Hai điểm khác biệt của đợt giảm giá vàng năm 2026 so với 14 năm trước
Theo Hội đồng Vàng Thế giới, đợt điều chỉnh giá vàng năm 2026 có nhiều nét tương đồng với giai đoạn 2012, song khác biệt ở bối cảnh kinh tế - chính trị toàn cầu và cơ cấu nhà đầu tư.
Báo Vietnamnet ngày 3/2/2026 đăng tải bài viết: "Hai điểm khác biệt của đợt giảm giá vàng năm 2026 so với 14 năm trước", nội dung cho biết:
Giá vàng đã từng tăng mạnh và sụt giảm trong quá khứ
Chia sẻ tại họp báo ngày 2/2, ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu của Hội đồng Vàng Thế giới, cho biết, giá vàng thời gian qua biến động mạnh, song đây không phải lần duy nhất.
Theo ông, vàng thường phản ánh những bất ổn của nền kinh tế và chính trị thế giới. Khi các yếu tố rủi ro gia tăng, giá vàng lập tức phản ứng. Trong quá khứ, thị trường từng chứng kiến những giai đoạn biến động mạnh hơn hiện nay, điển hình là năm 1979.
Gần đây nhất, giai đoạn 2010-2012 cũng ghi nhận biến động lớn của giá vàng. Trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu dần kết thúc, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thực hiện chính sách nới lỏng định lượng, khiến giá vàng tăng mạnh và đạt đỉnh vào năm 2012.
Tuy nhiên, sau đó, khi những lo ngại về tác động tiêu cực của nới lỏng định lượng không trở thành hiện thực, nhà đầu tư không còn nhu cầu nắm giữ vàng như trước, dẫn đến đợt điều chỉnh sâu.
So sánh với đợt biến động hiện nay, ông Shaokai Fan cho rằng, năm 2026 có hai điểm khác biệt cơ bản so với năm 2012.
Thứ nhất, các yếu tố hỗ trợ giá vàng hiện vẫn tồn tại mạnh mẽ. Đó là bất ổn địa chính trị kéo dài, xu hướng lãi suất có khả năng tiếp tục giảm và những nghi vấn về tính độc lập của Fed. Ba nhân tố này khó có thể sớm biến mất, qua đó tiếp tục tạo động lực cho nhu cầu mua vàng.
Thứ hai, cơ cấu nhà đầu tư đã thay đổi đáng kể. Nếu như năm 2012, lực mua chủ yếu đến từ các nhà đầu tư phương Tây thì đến năm 2026, ngày càng nhiều thị trường, thành viên tham gia. Tính toàn cầu hóa của dòng vốn khiến thị trường vàng năm 2026 khác năm 2012.
Những yếu tố tác động đến xu hướng giá vàng
Ông Shaokai Fan cho rằng hiện rất khó đưa ra dự báo giá vàng tiếp tục đi lên, đi ngang hay đi xuống trong thời gian tới.
Tuy nhiên, ông lưu ý hai yếu tố quan trọng nhà đầu tư cần theo dõi. Thứ nhất là khả năng Fed cắt giảm lãi suất trong thời gian tới, yếu tố được đánh giá sẽ có tác động tích cực đến giá vàng. Thứ hai là những bất ổn trong chính sách thương mại toàn cầu, vốn thường thúc đẩy nhu cầu trú ẩn.
Hai yếu tố này được kỳ vọng sẽ tiếp tục hỗ trợ nhu cầu vàng trong thời gian tới.
“Tôi không nghĩ chúng ta nên dựa vào lịch sử hay quá khứ để nói về xu hướng giá vàng mà nên nhìn vào thực tế để thấy nó phản ánh những gì thế giới đang trải qua”, ông Shaokai Fan nhấn mạnh.
Theo ông Shaokai Fan, đợt tăng giá đột biến trong thời gian ngắn, từ khoảng 4.500 USD/ounce lên 5.000 USD/ounce chỉ trong một tuần. Việc giá điều chỉnh sau đó là phản ánh của thị trường sau một giai đoạn tăng giá.
Dù vậy, các yếu tố nền tảng hỗ trợ vàng vẫn còn, trong khi tâm lý đầu cơ vẫn tồn tại. Do đó, giá vàng nhiều khả năng tiếp tục biến động trong thời gian tới.
