Học sinh lớp 6 phải chạy thận suốt đời vì ngày nào cũng ăn 1 món thịt "giòn rụm", thơm phức "vạn người mê"
Món thịt này bán khắp nơi từ hè phố tới nhà hàng, được nhiều người "mê tít". Thế nhưng, nó có gì mà khiến nữ sinh lớp 6 này bị suy thận?
Theo Đời sống Pháp luật đưa tin "Học sinh lớp 6 phải chạy th:ận suốt đời vì ngày nào cũng ăn 1 món thịt "giòn rụm", thơm phức "vạn người mê"" nội dung chính như sau:
Bác sĩ chuyên khoa th:ận Hong Yongxiang (Đài Loan, Trung Quốc) cảnh báo rằng bệnh th:ận đang trẻ hóa rất nhanh, đặc biệt là suy th:ận. Bệnh nhân trẻ nhất và bị suy th:ận nặng nhất của ông 5 năm trở lại đây là một bé gái mới 12 tuổi, học lớp 6, cũng sống tại Đài Loan (Trung Quốc).
Ông kể, bé gái được bố mẹ đưa tới bệnh viện trong tình trạng số:t cao, suy nhược và nô:n mửa dữ dội. Kết quả chỉ ra bé bị urê huyết, suy th:ận mạn tính. Sau khi được lọc má:u và điều trị tức thời các dấu hiệu urê huyết, bé vẫn phải nằm viện thêm 1 tuần. Cô bé cũng buộc phải chạy th:ận suốt quãng đời còn lại để duy trì sự sống hoặc ghép th:ận sau này nếu đủ điều kiện.
Bé gái 12 tuổi đã phải chạy th:ận vì ăn uống không lành mạnh (Ảnh minh họa)
"Điều tra bệnh sử cho thấy bệnh nhi từng có tiền sử viêm cầu th:ận mạn tính từ khi còn rất nhỏ. Tuy nhiên, phụ huynh chia sẻ rằng quá bận rộn làm kinh tế và nuông chiều con nên xem nhẹ việc này và còn để con ăn uống bừa bãi theo sở thích" - bác sĩ Hong nói trên chương trình sức khỏe Health 2.0 trực tuyến.
Cụ thể, bé gái này thường được bố mẹ cho tiền tiêu vặt và dùng nó để ăn gà rán. Bắt đầu từ lớp 2, cô bé ăn gà rán 4 - 5 lần mỗi tuần. Như vậy ước tính 4 năm qua cô bé này ăn gà rán hơn 200 lần mỗi năm. Bản thân bé và gia đình chẳng hề hay biết món thịt thơm phúc, "giòn rụm", hấp dẫn ấy lại là thủ phạm phá th:ận, cướp đi tương lai phía trước.
Tại sao ăn quá nhiều gà rán lại gây suy th:ận?
Theo bác sĩ Hong, bản thân món gà rán nếu ăn điều độ thì không gây hại cho sức khỏe. Nhất là với người khỏe mạnh. Tuy nhiên khi ăn quá nhiều và liên tục trong thời gian dài, lại trong trường hợp có bệnh nền về th:ận như cô bé kể trên thì hoàn toàn có thể biến thành "cơn ác mộng".
Ông phân tích 4 cách mà món ăn ngon miệng này ảnh hưởng xấu tới th:ận khi ăn quá mức:
- Quá tải protein động vật và muối: Gà rán chứa hàm lượng protein động vật rất cao. Khi vào cơ thể, quá trình chuyển hóa protein tạo ra nhiều chất thải cần th:ận lọc bỏ. Kết hợp với lượng muối lớn trong gia vị tẩm ướp, nó làm tăng áp lực lên cầu th:ận, gây tổn thương các mạch má:u nhỏ tại đây.
- Tăng chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa: Quá trình chiên ngập dầu ở nhiệt độ cao làm biến đổi cấu trúc thực phẩm, tạo ra chất béo chuyển hóa. Chúng gây xơ vữa mạch má:u, làm giảm lưu lượng má:u nuôi th:ận và thúc đẩy quá trình viêm nhiễm.
Ăn quá nhiều các món chiên rán ngập dầu gây áp lực cho th:ận và nhiều cơ quan khác (Ảnh minh họa)
- Độc chất từ nhiệt độ cao: Khi thịt được chiên giòn, các hợp chất như acrylamide và hydrocarbon thơm đa vòng được hình thành. Đây không chỉ là tác nhân gây ung thư mà còn là chất độc khiến chức năng lọc của th:ận bị suy giảm nhanh chóng.
