Thực hiện giao dịch nhận chuyển tiền sau, người dùng sẽ được yêu cầu xác minh ngay lập tức
Các giao dịch có dấu hiệu bất thường có thể khiến ngân hàng chủ động liên hệ chủ tài khoản để kiểm tra, đối chiếu lại thông tin.
Trước tình trạng tội phạm công nghệ cao liên tục sử dụng các phương thức lừa đảo trực tuyến tinh vi, tài khoản ngân hàng có thể trở thành nơi tiếp nhận, luân chuyển hoặc phân tán dòng tiền. Do đó, các ngân hàng đang chú trọng hơn đến việc nhận diện những giao dịch có dấu hiệu bất thường.
Theo Sổ tay hướng dẫn phối hợp xử lý rủi ro đối với tài khoản, thẻ và các đơn vị chấp nhận thanh toán có liên quan đến các giao dịch nghi ngờ gian lận, giả mạo hoặc lừa đảo do Hội đồng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam ban hành, các tổ chức tín dụng được khuyến nghị phối hợp nhằm sớm phát hiện những tài khoản có khả năng liên quan đến hành vi gian lận.
Theo Thông tư số 17/2024/TT-NHNN, một số dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến giả mạo, gian lận, lừa đảo gồm:
1. Thông tin chủ tài khoản không khớp với dữ liệu dân cư
Thông tin được cung cấp trong hồ sơ mở Tài khoản thanh toán của chủ tài khoản không trùng khớp với thông tin của cá nhân đó trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
2. Tài khoản xuất hiện trên các kênh mua bán, trao đổi
Tài khoản thanh toán nằm trong danh sách được quảng cáo, mua, bán, trao đổi trên các website, hội nhóm trên không gian mạng.
3. Tiền vào nhiều tài khoản rồi nhanh chóng được chuyển hoặc rút
Tài khoản thanh toán nhận tiền từ nhiều tài khoản thanh toán khác nhau, sau đó số tiền được chuyển đi hoặc rút ra trong thời gian rất ngắn, không để lại số dư hoặc chỉ còn lại rất ít.
4. Nhận tiền nhiều lần từ các tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ
Tài khoản thanh toán có hơn 03 giao dịch nhận tiền từ các tài khoản thanh toán nằm trong danh sách có dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến lừa đảo, gian lận, giả mạo…
5. Chủ tài khoản nằm trong danh sách cảnh báo
Khách hàng thuộc danh sách cảnh báo của Ngân hàng nhà nước, Cơ quan công an hoặc các cơ quan có thẩm quyền khác.
6. Phát sinh các giao dịch bất thường
Tài khoản thanh toán có các giao dịch bất thường, chẳng hạn giá trị hoặc số lượng giao dịch lớn, không phù hợp với nghề nghiệp, độ tuổi, địa chỉ cư trú, lịch sử giao dịch và hành vi… của chủ tài khoản thanh toán.
Ngoài ra, các giao dịch phát sinh tại địa điểm, thời gian hoặc với tần suất bất thường cũng thuộc nhóm dấu hiệu được lưu ý.
7. Một địa chỉ MAC được sử dụng cho nhiều tài khoản
Một thông tin định danh duy nhất của thiết bị (địa chỉ MAC) được sử dụng để thực hiện giao dịch cho nhiều hơn 01 tài khoản thanh toán.
Khi phát hiện những dấu hiệu nghi ngờ, ngân hàng có thể chủ động liên hệ chủ tài khoản để xác minh lại thông tin nhận biết khách hàng. Việc kiểm tra có thể bao gồm xác định tài khoản có được sử dụng đúng chính chủ hay không và đối chiếu các giao dịch hiện tại với lịch sử giao dịch thông thường.
Tùy theo mức độ rủi ro, tổ chức tín dụng có thể thực hiện các bước xác minh bổ sung hoặc áp dụng một số biện pháp kiểm soát giao dịch. Khi cần thiết, chủ tài khoản có thể được mời đến làm việc trực tiếp nhằm làm rõ thông tin, nguồn tiền cũng như mục đích giao dịch.
Tuy nhiên, tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ không đồng nghĩa chủ tài khoản đương nhiên có hành vi vi phạm. Nếu kết quả xác minh cho thấy giao dịch hợp pháp, không có dấu hiệu liên quan đến gian lận, lừa đảo hoặc thông tin cảnh báo ban đầu không chính xác, các biện pháp kiểm soát có thể được gỡ bỏ.
Để hạn chế rủi ro, người sử dụng tài khoản cần thận trọng khi cho người khác mượn, thuê hoặc dùng chung tài khoản ngân hàng. Các giao dịch nhận - chuyển tiền hộ không rõ nguồn gốc cũng cần được hạn chế.
Bên cạnh đó, việc lưu giữ chứng từ, thông tin về nguồn tiền và mục đích giao dịch có thể giúp khách hàng thuận lợi hơn nếu ngân hàng phát sinh nhu cầu xác minh.
Tác giả: Phạm Thu Phương
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 03/09/2026 | 08:44)
