Người phụ nữ 32 tuổi ung thư gan giai đoạn cuối vì 1 món rau 'ăn ít thì tốt, ăn nhiều cực hại'
Gan được ví như một "cơ quan câm" bởi ngay cả khi tổ:n thư:ơng nghiêm trọng, cơ quan này vẫn có thể không phát ra dấu hiệu cảnh báo rõ rệt.
Giữa đêm, cô Trạch, 32 tuổi, ở Thiểm Tây (Trung Quốc), được đưa vào phòng cấp cứu trong tình trạng đa:u bụng dữ dội, gương mặt tái nhợt, hơi thở đứ:t quãng. Người phụ nữ vốn luôn tự hào về lối sống "sạch", ăn nhiều rau củ, không bia rượu, chưa từng hút thuốc lá, không thể ngờ mình lại phải đối mặt với ung thư gan giai đoạn cuối.
Cô Trạch luôn nghĩ mình khỏe mạnh vì thường xuyên ăn rau củ, không uống bi:a rư:ợu và không h:út thu:ốc. Tuy nhiên, khoảng hai tuần trước, cô bắt đầu xuất hiện những cơn đa:u bụng bất thường kèm số:t dai dẳng, cơ thể mệt mỏi. Dù uống thuốc 4 ngày, tình trạng vẫn không cải thiện.
Đến ngày thứ 5, cơn đau trở nên dữ dội đến mức cô không thể đứng vững. Cô phải tự gọi xe cấp cứu và được đưa đến Bệnh viện Chữ thập đỏ Tây An (Thiểm Tây, Trung Quốc).
Ban đầu, cô nghĩ mình bị đa:u d:ạ dà:y hoặc ng:ộ độ:c thực phẩm. Thế nhưng sau hàng loạt xét nghiệm, bác sĩ thông báo cô mắc ut giai đoạn cuối.
Điều khiến cô càng số:c hơn là sau khi tìm hiểu về lối sống và thói quen ăn uống, món rau củ muối cô sử dụng mỗi ngày trong nhiều năm được chỉ đích danh là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh. Cô Trạch khóc nức nở vì ân hận.
Người phụ nữ không chỉ hối hận vì thói quen ăn uống mà còn đau lòng vì sự chủ quan khiến cô bỏ lỡ cơ hội điều trị bệnh.
Trước đó, cô từng xuất hiện những dấu hiệu như hôi miệng dai dẳng, cơ thể suy nhược trong thời gian dài. Tuy nhiên, cô lại cho rằng đó chỉ là tình trạng mệt mỏi thông thường.
Giống như cô Trạch, nhiều người vẫn nghĩ ut phải gây đa:u hoặc chảy má:u. Tuy nhiên, thực tế không phải lúc nào cũng như vậy.
Theo Tiến sĩ Xue Jungang, thuộc Bệnh viện Chữ thập đỏ Tây An, gan được mệnh danh là "kẻ cam chịu" nhất hay "cơ quan câm" trong cơ thể vì thiếu các thụ thể cảm nhận đau.
Ngay cả khi tế bào ga:n đã bị tổ:n thư:ơng đến 70%, cơ quan này vẫn có thể âm thầm hoạt động mà không phát ra tín hiệu cảnh báo rõ rệt. Chỉ đến khi các khối u á:c tính xâ:m lấ:n sâu, người bệnh mới cảm nhận được cơn đau. Khi đó, UT ga:n thường đã bước vào giai đoạn muộn. Trường hợp của cô Trạch cũng không ngoại lệ.
Rau củ muối: "Ăn ít thì tốt, ăn nhiều hóa hại"
Nằm trên giường bệnh, cô Trạch kể mình rất thích ăn rau củ muối. Cô cho rằng muối rau củ giúp bảo quản được lâu hơn, khi ăn còn có thể hỗ trợ giảm cân và cung cấp nhiều vi sinh vật tốt cho d:ạ dà:y.
Vì vậy, cả ba bữa mỗi ngày cô đều ăn rất nhiều rau củ muối. Do muối mặn giúp bảo quản lâu, cô ăn từ lúc rau mới muối xổi cho đến khi xuất hiện váng nhẹ. Dù vậy, cô vẫn rửa đi rồi ăn tiếp vì tiếc. Có những lúc, cô còn dùng rau củ muối thay cho bữa sáng hoặc bữa tối trong thời gian giảm cân.
