Thủ đoạn nhuộm xanh rau tươi bằng hóa chất gây xôn xao
Sau bê bối bắp cải ngâm formaldehyde, chính quyền Trung Quốc vừa tiêu hủy gần 12 tấn ngồng xà lách bị thương lái ngâm phẩm màu hóa chất nhằm 'phù phép' nông sản trở nên tươi xanh trước khi tiêu thụ.
Một phóng sự điều tra độc lập tại huyện Du Trung, thành phố Lan Châu, tỉnh Cam Túc (Trung Quốc) ghi nhận nhiều cơ sở có dấu hiệu sử dụng dung dịch màu để xử lý ngồng xà lách trước khi đưa đi tiêu thụ. Cơ quan chức năng sau đó xác nhận 2 trong 3 mẫu dung dịch được kiểm nghiệm có chứa Tartrazine và Brilliant Blue, những chất tạo màu không được phép sử dụng cho rau củ tươi.
Vụ việc được chú ý sau khi một người dùng mạng xã hội họ Trương công bố loạt phóng sự điều tra tại huyện Du Trung. Người này cho biết đã trực tiếp khảo sát 13 kho chứa rau củ tại các khu vực như thị trấn Định Viễn và thị trấn Đáp Liên.
Kết quả ghi nhận cho thấy hơn một nửa số cơ sở được khảo sát có dấu hiệu sử dụng dung dịch lạ để xử lý ngồng xà lách. Tại một số điểm, các thùng chứa dung dịch màu xanh cùng nhiều chai lọ được đặt rải rác xung quanh khu vực sơ chế.
Đáng chú ý, người thực hiện phóng sự phát hiện tại một điểm tập kết bao bì của loại phụ gia có nhãn “chất tạo màu hỗn hợp” màu xanh trái cây. Chi tiết này làm dấy lên nghi vấn một số thương lái sử dụng chất tạo màu nhằm khiến nông sản có vẻ tươi và bắt mắt hơn.
Để xác định thành phần của dung dịch, người thực hiện phóng sự đã lấy 3 mẫu từ 3 kho rau khác nhau và gửi đến một đơn vị kiểm nghiệm độc lập. Kết quả cho thấy 2 trong 3 mẫu chứa Tartrazine và Brilliant Blue, hai loại phẩm màu thực phẩm.
Dung dịch màu được sử dụng tại các điểm thu gom
Theo thông tin được ghi nhận trong các chuỗi cung ứng, việc xử lý bằng dung dịch không diễn ra tại khu vực canh tác mà chủ yếu tập trung ở các điểm thu gom trung gian.
Sau khi nông dân thu hoạch ngồng xà lách, thương lái và đại lý thu mua vận chuyển nông sản đến các bãi tập kết để phân loại, sơ chế trước khi đóng thùng và đưa đi tiêu thụ tại nhiều địa phương.
Một số điểm tập kết được cho là tiến hành ngâm, rửa ngay tại khu vực ngoài trời. Dung dịch màu xanh sau quá trình xử lý vương vãi trên mặt đất. Nông sản sau đó được chuyển vào kho lạnh trước khi vận chuyển đến các thị trường khác.
Đáng chú ý, việc pha chế dung dịch tại một số cơ sở được thực hiện chủ yếu dựa vào kinh nghiệm của người lao động, không có thiết bị đo lường chuyên dụng. Điều này làm dấy lên nguy cơ sử dụng lượng chất tạo màu không được kiểm soát.
Cơ quan chức năng xác nhận sai phạm
Sau khi thông tin được công bố, Cục Nông nghiệp và Nông thôn huyện Du Trung thành lập đoàn kiểm tra liên ngành, tiến hành kiểm tra đột xuất các kho bãi bị phản ánh. Số ngồng xà lách có dấu hiệu vi phạm được niêm phong và tiêu hủy.
Cơ quan quản lý nông nghiệp địa phương xác nhận các mẫu rau được kiểm tra có dấu hiệu bị can thiệp bằng Tartrazine và Brilliant Blue. Đây là những chất tạo màu được sử dụng hợp pháp trong một số loại thực phẩm như bánh kẹo và đồ uống, nhưng không được phép sử dụng đối với rau củ tươi theo quy định an toàn thực phẩm được cơ quan chức năng địa phương viện dẫn.
Do đó, việc sử dụng các chất này để xử lý ngồng xà lách được xác định là sử dụng phụ gia thực phẩm ngoài phạm vi cho phép.
Qua kiểm tra bước đầu, cơ quan chức năng cũng cho biết các mẫu được xét nghiệm không phát hiện tồn dư kim loại nặng hoặc formaldehyde. Ngành nông nghiệp huyện Du Trung nhận định hành vi vi phạm xảy ra tại khâu phân loại, rửa và sơ chế do các đại lý thực hiện, không xuất phát từ quá trình trồng trọt của nông dân địa phương.
Về nguy cơ đối với sức khỏe, giới chuyên môn lưu ý Tartrazine và Brilliant Blue là các chất màu tan trong nước. Trong trường hợp chất chỉ bám trên bề mặt, việc rửa hoặc sơ chế có thể loại bỏ một phần.
Tuy nhiên, nếu rau củ được ngâm trong dung dịch trong thời gian dài, chất màu có thể thâm nhập sâu hơn vào mô thực vật và khó loại bỏ hoàn toàn bằng các phương pháp sơ chế thông thường tại gia đình.
Việc tiếp xúc với các chất tạo màu ở mức vượt giới hạn cho phép có thể gây ra phản ứng bất lợi ở một số người nhạy cảm, trong đó có nguy cơ dị ứng. Chính quyền huyện Du Trung cho biết đã tăng cường kiểm tra, tuần tra tại các điểm thu gom và sơ chế nhằm kiểm soát việc xử lý nông sản trước khi đưa ra thị trường.