Ông cho rằng, vai trò của vàng với tư cách tài sản trú ẩn chưa bị suy giảm. Thực tế cho thấy, mỗi khi xuất hiện rủi ro địa chính trị, giá vàng đều phản ứng nhanh. Chẳng hạn, khi Mỹ đưa ra các tuyên bố liên quan đến Greenland, giá vàng đã lập tức tăng mạnh.
Theo đại diện Hội đồng Vàng Thế giới, giá vàng chịu tác động của nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là chính sách tiền tệ, biến động của đồng USD và mức độ rủi ro toàn cầu.
Hai yếu tố cơ bản cần đặc biệt lưu ý là diễn biến chính sách và căng thẳng địa chính trị.
Bên cạnh đó, dòng vốn vào các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) cũng là một chỉ báo, song không nên xem đây là yếu tố duy nhất để dự báo xu hướng giá.
“Nhà đầu tư nên tập trung theo dõi biến động về lãi suất, diễn biến đồng USD và căng thẳng địa chính trị, bất ổn về chính sách”, ông Shaokai Fan khuyến nghị.
Báo Người lao động cũng đăng bài: "Hội đồng Vàng Thế giới: Giá vàng tăng vọt, giảm sốc và diễn biến tiếp theo", cho biết:
Ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại Hội đồng Vàng Thế giới, đã đưa ra những nhận định về triển vọng nhu cầu vàng trong năm 2026.
Ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới
Những ngày qua, thị trường đã chứng kiến nhiều diễn biến đáng chú ý, nổi bật nhất là giá vàng vượt mốc 5.000 USD/ounce. Điều này cho thấy vàng đã phản ứng rất tích cực trước những bất ổn của bức tranh địa chính trị và kinh tế toàn cầu.
"Có hai yếu tố chính cần lưu ý. Thứ nhất là các rủi ro địa chính trị tiếp tục gia tăng, đặc biệt với Greenland. Thứ hai là những lo ngại liên quan đến tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Nếu các yếu tố này tiếp diễn, giá vàng nhiều khả năng sẽ duy trì xu hướng vững mạnh trong thời gian tới"- ông Shaokai Fan nhận định.
Tôi xin điểm lại những nhân tố có thể khiến giá vàng tiếp tục vững mạnh trong thời gian tới. Đó là tình trạng căng thẳng địa chính trị tiếp tục gia tăng cũng như những rủi ro về thương mại, những biến động về mặt chính sách.
Ngoài ra, việc đề cử tân Chủ tịch Fed cũng là một nhân tố mới có thể tác động đến thị trường. Quan điểm của người đứng đầu Fed đối với tính độc lập của cơ quan này cũng như chính sách lãi suất sẽ ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến giá vàng.
Thực tế cho thấy, giá vàng thời gian qua biến động mạnh, có những thời điểm điều chỉnh giảm nhưng nhìn chung vẫn duy trì ở mức cao. Điều này phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của nhà đầu tư đối với vàng, bao gồm cả nhu cầu phòng ngừa rủi ro lẫn hoạt động đầu cơ.
Ông Shaokai Fan nhận định sau một thời gian củng cố, giá vàng sẽ tiếp tục biến động và giữ mặt bằng cao trong thời gian tới. Những đợt giảm giá, như hồi tháng 10-2025, được xem là cơ hội để nhà đầu tư gia tăng nắm giữ vàng, thông qua các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) hoặc từ phía các ngân hàng trung ương.
Nhu cầu vàng đã tăng rõ rệt trong quý IV. Tuy nhiên, diễn biến tiếp theo của thị trường vẫn cần được theo dõi thêm và sẽ rõ ràng hơn khi có số liệu cụ thể của quý I/2026.
Về diễn biến giá vàng, thời gian qua giá đã tăng rất mạnh, có thời điểm chỉ trong khoảng 1 tuần tăng từ 4.500 lên 5.000 USD/ounce, sau đó nhanh chóng tăng vọt lên mức giá kỷ lục 5.600 USD/ounce. Tuy nhiên, theo ông Shaokai Fan, việc điều chỉnh giảm sau đó xuống mức dưới 4.600 USD/ounce không phản ánh sự đảo chiều xu hướng, bởi các yếu tố nền tảng hỗ trợ giá vàng vẫn còn hiện hữu, trong khi tâm lý đầu cơ trên thị trường vẫn tồn tại.
Do đó, giá vàng nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động trong thời gian tới. Những biến động ngắn hạn này không làm suy giảm vai trò của vàng với tư cách là tài sản trú ẩn, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn kinh tế và địa chính trị. Thực tế cho thấy, mỗi khi xuất hiện các rủi ro hoặc căng thẳng mới, như tuyên bố của Mỹ về Greenland, giá vàng thường phản ứng nhanh theo hướng tăng, qua đó khẳng định vai trò phòng ngừa rủi ro của kim loại quý này.
