Nghe con nói 'có người theo dõi, có camera trên trời', ông bố bàng hoàng khi phát hiện sự thật đằng sau
Những biểu hiện bất thường ở trẻ có thể là dấu hiệu cho thấy các em đang chìm quá sâu vào thế giới ảo. Vì vậy, cha mẹ cần chủ động quan tâm và đồng hành với con trước khi mọi chuyện trở nên khó kiểm soát.
Nhiều phụ huynh lo ngại con dành quá nhiều thời gian cho trò chơi điện tử. Tuy nhiên, những hệ lụy phía sau tình trạng này có thể nghiêm trọng hơn những gì gia đình tưởng tượng.
Trong phóng sự được VTV chia sẻ mới đây, một thiếu niên 17 tuổi được đề cập với quá trình điều trị chứng tâm thần phân liệt, rối loạn tư duy kéo dài 3 năm. Trước đó, tình trạng ngh.iện trò chơi trực tuyến của em xuất hiện từ đầu năm lớp 9. Có thời điểm, mỗi ngày em dành tới 8 tiếng chìm trong game.
Đáng chú ý, trong thời gian dài, cha mẹ không nhận ra con đang chơi game với mức độ như vậy. Cậu bé thường đóng cửa phòng khiến bố mẹ nghĩ rằng con đang học hoặc ôn thi. Chỉ đến khi những biểu hiện bất thường ngày càng rõ rệt, gia đình mới nhận thấy phía sau khoảng thời gian tưởng như con đang học là một thế giới khác mà em đã chìm quá sâu.
"Chơi đêm đến 5h sáng, nó làm cho mình đắm chìm, phấn khích", bệnh nhân chia sẻ.
Sự việc khiến gia đình thực sự hoang mang khi con nói với bố rằng "có người theo dõi nó, có camera trên trời theo dõi nó". Theo bố bệnh nhân, con khi thì nói có người này, lúc lại nói có người kia theo dõi mình.
Ban đầu, người cha không nghĩ vấn đề nghiêm trọng, bởi ông vẫn cho rằng con vốn ngoan và không có điều gì đáng lo. Những đêm con chơi game suốt đêm cũng không khiến gia đình nhận biết được mức độ nghiêm trọng của tình trạng này.
Một học sinh lớp 8 khác cũng đang r.ơi vào tình trạng tương tự. Em được gia đình đưa vào điều trị từ tháng 2 năm nay do xuất hiện các biểu hiện loạn thần, trầm cảm. Trước thời điểm điều trị, em ngày càng chìm vào mạng xã hội và trò chơi điện tử, thường xuyên nói với bố mẹ rằng mình có những "nhiệm vụ" trong game phải thực hiện.
Theo mẹ của học sinh này, con dường như đặt bản thân vào thế giới của nhân vật trong trò chơi. Gia đình từng không nghĩ sự việc có thể diễn biến xa đến vậy và cũng không biết con đã chơi game lén lút như thế nào.
Khi thế giới ảo bắt đầu chi phối cuộc sống thực
Theo các bác sĩ, người ngh.iện game thường có 3 biểu hiện đặc trưng.
Thứ nhất là mất kiểm soát, thể hiện ở việc không quản lý được thời gian và tần suất chơi, thậm chí sẵn sàng thức xuyên đêm.
Thứ hai là ưu tiên tuyệt đối, khi trò chơi điện tử được đặt lên trên các hoạt động sinh hoạt, học tập và tương tác xã hội.
Thứ ba là bất chấp hậu quả, tức tiếp tục chìm đắm trong game dù đã nhận thấy những tác động tiêu cực đối với sức khỏe và tâm lý.
Việc điều trị những trường hợp này rất gian nan, cần kết hợp hóa dược, liệu pháp tâm lý xã hội cùng các phương pháp can thiệp não bộ. Quá trình điều trị không chỉ hướng tới việc kiểm soát tình trạng bệnh mà còn giúp người bệnh từng bước tìm lại bản thân, xây dựng động lực trở lại đời sống thực và hình thành khả năng kiểm soát để tránh tái sử dụng.
Khi trẻ đã quá phụ thuộc vào thế giới ảo, việc chỉ thu điện thoại hoặc cấm sử dụng máy tính đôi khi chưa giải quyết được nguyên nhân cốt lõi. Trẻ cần được đưa trở lại với những hoạt động ngoài màn hình như ngủ nghỉ, học tập, vận động, giao lưu với bạn bè, dành thời gian cho gia đình, theo đuổi những sở thích khác và cảm nhận rằng mình có một cuộc sống thực sự đáng để tham gia.
Cha mẹ có thực sự biết con làm gì sau cánh cửa phòng?
Câu chuyện của gia đình người cha nói trên là lời cảnh tỉnh đối với các bậc phụ huynh. Việc quan tâm đến con không chỉ nằm ở chuyện tạo cho trẻ một không gian yên tĩnh hay tin rằng con "ngoan". Cha mẹ cần đồng hành, thấu hiểu và quan sát những thay đổi về tâm lý của trẻ trước khi vấn đề trở nên quá muộn.
Phụ huynh cần biết con chơi game trong bao lâu, chơi những gì, chơi với ai và quan trọng hơn là trò chơi đang giữ vị trí nào trong cuộc sống của con. Một trò chơi vẫn có thể chỉ là trò chơi khi trẻ còn kiểm soát được nó.
Ngược lại, khi thế giới ảo dần thay thế cuộc sống thực, trẻ thức đến 5 giờ sáng để chơi hoặc những "nhiệm vụ" trong game trở nên quan trọng hơn những việc xung quanh, vấn đề không còn đơn thuần là giải trí. Khoảng cách từ ngh.iện game đến lệch lối sống có thể gần hơn nhiều cha mẹ vẫn nghĩ.
Để bảo vệ trẻ trước những bẫy ngầm từ không gian ảo, gia đình cần chủ động đồng hành.
Quản lý thiết bị và thời gian: Cha mẹ nên thiết lập quy định rõ ràng về thời lượng giải trí, không quá 1–2 tiếng/ngày. Khi đến giờ ngủ, tuyệt đối không để trẻ mang điện thoại hoặc máy tính vào phòng ngủ riêng.
Kết nối thực tế và hoạt động thể chất: Trẻ cần được động viên tham gia thể thao, nghệ thuật hoặc các hoạt động ngoại khóa. Gia đình cũng cần tạo không gian cởi mở để trẻ có thể giải tỏa áp lực thay vì tìm đến game.
Theo dõi những thay đổi về tâm lý: Các dấu hiệu như thường xuyên thức khuya, dễ kích động, học lực giảm sút hoặc có những phát ngôn bất thường cần được cha mẹ chú ý để kịp thời đưa trẻ đi tư vấn, khám tâm lý chuyên khoa.
Trẻ có thể cần không gian riêng tư khi lớn lên, nhưng điều đó không đồng nghĩa cha mẹ hoàn toàn đứng ngoài thế giới của con. Sau một cánh cửa đóng kín có thể chỉ là một đứa trẻ đang chơi game. Nhưng cũng có thể là một đứa trẻ đang dần mất khả năng bước ra khỏi thế giới ảo mà chính em không nhận ra.
Đừng chờ đến khi những biểu hiện bất thường trở nên quá rõ ràng mới bắt đầu tìm hiểu con đang ở đâu trong thế giới ấy.
Tác giả: Phạm Thu Phương
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 18/09/2026 | 13:47)
