Khách gửi tiết kiệm 38 tỷ đồng với lãi suất 5,5%/tháng, 3 tháng sau được nhân viên ngân hàng thông báo: “Sổ tiết kiệm của anh là giả”
Tin lời người quen gửi tiết kiệm với lãi suất cao tại ngân hàng vào năm 2009, người đàn ông Trung Quốc không ngờ mình trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo tinh vi, để rồi phải theo đuổi vụ kiện suốt nhiều năm.
Tháng 1/2009, thông qua người quen giới thiệu, ông Lý Đức Dũng ở Trùng Khánh, Trung Quốc, tham gia chương trình gửi tiết kiệm tại chi nhánh của Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc trên địa bàn. Theo lời người giới thiệu tên Chung Đạo Minh, chỉ cần gửi 10 triệu NDT (hơn 38 tỷ đồng) trong thời hạn 3 tháng, ông sẽ được hưởng mức lãi suất 5,5% mỗi tháng. Ngoài ra, tiền lãi sẽ được thanh toán ngay sau khi hoàn tất giao dịch.
Tin tưởng đây là chương trình huy động vốn của ngân hàng, ông Lý mang 10 triệu NDT đến chi nhánh để làm thủ tục. Tại đây, Đàm Văn Lực, người tự xưng là nhân viên ngân hàng đưa cho ông "Thư cam kết" xác nhận ngân hàng đã nhận khoản tiền gửi và sẽ hoàn trả đầy đủ khi đáo hạn.
Sau đó, ông được hướng dẫn vào quầy giao dịch thực hiện các thao tác chuyển tiền và nhận lại một cuốn sổ tiết kiệm. Cùng ngày, người ông này nhận được 1,65 triệu NDT tiền lãi. Điều này càng khiến ông Lý tin rằng khoản tiền gửi của mình hoàn toàn hợp pháp.
Ba tháng sau, khi gần đến hạn tất toán, ông Lý liên hệ với Đàm Văn Lực để rút tiền. Tuy nhiên, nhiều lần hẹn giữa cả hai đều bị trì hoãn với nhiều lý do khác nhau.
Khi ông cương quyết yêu cầu đến ngân hàng rút tiền, nhân viên họ Đàm mới thừa nhận rằng sổ tiết kiệm của ông Lý là giả, "trong sổ không có tiền" và bảo ông liên hệ với Đường Hậu Sinh - người quen của anh ta. Khi được ông Lý liên hệ, người họ Đường này tiếp tục xin gia hạn việc trả tiền thêm 1 tháng và chuyển thêm 100.000 NDT cho ông Lý với danh nghĩa tiền lãi nhằm kéo dài thời gian.
Nhận thấy có dấu hiệu lừa đảo, tháng 9/2009, ông Lý đã trình báo sự việc với cơ quan công an địa phương.
Đường dây lừa đảo bị bóc trần
Quá trình điều tra cho thấy toàn bộ giao dịch được dàn dựng từ trước bởi Đường Hậu Sinh, Chung Đạo Minh, Đàm Văn Lực và một số đối tượng khác.
Theo đó, cuối năm 2008, Công ty Sinh Châu do Đường Hậu Sinh làm đại diện pháp luật cần huy động vốn cho dự án. Người này đã cùng đồng bọn là Lưu Hồng, Lưu Đại Nghị lên kế hoạch dùng mức lãi suất đặc biệt cao để thu hút người gửi tiền. Nhóm này đồng thời lôi kéo Đàm Văn Lực, một nhân viên của chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc tại Vân Dương, tham gia kế hoạch.
Lưu Hồng sau đó thông qua Chung Đạo Minh tìm người có tiền gửi. Chung Đạo Minh liên hệ và giới thiệu ông Lý đến gửi tiền ở chi nhánh ngân hàng nói trên.
Theo kết quả điều tra, thay vì mở sổ tiết kiệm đứng tên khách hàng, toàn bộ 10 triệu NDT đã bị chuyển sang tài khoản khác theo chỉ đạo của các đối tượng trong đường dây. Cuốn sổ tiết kiệm và "Thư cam kết" mà ông Lý nhận được đều được làm giả, trong đó con dấu mang tên Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc cũng không phải con dấu thật.
Sau khi chiếm đoạt tiền, các thành viên trong đường dây chia nhau sử dụng. Khoản tiền lãi 1,65 triệu NDT và 100.000 NDT được chuyển cho ông Lý thực chất chỉ là một phần số tiền bị chiếm đoạt, nhằm tạo lòng tin và kéo dài thời gian trước khi vụ việc bị phát hiện.
Các đối tượng liên quan đến vụ việc sau đó bị truy cứu trách nhiệm hình sự vì hành vi lừa đảo, làm giả tài liệu và chiếm đoạt tài sản.
Ngân hàng không phải chịu trách nhiệm
Sau vụ án hình sự, ông Lý tiếp tục khởi kiện, yêu cầu Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc chi nhánh Vân Dương hoàn trả toàn bộ 10 triệu NDT với lý do giao dịch diễn ra ngay trong trụ sở ngân hàng và ông tin rằng mình đang gửi tiết kiệm hợp pháp.
Tuy nhiên, sau nhiều cấp xét xử, Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc nhận định giữa ông Lý và chi nhánh ngân hàng không hình thành quan hệ gửi tiền hợp pháp. Theo tòa, mức lãi suất 5,5% mỗi tháng mà ông Lý được hứa hẹn cao bất thường so với lãi suất tiền gửi thông thường. Bên cạnh đó, ông đã nhận trước 1,65 triệu NDT tiền "lãi" ngay sau khi giao dịch và sau đó vẫn đồng ý gia hạn khi chưa được hoàn trả tiền gốc.
Từ những tình tiết trên, tòa cho rằng ông Lý không chỉ tham gia một giao dịch gửi tiết kiệm thông thường mà còn chấp nhận một thỏa thuận có mức sinh lời bất thường. Vì vậy, ông không thể được xem là người hoàn toàn không nhận thức được những dấu hiệu bất thường và rủi ro của giao dịch.
Sau khi mở phiên tái thẩm vào tháng 7/2013, Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc kết luận giữa ông Lý Đức Dũng và chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc không hình thành quan hệ gửi tiền hợp pháp. Trên cơ sở đó, tòa bác yêu cầu buộc ngân hàng hoàn trả 10 triệu NDT của ông Lý, đồng thời xác định trách nhiệm bồi thường thuộc về những người trực tiếp thực hiện hành vi lừa đảo và chiếm đoạt tài sản.
Mai Linh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 04/07/2026 | 16:25)
