Mắc 2 loại ung thư trong 3 năm, người đàn ông ân hận: "Giá như tôi tránh xa 5 thói quen ăn uống này sớm hơn!"
Không có tiền sử gia đình mắc ung thư, nhưng chỉ trong vòng 3 năm người này lại lần lượt được chẩn đoán u thanh quản và ung thư thực quản, thủ phạm hóa ra ẩn ngay trên mâm cơm hằng ngày, trong những thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại.
Theo báo Thanh niên Việt có bài Mắc 2 loại UT trong 3 năm, người đàn ông ân hận: "Giá như tôi tránh xa 5 thói quen ăn uống này sớm hơn!". Nội dung như sau:
Một người đàn ông ở thành phố Tần Hoàng Đảo, Trung Quốc, không hề có tiền sử gia đình mắc UT, nhưng chỉ trong vòng 3 năm lại lần lượt được chẩn đoán u thanh quản và UT thực quản. Thực tế, thủ phạm không nằm ở yếu tố di truyền, mà ẩn ngay trên mâm cơm hằng ngày, trong những thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại.
Thực quản của con người chỉ dày khoảng 3-5mm. Ở giai đoạn đầu, UT gần như không có triệu chứng. Khi đã xuất hiện cảm giác nghẹn, nóng rát sau xương ức thì phần lớn bệnh đã ở giai đoạn muộn. Nếu những cách ăn uống dưới đây không được thay đổi kịp thời, tế bào UT rất dễ “tìm đến”.
Trước hết là 5 thói quen ăn uống đang âm thầm “bào mòn” thực quản. Nhiều người ngày nào cũng làm mà không hề nhận ra rằng mỗi lần như vậy là đang tiếp tay cho UT.
- Ăn đồ quá nóng, trên 60 độ C: Niêm mạc thực quản rất mỏng manh, thích hợp nhất ở mức nhiệt 20-40 độ C. Canh, trà hay đồ ăn quá nóng giống như liên tục dùng bàn ủi áp lên niêm mạc, khiến nó rơi vào vòng luẩn quẩn bong tróc rồi sửa chữa. Trong quá trình phục hồi, tế bào rất dễ đột biến, viêm mạn tính dần chuyển thành UT.
- Thường xuyên ăn đồ quá lạnh: Thức ăn lạnh không trực tiếp gây tổn thương thực quản, nhưng dễ gây trào ngược dạ dày - thực quản. Dịch axit từ dạ dày trào lên môi trường kiềm của thực quản sẽ liên tục ăn mòn niêm mạc, lâu ngày dẫn đến viêm thực quản trào ngược, vốn được coi là bệnh tiền UT thực quản.
- Ăn quá nhanh: Khi ăn vội vàng, xương cá, xương gà hoặc thức ăn cứng rất dễ làm trầy xước thực quản. Tổn thương lặp đi lặp lại dẫn tới viêm loét, khiến nguy cơ UT tăng cao trong quá trình niêm mạc phải sửa chữa kéo dài.
- Chế độ ăn đơn điệu, ăn quá ít: Nếu bữa ăn chỉ xoay quanh tinh bột, thiếu rau tươi và thịt, cơ thể sẽ thiếu vitamin cần thiết. Hàng rào miễn dịch của niêm mạc suy yếu, mất đi “lá chắn” bảo vệ, tạo điều kiện cho tế bào UT xâm nhập.
- Ăn đồ thừa để qua ngày: Thức ăn để qua đêm dễ sinh vi khuẩn, nấm mốc và tạo ra nitrit. Khi vào cơ thể, nitrit có thể chuyển thành nitrosamine - chất đã được xác định là gây UT thực quản. Việc ăn thường xuyên chẳng khác nào gây UT mạn tính một cách chậm rãi.
Quá trình UT hóa của thực quản thường trải qua ba giai đoạn. Ở giai đoạn sớm, khối u chỉ nằm ở lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc, hầu như không có triệu chứng. Nếu được phát hiện bằng nội soi, chỉ cần can thiệp xâm lấn tối thiểu là có thể điều trị khỏi hoàn toàn, không ảnh hưởng tuổi thọ. Giai đoạn trung gian, khối u đã xâm lấn vào lớp cơ hoặc áo ngoài, điều trị khó khăn hơn và hiệu quả giảm rõ rệt. Khi bước sang giai đoạn muộn, khối u phá vỡ áo ngoài, di căn hạch, phổi hoặc gan, người bệnh xuất hiện nuốt nghẹn, nóng rát, đau đớn và nguy cơ tử vong cao.
Do UT đường tiêu hóa giai đoạn sớm rất kín đáo, không thể chờ vào triệu chứng, một số nhóm nguy cơ cao cần tầm soát thực quản định kỳ. Đó là những người thường xuyên ăn đồ quá nóng trên 65 độ C hoặc thức ăn thô cứng; người hút thuốc lá, uống rượu lâu năm, đặc biệt là rượu mạnh; người có tiền sử gia đình mắc UT thực quản, với nguy cơ cao gấp 2-3 lần so với người bình thường; người trên 45 tuổi, nhất là trong độ tuổi 45-65; và những người thiếu vitamin A, vitamin C hoặc vi chất selen, vốn có vai trò chống oxy hóa và bảo vệ niêm mạc.
Để bảo vệ sức khỏe thực quản, có những thói quen có thể bắt đầu ngay từ hôm nay. Thức ăn nên để nguội bớt, không còn nóng rát miệng, hạn chế đồ lạnh để tránh trào ngược. Khi ăn cần chậm lại, mỗi miếng nhai kỹ 15-20 lần để giảm tổn thương niêm mạc và hỗ trợ tiêu hóa. Chế độ ăn cần đa dạng, đủ rau, thịt và ngũ cốc thô để nuôi dưỡng hàng rào bảo vệ của thực quản. Cuối cùng, nên tránh tuyệt đối đồ ăn thừa để qua đêm, kể cả bảo quản trong tủ lạnh, vì nguy cơ sinh chất gây UT vẫn rất cao.
