Tất cả người dân đang uống nước đóng bình đặc biệt chú ý
Nước đóng bình mang lại sự tiện lợi trong sinh hoạt hằng ngày, nhưng một số cách sử dụng tưởng chừng vô hại lại có thể tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.
Nước đóng bình hiện được sử dụng phổ biến tại gia đình, văn phòng, trường học và các khu trọ sinh viên. Nhờ nhiều lựa chọn về dung tích, thuận tiện vận chuyển, đặt ở nhiều vị trí và có thể sử dụng trực tiếp mà không cần đun sôi, loại nước này trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người.
Tuy nhiên, sự tiện lợi không đồng nghĩa với an toàn nếu nguồn nước được sản xuất không bảo đảm chất lượng hoặc người dùng sử dụng không đúng cách. Một số thói quen tưởng như vô hại có thể khiến nước uống trở thành môi trường tích tụ vi khuẩn, hóa chất độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe.
1. Mua nước giá rẻ, không rõ nguồn gốc
Tại nhiều cửa hàng nhỏ lẻ, các loại nước đóng bình giá 10.000 - 15.000 đồng/bình vẫn được bày bán. Một số gia đình vì muốn tiết kiệm chi phí nên lựa chọn những sản phẩm này mà không kiểm tra kỹ nguồn gốc.
Các cơ sở gia công nước kém chất lượng thường sử dụng vỏ bình nhựa giá rẻ hoặc nhựa phế liệu tái chế nhằm giảm chi phí sản xuất.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (Nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội) nhận định: Những sản phẩm nước uống đạt chuẩn không bao giờ có giá quá rẻ bởi chi phí cho quy trình xử lý, kiểm nghiệm và đóng gói khép kín rất tốn kém. Việc ham rẻ mua các loại nước 20 lít trôi nổi đồng nghĩa với việc nạp vào cơ thể nguồn nước chưa qua xử lý triệt để, dễ nhiễm vi khuẩn E.coli, vi rút và kim loại nặng gây ngộ độc, tiêu chảy mạn tính.
Không chỉ chất lượng nước, vật liệu làm bình cũng là vấn đề đáng lưu ý. Việc dùng nhựa tái chế để chứa nước uống có thể khiến các chất độc từ vỏ bình thôi nhiễm vào nước. Các mắt xích monome trong nhựa phế liệu khi tan vào nước có khả năng tích tụ theo thời gian, gây hại cho hệ tiêu hóa, gan và thận.
2. Vẫn uống khi nước có mùi hoặc vị bất thường
Một số người dù nhận thấy nước trong bình có mùi ngái, vị ngọt lạ hoặc hơi tanh vẫn tiếp tục sử dụng với suy nghĩ "nước lọc nào chẳng thế".
Theo nội dung nguồn, nước tinh khiết đạt chuẩn an toàn bắt buộc phải không màu, không mùi và có vị nhạt tự nhiên. Nước xuất hiện mùi hoặc vị khác thường có thể do chưa được lọc sạch tạp chất, còn tồn dư sắt, mangan hoặc đã bị nhiễm nấm mốc yếm khí.
Việc sử dụng nguồn nước này có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, dẫn đến đau bụng râm rẩm và cảm giác nôn nao kéo dài.
3. Tiếp tục dùng bình bị móp, trầy xước hoặc dán keo
Không ít người vẫn nhận đổi hoặc tiếp tục sử dụng những bình nước có vỏ nhựa cũ, bị trầy xước nghiêm trọng, móp méo do va đập hoặc được dùng keo để bịt các vết nứt. Những bình có nhãn mác in nhòe, màng co xộc xệch cũng thường bị bỏ qua.
Theo các chuyên gia, những tổn thương trên bề mặt nhựa bên trong có thể tạo thành các vệt nứt vi mô, trở thành nơi vi khuẩn và nấm mốc bám lại, đồng thời khó làm sạch chỉ bằng nước thông thường.
