Khẩn: Tất cả người dân sở hữu bất động sản chú ý quy định phạt đến 300 triệu đồng vừa áp dụng từ 26/8
Từ ngày 26/8, quy định xử phạt mới trong lĩnh vực xây dựng và kinh doanh bất động sản chính thức được áp dụng, trong đó có mức phạt lên tới 300 triệu đồng đối với hành vi dưới đây.
Không chỉ doanh nghiệp, chủ đầu tư, người dân tham gia mua bán, chuyển nhượng nhà đất cũng cần đặc biệt lưu ý các giao dịch tiền mặt hoặc thỏa thuận “hai giá” để tránh những rủi ro pháp lý có thể phát sinh.
Nhận tiền mặt khi giao dịch bất động sản có thể bị phạt đến 300 triệu đồng
Nghị định số 339/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, sửa đổi và bổ sung các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, kinh doanh bất động sản. Văn bản bắt đầu có hiệu lực từ ngày 26/8.
Một trong những nội dung đáng chú ý là chế tài đối với việc nhận tiền từ khách hàng nhưng không thực hiện thanh toán qua hệ thống ngân hàng. Quy định này được đặt ra nhằm kiểm soát dòng tiền, tăng tính minh bạch và góp phần hạn chế những giao dịch thiếu rõ ràng trên thị trường bất động sản.
Theo Khoản 3 Điều 66 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, mức phạt từ 240 triệu đồng đến 300 triệu đồng được áp dụng với hành vi nhận trực tiếp tiền thanh toán thay vì nhận thông qua tài khoản ngân hàng.
Phạm vi áp dụng không chỉ giới hạn ở tiền phát sinh từ hợp đồng mua bán, chuyển nhượng bất động sản mà còn bao gồm các khoản tiền thuộc hợp đồng kinh doanh dịch vụ bất động sản.
Theo đó, tiền khách hàng thanh toán phải được chuyển vào tài khoản mở tại tổ chức tín dụng trong nước hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
Ngoài tiền phạt, đơn vị vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả. Cụ thể, Điểm a Khoản 7 Điều 66 quy định đối với những hợp đồng vẫn còn thời gian thực hiện, bên vi phạm phải chuyển sang hình thức nhận tiền thông qua tài khoản ngân hàng hợp lệ.
Người mua nhà, đất cần tránh những giao dịch “ngoài sổ sách”
Dù chế tài trên hướng trực tiếp đến chủ đầu tư và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, người mua hoặc chuyển nhượng nhà đất cũng không nên chủ quan.
Trong quá trình giao dịch, nếu bên bán hoặc doanh nghiệp đề nghị khách hàng đưa tiền mặt thay vì chuyển khoản, người dân cần thận trọng. Đặc biệt, trường hợp thỏa thuận mức giá thực tế cao hơn con số được ghi trong hợp đồng công chứng cũng tiềm ẩn nhiều vấn đề.
Một trong những rủi ro dễ thấy là khó chứng minh số tiền thực tế đã thanh toán khi xảy ra tranh chấp. Với khoản tiền không đi qua tài khoản ngân hàng, người mua có thể thiếu sao kê hoặc chứng từ chuyển tiền phù hợp để xác nhận giao dịch.
Nếu dự án gặp vấn đề về tiến độ, xảy ra tranh chấp hoặc bị thu hồi, việc chứng minh khoản tiền đã thực trả có thể trở nên khó khăn. Điều này cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng đòi lại đầy đủ số tiền mà người mua thực tế đã bỏ ra.
Không chỉ vậy, việc đồng ý nhận hoặc trả tiền mặt để làm giảm giá trị được ghi trên hợp đồng còn có thể kéo theo rủi ro liên quan đến nghĩa vụ thuế.
Trường hợp cá nhân biết và tham gia vào việc giúp doanh nghiệp giảm giá trị giao dịch trên giấy tờ nhằm giảm tiền thuế phải nộp, người này có thể bị truy thu thuế và xử phạt hành chính. Thậm chí, tùy hành vi và mức độ liên quan, còn có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự về hành vi trốn thuế với vai trò đồng phạm giúp sức.
Dòng tiền thiếu minh bạch có thể gây khó khăn khi xác minh tài sản
Một vấn đề khác người dân cần lưu ý là quá trình quản lý dữ liệu đất đai và xác định thông tin về bất động sản ngày càng được đồng bộ.
Trong bối cảnh đó, những điểm bất thường liên quan đến việc thanh toán không rõ ràng có thể khiến cơ quan chức năng yêu cầu giải trình. Hồ sơ đăng ký quyền sở hữu vì vậy có khả năng bị đình trệ hoặc kéo dài thời gian xác minh.
Đối với người dân, việc lưu giữ đầy đủ giấy tờ liên quan đến giao dịch là một trong những cách quan trọng để bảo vệ quyền lợi của mình.
Khi mua bán, chuyển nhượng bất động sản hoặc sử dụng dịch vụ liên quan, người dân nên yêu cầu khoản tiền thanh toán được thực hiện đầy đủ qua tài khoản ngân hàng chính thức của doanh nghiệp có tên trong hợp đồng.
Cùng với đó, cần giữ lại các giấy tờ chứng minh giao dịch như ủy nhiệm chi, hóa đơn và những chứng từ liên quan. Đây là cơ sở giúp người mua có tài liệu đối chiếu, chứng minh việc thanh toán khi cần thiết.
Quy định mới với mức phạt tối đa 300 triệu đồng vì vậy không chỉ là vấn đề mà các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản phải lưu tâm. Người dân tham gia giao dịch nhà, đất cũng cần đặc biệt thận trọng trước những đề nghị thanh toán bằng tiền mặt hoặc thỏa thuận giá không đúng với giá trị thực tế.
Tác giả: Ngọc Phạm
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 08/9/2026 | 10h02)