Theo báo Đời sống pháp luật có bài Bé lớp 2 đã đối mặt "án tử" UT đại trực tràng vì dùng 2 món ăn vặt này làm bữa chính. Nội dung như sau:
Sự việc một cậu bé 8 tuổi, học lớp 2 tại Trịnh Châu (Hà Nam, Trung Quốc) được chẩn đoán mắc UT đại trực tràng đã gây chấn động dư luận, khiến đội ngũ y tế vô cùng xót xa.
Mọi chuyện bắt đầu vào một đêm muộn khi cậu bé đang chơi ở nhà thì bất ngờ khóc thét vì những cơn đau bụng dữ dội. Ban đầu, cha mẹ chỉ nghĩ con ăn gì không sạch nên đau bụng, cho uống thuốc rồi cho đi ngủ. Nhưng bé trai đau quá không ngủ được, lúc này họ bắt đầu lo lắng con mắc viêm dạ dày ruột.
Cậu bé lớp 2 đã mắc UT đại trực tràng (Ảnh minh họa)
Tuy nhiên, khi đưa con đến bệnh viện và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu thì nghiêm trọng hơn nhiều. Cậu bé được chẩn đoán UT đại trực tràng giai đoạn 2 đã khiến gia đình sụp đổ. Hiện tại, cậu bé đang được điều trị nhắm mục tiêu và đội ngũ y tế đang nỗ lực theo dõi sát sao quá trình hồi phục của em.
Bố mẹ cậu bé khi biết được nguyên nhân gây bệnh đều khóc nấc lên ân hận. Họ trách mình đã quá vô tâm với chế độ ăn uống của con. Họ tưởng là mình chiều con là yêu con nhưng hóa ra lại đang hại con. Vậy một cậu bé mới 8 tuổi ăn uống thế nào mà lại mắc bệnh lý nghiêm trọng đến vậy?
2 "món ăn vặt" bị dùng làm bữa chính là thủ phạm UT đại trực tràng
Trưởng nhóm bác sĩ điều trị của cậu bé cho biết, điều tra lối sống và so sánh bệnh lý chỉ ra do thói quen ăn uống không lành mạnh kéo dài từ thời mẫu giáo.
Vì sự bận rộn và nuông chiều của người lớn, cậu bé thường xuyên ăn đồ ăn vặt cay và mì ăn liền thay cho các bữa cơm chính. Những món ăn vặt mà cậu bé thích phổ biến như: các loại que cay ăn liền, snack cay, chân gà sốt cay, bánh gạo cay, mì cay... Mì ăn liền cũng thích chọn loại cay, ngoài ra còn mê ăn mì tôm sống mỗi khi "buồn mồm". Bố mẹ thậm chí còn từng tự hào về khả năng ăn cay của con dù còn nhỏ.
Trong khi đó, bác sĩ phân tích kiểu ăn uống này tàn phá cơ thể, gây UT đại trực tràng rất lớn, nhất là với hệ tiêu hóa còn non nớt:
1. Các món đồ ăn vặt cay
Việc tiêu thụ liên tục các món cay nồng như que cay, chân gà sốt hay bánh gạo cay gây kích ứng cực mạnh lên niêm mạc đại trực tràng vốn còn rất mỏng manh của trẻ em.
Ăn quá nhiều đồ cay, nhất là khi hệ tiêu hóa còn non nớt làm tăng nguy cơ UT đại trực tràng (Ảnh minh họa)
Đặc biệt, các loại snack hay que cay đóng gói về cơ bản là thực phẩm siêu chế biến. Chúng chứa quá nhiều phụ gia như chất tạo màu nhân tạo (allura red, tartrazine), chất bảo quản (natri benzoat) và bột ngọt. Trong nhiệt độ cao với dầu mỡ kém chất lượng, chúng sản sinh ra các hợp chất gây hại như acrylamide.
Kiểu ăn uống này gây viêm mạn tính niêm mạc ruột, phá vỡ hệ vi sinh và thúc đẩy vi khuẩn có hại sinh sôi, tạo môi trường cho tế bào UT khởi phát trong khi gan và thận bị quá tải trầm trọng.
2. Mì ăn liền
Mì ăn liền vốn không gây hại trực tiếp nếu sử dụng điều độ, nhưng việc dùng nó thay thế bữa chính và thường xuyên ăn sống là một sai lầm nghiêm trọng.
Mì ăn liền nghèo nàn dinh dưỡng, thiếu hụt protein chất lượng cao, các loại vitamin, khoáng chất như sắt, axit folic và đặc biệt là chất xơ. Không phù hợp làm bữa chính về lâu dài và liên tục nhiều bữa trong ngày. Chưa kể, mì tôm sống khiến đại trực tràng chịu áp lực tiêu hóa khổng lồ vì sợi mì khô cứng, khó phân hủy hơn mì nấu chín.
Lỗi không nằm ở mì ăn liền mà do cách ăn, dùng thay thế bữa chính trong thời gian dài (Ảnh minh họa)
Việc thiếu hụt chất xơ làm nhu động ruột đình trệ gây táo bón, khiến chất thải độc hại lưu lại trong ruột lâu hơn, trực tiếp gây đột biến tế bào và hình thành khối u ác tính từ rất sớm.
Trường hợp đau lòng của cậu bé lớp 2 này không chỉ là bài học lớn cho các bậc phụ huynh mà còn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta. Đừng vì sở thích ăn uống nhất thời mà đánh đổi sức khỏe.
