Bác sĩ nhấn mạnh 4 loại nước canh này càng uống càng phá thận
Uống canh để bồi bổ là thói quen quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình châu Á. Tuy nhiên, một bác sĩ chuyên khoa thận mới đây đã cảnh báo: không ít người bỏ trà sữa, hạn chế đồ chiên rán nhưng lại vô tình làm hại thận vì thói quen uống canh mỗi ngày.
Trang tin điện tử Phụ Nữ Số mới đây đã đăng tải bài viết có tiêu đề "4 loại canh "phá thận" nếu uống nhiều, bác sĩ nhấn mạnh loại đầu tiên có thể gây suy thận, ngưng tim nhanh chóng", nội dung cụ thể như sau:
Theo bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan, Trung Quốc), thận có nhiệm vụ lọc chất thải chuyển hóa trong máu và duy trì cân bằng điện giải cùng nước trong cơ thể. Khi thực phẩm bị hầm, ninh trong thời gian dài, thành tế bào bị phá vỡ, giải phóng kali, phospho và các sản phẩm phân hủy protein như purin vào nước canh. Người khỏe mạnh có thể tạm thời thích nghi, nhưng với người mắc bệnh thận mạn tính hoặc uống nhiều trong thời gian dài, các chất này tích tụ trong máu, làm tăng huyết áp, tổn thương ống thận, thậm chí dẫn đến urê huyết cao.
Dưới đây là 4 loại canh được bác sĩ cảnh báo.
Thứ nhất là canh thuốc bắc không rõ nguồn gốc, được xem như “sát thủ thầm lặng” của kali. Nhiều người nghĩ cơ thể yếu thì cần bồi bổ, nhưng quên rằng dược liệu cũng là thực vật, mà thực vật lại chứa hàm lượng kali cao. Ở người có chức năng thận suy giảm, kali không được đào thải hiệu quả sẽ gây tăng kali máu. Tình trạng này có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim, thậm chí ngừng tim đột ngột. Với bệnh nhân thận, một bát canh thuốc bắc không rõ thành phần có thể là bước đệm tiến gần hơn tới phòng chạy thận.
Thứ hai là nước hầm xương ninh lâu. Nhiều người tin rằng canh xương bổ canxi, nhưng thực tế lượng canxi hòa tan không đáng kể, trong khi nguy cơ khác lại tăng lên. Hơn 90% chì trong cơ thể động vật tồn tại ở xương. Khi xương được ninh trong môi trường có tính axit hoặc thời gian dài, chì có thể hòa tan vào nước canh. Chì là kim loại nặng có độc tính cao với thận, gây tổn thương trực tiếp ống thận. Bên cạnh đó, xương chứa nhiều phospho. Phospho hòa tan nhiều trong nước hầm có thể gây tăng phospho máu ở người suy thận, dẫn tới vôi hóa mạch máu, bệnh xương do thận và đẩy nhanh quá trình suy thận.
Thứ ba là nước lẩu. Khi thịt, hải sản và rau được đun sôi liên tục trên 30 phút, phosphat từ thịt, phụ gia trong thực phẩm chế biến sẵn và kali từ rau củ sẽ tích tụ trong nước dùng. Uống phần nước này đồng nghĩa với việc đưa một lượng lớn chất hòa tan vào cơ thể, tạo thêm gánh nặng cho thận.
Thứ tư là nước dùng mì ramen đậm đặc. Một bát ramen có thể chứa từ 3.500 đến 5.000 miligam natri. Khi natri vào máu với lượng lớn, cơ thể phải giữ nước để cân bằng áp suất thẩm thấu, làm tăng huyết áp. Môi trường huyết áp cao kéo dài sẽ khiến các tiểu động mạch ở cầu thận xơ cứng, khiến chức năng lọc suy giảm sớm.
Canh vốn được xem là món “dưỡng sinh”, nhưng nếu không chú ý thành phần và cách chế biến, nó có thể trở thành gánh nặng âm thầm cho thận. Đặc biệt với người có bệnh thận, tăng huyết áp hay đái tháo đường, việc kiểm soát lượng nước dùng, natri, kali và phospho trong khẩu phần ăn là yếu tố then chốt để bảo vệ chức năng thận lâu dài.
Tạp chí điện tử VietNamDaily cũng đăng tải bài viết có nội dung tương đồng với tiêu đề "Cụ bà uống nước hầm xương để bồi bổ cơ thể nhưng nguy kịch vì mắc sai lầm này":
Theo các phương tiện truyền thông Đài Loan (Trung Quốc), bác sĩ chuyên khoa thận Lâm Hiên Nhậm mới đây đã chia sẻ trên trang Facebook cá nhân về một trường hợp bệnh nhân bị tăng kali máu nguy hiểm.
Theo đó, một cụ bà mắc bệnh thận đã bị cảm nhẹ do thời tiết lạnh trong dịp Tết. Thương mẹ yếu, con cháu đã nấu nước hầm xương để bồi bổ sức khỏe cho bà. Mỗi bữa ăn, cụ bà đều uống nước hầm xương và còn sử dụng thêm nước cốt gà sau bữa ăn. Tuy nhiên, chỉ sau hai ngày, bà bắt đầu cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt, thậm chí kiệt sức đến mức không thể đi lại.
Cụ bà mắc sai lầm khi uống nước hầm xương.
Lo lắng trước tình trạng của cụ bà, gia đình đã đưa bà đến phòng cấp cứu. Khi kiểm tra điện tâm đồ, các bác sĩ phát hiện bà bị rối loạn nhịp tim. Xét nghiệm máu sau đó cho thấy nồng độ kali trong máu của bệnh nhân đã tăng vọt lên 8.4 mmol/L – mức bình thường chỉ dao động từ 3.5 đến 4.5 mmol/L. Con số này khiến cả bác sĩ cũng phải kinh ngạc, bởi hiếm khi gặp bệnh nhân có chỉ số kali vượt quá 8 mmol/L.
Bác sĩ Lâm Hiên Nhậm giải thích rằng, khi hầm xương hoặc thực phẩm có nguồn gốc động thực vật, các tế bào bị phá vỡ, giải phóng một lượng lớn kali vào nước dùng. Vì vậy, nước hầm thường có hàm lượng kali khá cao. Nếu nồng độ kali trong máu tăng, hệ thống điện tim có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến rối loạn nhịp tim.
Trường hợp nhẹ, bệnh nhân có thể bị hoa mắt, chóng mặt, suy nhược, nhưng nếu nghiêm trọng, tình trạng này có thể gây suy tim và dẫn đến tử vong do tim không bơm đủ máu đi khắp cơ thể.
Bác sĩ Lâm cũng nhấn mạnh rằng, đối với những người có chức năng thận bình thường, cơ thể có thể tự điều chỉnh và đào thải kali dư thừa. Tuy nhiên, với những bệnh nhân suy thận, đặc biệt từ giai đoạn ba của bệnh thận mạn tính trở đi, việc kiểm soát chế độ ăn là vô cùng quan trọng. Các bệnh nhân này cần tránh thực phẩm giàu kali để phòng ngừa nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
