Gia đình 4 người ăn xong ngã lăn ra đất, bác sĩ cảnh báo loại rau 'độc hơn cả thạch tín' nhiều người vẫn ăn
Quả bí đắng có thể chứa độc tố gây ngộ độc nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng. Đáng chú ý, độc tố này không bị phân hủy ngay cả khi nấu chín.
Mùa hè là thời điểm các loại rau củ, trái cây tươi ngon được ưa chuộng. Trong đó, những loại quả có phần thịt mềm, vị mát như bí đao, mướp, dưa leo... được nhiều người yêu thích nhờ cảm giác thanh mát khi ăn.

Tuy nhiên, không phải loại quả có vị đắng đều có thể ăn được. Gần đây, Nhân dân Nhật báo (Trung Quốc) đã phát đi cảnh báo về quả bí đắng, một loại thực phẩm quen thuộc có thể gây ngộ độc nặng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời.
Nuốt một miếng, người đàn ông ở Phúc Châu suýt mất mạng
Ông Tiêu, sống tại thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc), sau khi ăn một quả bí đắng đã ngay lập tức cảm thấy khó chịu, chóng mặt, đau bụng, nôn mửa dữ dội và tiêu chảy liên tục.
Ông thậm chí ngất xỉu 3 lần, huyết áp tụt xuống chỉ còn 78/52 mmHg, đối mặt với nguy cơ sốc nặng, rối loạn điện giải và tổn thương chức năng thận.
Sau khi khai thác bệnh sử và loại trừ các nguyên nhân khác, các bác sĩ nghi ngờ nguyên nhân chính là dư lượng “cucurbitacin”, một loại chất độc glycoside alkaloid có trong các loại bí đắng bị biến đổi gen và vẫn tồn tại dù đã nấu chín.
Chất độc này không bị phân hủy ở nhiệt độ cao, có thể gây rối loạn tiêu hóa và tổn thương các cơ quan nội tạng.
Hàng loạt vụ ngộ độc tương tự đã xảy ra
Trước đó, một gia đình 4 người tại thành phố Thiều Quan, tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc), phải nhập viện sau bữa ăn có món bí đắng.
Trẻ em chỉ bị đau bụng nhẹ, trong khi người lớn do ăn nhiều hơn nên nôn mửa hàng chục lần, tiêu chảy và kiệt sức. Cả 4 người được chẩn đoán viêm ruột cấp tính do độc tố từ bí đắng và phải điều trị bằng truyền dịch, rửa ruột.
Cũng trong năm, một gia đình 3 người tại huyện Thường Sơn, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), nhập viện sau khi ăn món “bí đắng chiên bột”.

Chỉ sau nửa tiếng, cả nhà bắt đầu nôn ói, tiêu chảy. Người vợ do ăn nhiều nhất đã phải nằm viện điều trị, trong khi người con trai không ăn nên may mắn thoát nạn.
Vì sao bí lại có độc?
Theo chuyên gia, những quả bí đắng gây ngộ độc thường đã bị biến đổi gen tự nhiên hoặc lai tạp trong quá trình trồng trọt. Điều này làm tăng hàm lượng cucurbitacin, một loại chất cực độc có vị đắng rõ rệt.
Loại độc tố này có thể gây ra các triệu chứng:
Mức độ nhẹ: Khô miệng, chóng mặt, mệt mỏi, buồn ngủ.
Mức độ nặng: Tiêu chảy dữ dội, nôn mửa, đau bụng, sốc, tổn thương gan thận, thậm chí tử vong.
Điều đáng lo ngại là các triệu chứng ban đầu rất dễ nhầm lẫn với bệnh tiêu chảy do vi khuẩn, khiến người bệnh chủ quan.
Cách phân biệt bí đắng và bí ngọt
Mặc dù có hình dáng bên ngoài khá giống nhau, bí đắng thường dài và gầy hơn, phần vỏ gồ ghề, không trơn nhẵn, đôi khi có hình dáng như bóng đèn sợi đốt.
Khi ăn, vị đắng gắt sẽ thể hiện rõ ngay từ miếng đầu tiên.
Lưu ý: Khi mua, có thể cắt một miếng nhỏ để nếm. Nếu thấy có vị đắng, tuyệt đối không ăn.
Không chỉ bí đắng, nhiều loại rau củ có vị đắng cũng có thể gây độc
Mướp: Thông thường có vị ngọt nhẹ. Nếu có vị đắng, nguyên nhân có thể do lai giống hoặc ảnh hưởng bởi thời tiết bất thường. Tại Tứ Xuyên (Trung Quốc), một gia đình ăn món mướp nấu canh gà, phát hiện có vị đắng nhưng vẫn tiếp tục ăn. Kết quả, cả nhà bị nôn mửa, tiêu chảy cấp và phải cấp cứu.
Bầu, bí, dưa leo: Nếu bảo quản kém, bị dập hoặc không còn tươi, những loại quả này cũng có thể sinh độc tố. Cần tránh ăn nếu phát hiện vị đắng lạ, ngay cả khi đã nấu chín.
Dưa gang, dưa lưới: Hai nguyên nhân khiến dưa có vị đắng là chưa chín hẳn hoặc chứa dư lượng thuốc trừ sâu. Đặc biệt, phần cuống dưa có tính hàn, vị đắng nên cần cắt bỏ trước khi ăn.
Những ai không nên ăn rau quả có vị đắng?
Không phải ai cũng phù hợp với các loại thực phẩm có vị đắng. Dưới đây là những nhóm người nên hạn chế tối đa:
Phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt: Thực phẩm đắng đa phần có tính hàn, có thể gây đau bụng kinh, rối loạn chu kỳ.
Người có thể trạng yếu: Theo Đông y, vị đắng dễ làm hao tổn dương khí, ảnh hưởng đến tiêu hóa.
Người có tỳ vị hư hàn: Dễ bị tiêu chảy, đầy hơi, mệt mỏi khi ăn đồ lạnh hoặc đắng.
Trẻ nhỏ và người cao tuổi: Đây là những đối tượng có hệ tiêu hóa yếu, cần đặc biệt cẩn trọng.
Nếu phát hiện rau củ có vị đắng bất thường, dù chỉ ăn một miếng, cần bỏ ngay, không nên tiếc.
Trong trường hợp lỡ ăn và xuất hiện các biểu hiện như buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, chóng mặt, cần uống nhiều nước và đến bệnh viện càng sớm càng tốt.
Tác giả: Bảo Thoa
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng ngày 29/09/2026| 11:04)
