp pháp khác theo quy định.
Điểm đáng chú ý là các khoản hỗ trợ này không được hình thành thành quỹ của Ban đại diện. Điều này đồng nghĩa với việc Ban đại diện không đứng ra tập hợp tiền từ phụ huynh để tạo thành một khoản quỹ chung rồi tự quản lý, sử dụng như cơ chế trước đây.
Cách tiếp cận mới hướng đến việc gắn khoản hỗ trợ với nhu cầu, hoạt động cụ thể thay vì hình thành một nguồn kinh phí chung do Ban đại diện trực tiếp nắm giữ.
Phân biệt hỗ trợ Ban đại diện với tài trợ cho nhà trường
Dự thảo cũng đặt ra sự phân định giữa khoản hỗ trợ tự nguyện dành cho hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh và khoản tài trợ dành cho cơ sở giáo dục.
Theo đó, những nội dung thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục hoặc các khoản sử dụng để đầu tư cơ sở vật chất không thuộc phạm vi hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện.
Trường hợp phụ huynh, tổ chức hoặc cá nhân có nhu cầu tài trợ cho nhà trường thì việc tài trợ phải được thực hiện theo các quy định pháp luật có liên quan, thay vì thông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh để vận động hoặc quản lý.
Việc tách bạch hai hình thức này nhằm hạn chế tình trạng Ban đại diện bị sử dụng như một kênh trung gian để thực hiện các khoản thu hoặc vận động kinh phí vốn thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục.
Đồng thời, quy định mới cũng giúp phụ huynh dễ dàng nhận biết khoản nào là hỗ trợ tự nguyện cho một hoạt động cụ thể của Ban đại diện và khoản nào thuộc hoạt động tài trợ cho nhà trường.
Chưa phải quy định chính thức có hiệu lực
Như vậy, điểm mới trong dự thảo không phải là loại bỏ hoàn toàn sự hỗ trợ tự nguyện của phụ huynh đối với hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Thay đổi quan trọng nằm ở phương thức thực hiện: Ban đại diện không trực tiếp đứng ra vận động, thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ; việc hỗ trợ nếu có phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, gắn với hoạt động cụ thể và bảo đảm công khai, minh bạch.
Cách quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế tình trạng lạm thu, đồng thời giúp Ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện đúng hơn vai trò đại diện, kết nối và phối hợp giữa gia đình với cơ sở giáo dục.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây mới là nội dung trong dự thảo Thông tư đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục hoàn thiện, chưa phải quy định chính thức đã có hiệu lực.
Do đó, việc áp dụng cơ chế mới đối với hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh vẫn cần chờ văn bản chính thức được ban hành và có hiệu lực theo quy định.
Minh Tuyến
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 10/9/2026 |14:30)