Nghe cô kể, Tiến sĩ Xue chỉ biết thở dài: "Rau củ muối ăn ít thì tốt, nhưng ăn nhiều sẽ hóa độ:c hạ:i. Nhất là nếu cho quá nhiều muối lại ăn khi đã nổi váng, nấ:m mố:c".
Ông cảnh báo, rau củ muối khi xuất hiện váng là dấu hiệu cho thấy thực phẩm đã bị nhi:ễm nấ:m mố:c và vi khuẩn có hạ:i. Quá trình này không chỉ tạo ra lượng lớn nitrit mà còn sản sinh các độ:c t:ố vi nấm (mycotoxins).
Khi đi vào cơ thể, nitrit dưới tác động của axit d:ạ dà:y sẽ chuyển hóa thành nitrosamine.
Nếu dạ dày là cơ quan đầu tiên tiếp xúc với những hợp chất này thì gan chính là "nhà máy" chịu trách nhiệm chính trong việc khử độc. Tại gan, nitrosamine có thể ph:á hủ:y trực tiếp cấu trúc DNA, gây độ:t biế:n tế bào nhu mô g:an.
Nếu chỉ ăn một lượng nhỏ, gan có thể huy động enzyme để trung hòa. Tuy nhiên, khi tiêu thụ quá nhiều, hệ thống phòng thủ của gan có thể bị t:ê liệ:t, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành khối u UT ga:n.
Việc cô Trạch ăn quá nhiều rau củ muối, đặc biệt là khi thực phẩm đã có dấu hiệu đóng váng, khiến gan bị tác động bởi cả nitrosamine và độ:c tố nấ:m mố:c, làm quá trình hình thành khối u UT ga:n diễn ra nhanh gấp nhiều lần người bình thường.
Tiến sĩ Xue cho biết thêm, nếu ăn đúng cách, rau củ muối có thể cung cấp lợi khuẩn tốt cho tiêu hóa và kích thích vị giác. Tuy nhiên, ranh giới giữa thực phẩm bổ dưỡng và tác nhân gây UT ga:n, UT d:ạ dà:y lại rất mong manh.
Vậy nên ăn bao nhiêu rau củ muối là đủ?
Tiến sĩ Xue chia sẻ: "Để an toàn, chỉ nên ăn rau khi đã chín vàng, tuyệt đối không ăn rau muối xổi hay đóng váng hoặc nấ:m mố:c. Hạn chế 1 - 2 lần mỗi tuần, mỗi lần dưới 50g và có thể tráng qua nước trước khi ăn để giảm bớt muối. Không dùng rau củ muối thay thế rau tươi trong chế độ ăn hằng ngày. Nhớ bổ sung thực phẩm giàu vitamin C như cà chua, ớt chuông để hạn chế hình thành nitrosamine".
3 loại thực phẩm cần kiểm soát
Bên cạnh rau củ muối, Tiến sĩ Xue cũng cảnh báo 3 loại thực phẩm phổ biến khác đang âm thầm thúc đẩy sự hình thành ung thư gan mà mọi người cần kiểm soát chặt:
- Thực phẩm nhiều đường: Tiêu thụ quá mức khiến ga:n chuyển hóa chúng thành chất béo tích tụ, gây viêm và xơ hóa dần dần.
- Thực phẩm giàu chất béo: Làm rối loạn chuyển hóa lipid, tạo môi trường thuận lợi cho các tế bào UT ga:n phát triển.
- Rượu bia: Ethanol biến đổi thành acetaldehyde, là chất độc trực tiếp "đố:t ch:áy" các tế bào gan khỏe mạnh, dẫn đến xơ ga:n và UT.
Bên cạnh chế độ ăn uống lành mạnh, cần ngủ sớm và ngủ đủ giấc, vận động đều đặn, kiểm soát căng thẳng và khám sức khỏe định kỳ để bảo vệ gan cũng như phát hiện sớm các bệnh lý về gan.