- Hệ lụy chuyển hóa: Ăn gà rán hàng ngày dẫn đến béo phì và tăng huyết áp. Đây là hai nguyên nhân hàng đầu khiến th:ận phải làm việc quá sức để duy trì cân bằng nội môi, dẫn đến suy th:ận mạn tính.
5 nhóm thực phẩm âm thầm tàn phá chức năng th:ận
Để bảo vệ th:ận, bác sĩ Hong nhắc nhở mọi người cần hạn chế 5 nhóm thực phẩm sau:
- Đồ uống nhiều đường: Lượng đường hóa học và fructose quá cao làm tăng huyết áp và khiến th:ận phải làm việc liên tục để bài tiết glucose dư thừa. Axit photphoric trong nước ngọt còn làm tăng nguy cơ sỏi th:ận và suy th:ận.
- Thịt chế biến sẵn: Các loại xúc xích, thịt nguội chứa nhiều natri và photpho. Đây là những chất rất khó lọc, dễ gây tổn thương mao mạch th:ận và làm giảm tỷ lệ lọc má:u.
- Các món chiên rán ngập dầu: Không chỉ gà rán, các món như khoai tây chiên, thịt heo chiên xù đều chứa nhiều chất béo xấu và calo rỗng, gây hại cho th:ận thông qua việc tăng mức độ viêm và tích tụ mỡ nội tạng.
Các món ăn, đồ uống nhiều đường dùng quá nhiều cũng gây suy th:ận (Ảnh minh họa)
- Nội tạng động vật: Chứa hàm lượng purin cao, làm tăng nồng độ axit uric trong nước tiểu, tạo điều kiện hình thành sỏi th:ận và gây áp lực lọc cực lớn cho cơ quan này.
- Các món nêm nếm nhiều muối: Chế độ ăn quá mặn là kẻ thù trực tiếp của th:ận. Muối làm cơ thể tích nước, tăng huyết áp tâm thu và khiến các tiểu cầu th:ận bị phá hủy nhanh hơn theo thời gian.
Theo Báo Văn hóa có bài MXH tràn lan thông tin vaccine Pfizer và Moderna gây UT: Chuyên gia chỉ ra 6 sự thật người dân cần biết lúc này! Nội dung như sau:
Gần đây, các trang mạng đang rần rần lan truyền thông tin những người tiêm vaccine Pfizer và Moderna là “auto” bị UT, khiến nhiều người kinh hãi. Theo TS Nguyễn Hồng Vũ (Viện Nghiên cứu UT Quốc gia City of Hope, California, Mỹ), nhóm anti vaccine đang xem đây như một “khám phá động trời” và vớ lấy như bảo bối! Người dân thì thi nhau chia sẻ và nơm nớp lo sợ mà chưa kịp suy nghĩ chậm lại một chút.
"Đứng ở góc độ khoa học, bài nghiên cứu "𝑪𝑶𝑽𝑰𝑫 𝒗𝒂𝒄𝒄𝒊𝒏𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏 𝒂𝒏𝒅 𝒑𝒐𝒔𝒕-𝒊𝒏𝒇𝒆𝒄𝒕𝒊𝒐𝒏 𝒄𝒂𝒏𝒄𝒆𝒓 𝒔𝒊𝒈𝒏𝒂𝒍𝒔: 𝑬𝒗𝒂𝒍𝒖𝒂𝒕𝒊𝒏𝒈 𝒑𝒂𝒕𝒕𝒆𝒓𝒏𝒔 𝒂𝒏𝒅 𝒑𝒐𝒕𝒆𝒏𝒕𝒊𝒂𝒍 𝒃𝒊𝒐𝒍𝒐𝒈𝒊𝒄𝒂𝒍 𝒎𝒆𝒄𝒉𝒂𝒏𝒊𝒔𝒎𝒔” vừa được đăng trên tạp chí chuyên ngành Oncotarget không phải là một “bằng chứng” tuyên bố rằng vaccine Covid-19 gây UT. Cách diễn giải này sai về mặt khoa học và đánh tráo bản chất của nghiên cứu.
1. Đây không phải nghiên cứu chứng minh vaccine gây UT
TS Nguyễn Hồng Vũ nhận định, bài báo là một scoping review, tức là tổng hợp các báo cáo ca bệnh rải rác và một số nghiên cứu hồi cứu để phát hiện tín hiệu giả thuyết (hypothesis-generating).