Câu hỏi của nhiều người quan tâm đến kim loại quý liệu chu kỳ tăng giá vàng lần này có gì khác so với các chu kỳ trước? Liệu có khả năng xuất hiện kịch bản giá vàng tăng mạnh rồi giảm sâu như các giai đoạn trước không?
Theo ông Shaokai Fan, tốc độ biến động giá vàng trong thời gian gần đây là khá nổi bật, nhưng không phải là lần đầu trong lịch sử. Chẳng hạn, năm 1979, giá vàng từng biến động còn mạnh hơn hiện tại. Tuy nhiên, điểm chung trong các chu kỳ là vàng thường phản ánh đúng những gì đang diễn ra với nền kinh tế và địa chính trị toàn cầu.
Ở thời đại mà các yếu tố vốn được xem là chắc chắn nay lại trở nên bất định, giá vàng chính là kênh thể hiện rõ nhất sự bất ổn đó. Đó cũng là lý do khiến vàng biến động mạnh thời gian qua.
Dù giá vàng giảm mạnh những ngày qua nhưng lượng người xếp hàng mua vàng tại Hà Nội không hề giảm. Ảnh: Dương Ngọc
Về câu hỏi liệu giá vàng sau khi tăng cao có thể sụt giảm hay không, ông Shaokai Fan cho rằng ở thời điểm hiện tại rất khó để đưa ra dự đoán chính xác. Chúng ta không thể khẳng định giá vàng sẽ tiếp tục tăng, đi ngang hay giảm trong thời gian tới. Tuy nhiên, điều quan trọng là cần theo dõi các yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến xu hướng giá vàng.
Có hai yếu tố cơ bản:
Thứ nhất, khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất trong thời gian tới. Đây là khả năng có thể xảy ra và yếu tố này có thể hỗ trợ tích cực cho giá vàng.
Thứ hai, các biến động và bất ổn liên quan đến chính sách thương mại toàn cầu, vốn cũng thường thúc đẩy nhu cầu đối với các tài sản trú ẩn như vàng.
"Với hai yếu tố này, có thể kỳ vọng rằng giá vàng sẽ tiếp tục được hỗ trợ trong thời gian tới. Thay vì chỉ nhìn vào các chu kỳ trong quá khứ, chúng ta nên đánh giá thị trường dựa trên những diễn biến thực tế và các yếu tố nền tảng đang hiện hữu"- lãnh đạo Hội đồng Vàng Thế giới khuyến nghị.
Trước nghi vấn các quỹ lớn bán xả vàng chốt lời, ông Shaokai Fan khẳng định chưa có dữ liệu nào cho thấy hiện tượng này xảy ra. Theo ông, thông lệ hàng năm cho thấy các quỹ thường đẩy mạnh mua vào trong tháng 1.
Năm 2025, các ngân hàng trung ương tiếp tục là lực đỡ lớn của thị trường, với tổng lượng mua đạt 863 tấn. Dù thấp hơn mức đỉnh hơn 1.000 tấn của ba năm trước, xu hướng gom vàng vẫn duy trì tích cực, đặc biệt trong quý IV với 230 tấn.
Trong số các "tay chơi" lớn, Ngân hàng Trung ương Ba Lan tiếp tục mua ròng mạnh hai năm liên tiếp và dự kiến sẽ còn tăng. Kazakhstan - quốc gia sản xuất vàng vốn thường bán ra - nay cũng quay sang mua vào để phòng ngừa rủi ro. Brazil, Indonesia và Guatemala - từng vắng bóng - cũng đã quay lại thị trường.
Về triển vọng năm 2026, ông Fan cho rằng dù giá vàng đang điều chỉnh sau khi vượt mốc 5.000 USD/ounce, các yếu tố hỗ trợ vẫn rất vững chắc. Căng thẳng địa chính trị, rủi ro thương mại và đồn đoán quanh chính sách lãi suất của Fed sẽ tiếp tục là động lực chính.
Ông nhận định: "Biến động ngắn hạn là cơ hội để các nhà đầu tư tổ chức và ngân hàng trung ương tích lũy. Vàng cần được nhìn nhận là tài sản cân bằng danh mục, thay vì chỉ là công cụ đầu cơ."