Ngoài ra, vỏ bình nhựa đã quá hạn sử dụng khi tiếp xúc lâu với nước có thể làm thôi nhiễm các hợp chất hóa dẻo và vi nhựa, từ đó làm tăng nguy cơ ngộ độc trường kỳ đối với người sử dụng.
4. Mở bình quá lâu nhưng chưa dùng hết
Các loại nước đóng bình, đóng chai được sản xuất với nhiều dung tích khác nhau nhằm đáp ứng từng nhu cầu sử dụng. Bình lớn 19–20L thường dành cho gia đình đông người hoặc tập thể, trong khi chai 350ml–5L phù hợp với nhu cầu cá nhân.
Nếu mua bình dung tích lớn nhưng sử dụng kéo dài từ tuần này sang tuần khác sau khi đã mở, chất lượng nước có thể nhanh chóng thay đổi.
Các chuyên gia cảnh báo, ngay sau khi màng bảo vệ được xé và vòi xả được mở, vi khuẩn cùng bào tử nấm mốc trong không khí có thể xâm nhập vào bên trong. Do nước tinh khiết không chứa chất bảo quản, bình đã mở nắp quá 10 - 14 ngày có thể trở thành môi trường để vi khuẩn sinh sôi theo lũy thừa nhân.
Uống trực tiếp nguồn nước này dễ gây đau bụng, nhiễm khuẩn đường ruột và rối loạn tiêu hóa.
5. Đặt bình dưới nắng hoặc cạnh khu vực nấu ăn
Với mong muốn thuận tiện khi sử dụng, một số người đặt bình nước cạnh cửa sổ, ban công hoặc sát khu vực bếp để dễ lấy nước khi nấu ăn.
Ánh nắng trực tiếp với tia cực tím cùng mức nhiệt cao quanh bếp được cho là có thể kích thích vi tảo phát triển, tạo lớp váng xanh mỏng quanh thành và đáy bình. Việc uống nước nhiễm tảo không chỉ gây mất vệ sinh mà còn có thể giải phóng độc tố gây kích ứng dạ dày.
Bên cạnh đó, nhiệt độ cao còn làm tăng tốc độ thôi nhiễm vi nhựa từ vỏ bình vào nước.
6. Dùng cây nước nóng lạnh nhưng không vệ sinh định kỳ
Một thói quen khác là lắp bình nước vào cây nước nóng lạnh hoặc sử dụng vòi bấm nhựa trong thời gian dài nhưng không thực hiện vệ sinh, súc rửa.
Khoang chứa và hệ thống vòi xả bên trong cây nước nóng lạnh là môi trường ẩm, thuận lợi cho vi sinh vật phát triển. Mỗi lần lấy nước, không khí bên ngoài có thể đi vào và mang theo bụi mịn.
Nếu thiết bị lâu ngày không được súc rửa, vòi xả có thể hình thành cặn màng sinh học (biofilm). Theo nội dung nguồn, điều này khiến mỗi ly nước được sử dụng hằng ngày có thể chứa hàng triệu vi khuẩn gây rối loạn tiêu hóa.
7. Dùng nước đóng bình để pha sữa, nấu ăn cho trẻ nhỏ mà không kiểm tra kỹ
Một số phụ huynh cho rằng nước đóng bình đã được xử lý nên có thể sử dụng ngay để đun sôi pha sữa hoặc nấu bột cho trẻ nhỏ.
Tuy nhiên, một số sản phẩm nước đóng bình trên thị trường thực chất là nước khoáng nhẹ, có chứa các vi chất như canxi, magie, natri. Khi được đun ở nhiệt độ cao, các khoáng chất này có thể biến tính và kết tủa thành cặn rắn.
Hệ tiêu hóa và lá thận chưa hoàn thiện của trẻ nhỏ khi xử lý lượng cặn khoáng này rất dễ bị quá tải, dẫn đến chứng táo bón kéo dài và làm tăng gánh nặng lọc rửa cho thận. Vì vậy hãy xem kỹ nhãn mác trước khi dùng cho trẻ.
Tác giả: Phạm Thu Phương
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 02/10/2026 | 08:45)