- Phần lớn dữ liệu là case reports/series nhỏ: Loại bằng chứng yếu nhất trong tháp chứng cứ y học.
- Không có thiết kế thử nghiệm, không có nhóm đối chứng chặt chẽ, không có ước tính nguy cơ tuyệt đối hay nguy cơ tương đối ở cấp dân số.
Nói cách khác, bài này không đủ điều kiện để kết luận quan hệ nhân-quả (causality). Chính tác giả cũng nhấn mạnh, các quan sát chỉ là những tín hiệu sớm (early signals) và không cho phép suy luận vaccine gây UT.
2. Sau tiêm khác do tiêm
Việc một chẩn đoán UT xảy ra sau tiêm vaccine chỉ cho thấy liên hệ về thời gian, không cho thấy nguyên nhân.
Trong bối cảnh hàng tỷ liều vaccine đã được tiêm, việc một số ca UT được phát hiện “sau tiêm” là điều chắc chắn sẽ xảy ra về mặt xác suất, ngay cả khi vaccine hoàn toàn không liên quan.
Đại dịch còn làm trì hoãn sàng lọc và điều trị, khiến nhiều ca UT bị phát hiện muộn hoặc tiến triển nhanh. Đây là yếu tố nhiễu lớn mà các báo cáo ca bệnh không kiểm soát được.
3. Lệch trong chọn mẫu và thiên lệch công bố
Bản chất các bài báo dạng "case reports" có thiên lệch công bố rất mạnh: Các hiện tượng “lạ” sau tiêm dễ được báo cáo, trong khi hàng triệu ca không có vấn đề gì thì không ai nói tới. Điều này phóng đại cảm giác rủi ro nếu đem ra suy diễn cho cộng đồng.
4. Dữ liệu dân số lớn không ủng hộ luận điệu “vaccine gây UT”
TS Nguyễn Hồng Vũ nhận định, trong chính bài tổng quan này, các nghiên cứu hồi cứu quy mô lớn (hàng triệu người) không đưa ra bằng chứng thuyết phục về việc tăng nguy cơ UT do vaccine.
Ngoài ra, hàng loạt nghiên cứu độc lập khác ở nhiều quốc gia cho thấy:
- Vaccine làm giảm mạnh số người nhập viện và tu:vong do Covid-19 ở bệnh nhân UT, giúp duy trì điều trị UT, từ đó giảm gánh nặng bệnh tật.
- Một số dữ liệu còn gợi ý vaccine có thể cải thiện đáp ứng miễn dịch ở bệnh nhân dùng liệu pháp miễn dịch (đang tiếp tục được kiểm chứng).
5. Cơ chế sinh học trong bài là giả thuyết, không phải bằng chứng
“Bài Oncotarget có thảo luận các giả thuyết cơ chế (miễn dịch, cytokine, vi môi trường khối u). Đây là đề xuất khoa học để nghiên cứu tiếp, không phải bằng chứng đã chứng minh vaccine gây UT ở người”, TS Nguyễn Hồng Vũ khẳng định.
6. Tuyên truyền anti vaccine đang đánh tráo khái niệm khoa học
Cách dùng bài báo này để khẳng định “vaccine gây UT” là:
Đánh tráo giữa phát hiện tín hiệu và chứng minh nhân quả.
- Bỏ qua toàn bộ bối cảnh, hạn chế và lời cảnh báo của chính tác giả.
- Chọn lọc bằng chứng và thổi phồng rủi ro.
“Tóm lại, bài báo mới đăng trên Oncotarget không cung cấp bằng chứng cho tuyên bố “vaccine COVID-19 gây UT” như các báo mạng nói. Nó chỉ là một tổng quan thăm dò, dùng để đặt câu hỏi nghiên cứu và kêu gọi các nghiên cứu mạnh hơn. Việc trích dẫn bài này cho mục đích tuyên truyền anti vaccine là sai khoa học và gây hiểu lầm lớn cho cộng đồng”, chuyên gia khẳng định. Điều này giống như chúng ta không thể kết luận rằng nước là nguyên nhân gây UT chỉ vì những người bị UT đều đã từng uống nước.
“Bớt lo sợ vu vơ đi nha các bạn! Không có vaccine thì số người trên Trái Đất này còn không nhiều được như vậy đâu”, TS Nguyễn Hồng Vũ cho hay.
