Loại thực phẩm có thể gây tử vong khi ăn hấp, chứa 2 chất độc hại cho gan thận: Các bác sĩ tiết lộ lý do chỉ nên ăn khi chiên rán
Nhiều người mặc định rằng hấp hay luộc luôn là cách chế biến “lành mạnh” hơn chiên rán. Tuy nhiên, với thực phẩm này, hấp lại không phải lựa chọn an toàn.
Theo báo Thanh niên Việt có bài Loại thực phẩm có thể gây tử vong khi ăn hấp, chứa 2 chất độc hại cho gan thận: Các bác sĩ tiết lộ lý do chỉ nên ăn khi chiên rán. Nội dung như sau:
Theo cảnh báo từ các chuyên gia y tế, nếu chế biến sai cách, món ăn này không chỉ mất an toàn mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương gan, thận, thậm chí đe dọa tính mạng.
Bác sĩ chuyên khoa thận tại Đài Loan (Trung Quốc) Giang Thủ Sơn từng chia sẻ trong chương trình sức khỏe rằng, với đậu phụ thối, ông chỉ chọn ăn phiên bản chiên và tránh hoàn toàn loại hấp. Lý do không nằm ở dầu mỡ hay calo, mà ở nguy cơ nhiễm hai loại độc tố cực mạnh sinh ra trong quá trình lên men nếu điều kiện vệ sinh không đảm bảo.
Theo bác sĩ Giang, trong quá trình lên men, đậu phụ thối có thể bị nhiễm aflatoxin (độc tố nấm Aspergillus) và ochratoxin (độc tố nấm mốc khác) . Aflatoxin là chất gây ung thư nhóm 1 do Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp loại, chủ yếu tấn công gan; trong khi ochratoxin có độc tính cao với thận. Điều nguy hiểm là nhiệt độ hấp khoảng 100 độ C không đủ để phá hủy cấu trúc các độc tố này . Nếu nguyên liệu đã bị nhiễm nấm mốc, hấp chỉ khiến chúng “nguyên vẹn” đi thẳng vào cơ thể.
Ngược lại, chiên ở nhiệt độ rất cao, có thể lên tới gần 280 độ C , giúp làm giảm đáng kể nguy cơ tồn dư độc tố. Chính vì vậy, xét riêng về khía cạnh tránh phơi nhiễm chất gây ung thư , bác sĩ cho rằng chiên đậu phụ thối an toàn hơn hấp. Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh đây không phải lý do để ăn thường xuyên, bởi đậu phụ thối chiên vẫn chứa nhiều dầu mỡ, năng lượng cao và dễ dư thừa natri nếu ăn kèm nước chấm mặn.
Không chỉ đậu phụ thối, bác sĩ Giang còn cảnh báo 2 nhóm thực phẩm có nguy cơ cao gây hại gan, thận mà ông hạn chế tối đa.
- Bột đậu phộng không rõ nguồn gốc , bởi nhiều sản phẩm được xay từ những hạt đậu phộng kém chất lượng, dễ mốc trong quá trình bảo quản, làm tăng nguy cơ nhiễm aflatoxin.
- Một số loại cây họ đậu, do trong canh tác có thể sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật, làm tăng nguy cơ dư lượng thuốc trừ sâu vượt ngưỡng an toàn.
Các chuyên gia tiêu hóa cũng từng cảnh báo rằng aflatoxin là một trong những độc tố nấm mạnh nhất từng được phát hiện. Theo bác sĩ Tào Văn, Trưởng khoa Tiêu hóa Bệnh viện Tổng hợp số 2 thành phố Phúc Châu (Trung Quốc), độc tính của aflatoxin B1 có thể mạnh gấp 68 lần thạch tín . Đáng lo ngại hơn, độc tố này chịu nhiệt rất cao , chỉ bắt đầu phân hủy ở khoảng 280 độ C, trong khi hầu hết cách nấu ăn gia đình chỉ đạt 100-200 độ C.
Aflatoxin có thể xuất hiện ở nhiều nơi trong đời sống hằng ngày, đặc biệt là ngũ cốc bị mốc , đậu phộng và các loại hạt, tương mè, bơ đậu phộng kém chất lượng, dầu ép thủ công từ nguyên liệu không được tinh lọc, tủ lạnh lâu ngày không vệ sinh, cũng như thớt gỗ và đũa gỗ ẩm mốc.
Do aflatoxin là chất gây ung thư không có ngưỡng an toàn, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cùng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo lượng phơi nhiễm nên được giảm xuống mức thấp nhất có thể . Điều này đồng nghĩa với việc người tiêu dùng cần thận trọng từ khâu chọn thực phẩm, bảo quản, đến cách chế biến, thay vì chỉ dựa vào cảm giác “ăn chín là an toàn”.
Theo báo Phụ nữ số có bài Bé gái lớp 2 não "bị ăn mòn chục lỗ", chậm chút là rỗng hoàn toàn: Thủ phạm rất phổ biến trong mọi gia đình. Nội dung như sau:
Mới đây, một bé gái 6 tuổi ở Trung Quốc bị sốt liên tục suốt 17 ngày, dần rơi vào tình trạng lơ mơ, rối loạn ý thức và được chuyển gấp tới Bệnh viện trực thuộc Đại học Trịnh Châu (Trung Quốc). Kết quả kiểm tra khiến các bác sĩ không khỏi bàng hoàng: trong não của đứa trẻ xuất hiện hơn chục ổ tổn thương lớn nhỏ, giống như bị “gặm nhấm” từng mảng.
Bác sĩ cho biết, nếu đến muộn thêm vài ngày, tổn thương có thể lan rộng đến mức đe dọa trực tiếp tính mạng.
Sau khi chọc hút dịch trong các ổ tổn thương để xét nghiệm, “hung thủ” cuối cùng cũng lộ diện: nấm Aspergillus fumigatus, hay còn gọi là nấm khói.
Theo bác sĩ điều trị, loại nấm này thường ẩn náu trong các không gian ẩm ướt. Trẻ nhỏ vui chơi trong môi trường như vậy có thể hít phải bào tử nấm qua đường hô hấp, sau đó nấm xâm nhập vào máu và di chuyển lên não, gây nhiễm trùng nghiêm trọng.
Các chuyên gia cảnh báo, trong sinh hoạt hằng ngày, gia đình cần mở cửa thông gió thường xuyên, xử lý ngay các vị trí bị ẩm mốc, tuyệt đối không chủ quan vì nấm mốc không chỉ gây dị ứng mà còn có thể dẫn đến hậu quả nặng nề.
Aspergillus là nhóm nấm sợi tồn tại rất phổ biến trong tự nhiên, gồm nhiều loại như nấm khói, nấm vàng, nấm đen. Với người khỏe mạnh, việc hít phải bào tử nấm thường không gây bệnh nghiêm trọng, do hệ miễn dịch có thể loại bỏ chúng. Phản ứng thường gặp nhất chỉ là dị ứng nhẹ.
Tuy nhiên, với một số đối tượng như người có cơ địa dị ứng, bệnh nhân hen suyễn, xơ nang phổi, người suy giảm miễn dịch hoặc trẻ nhỏ, nấm Aspergillus có thể trở thành mối nguy lớn.
Đáng lo ngại là triệu chứng nhiễm nấm không điển hình, dễ nhầm với viêm phổi hoặc lao phổi, khiến việc chẩn đoán bị trì hoãn. Các biểu hiện thường gặp gồm: ho, khạc đờm, sốt kéo dài, tức ngực, đau ngực, khó thở, thậm chí ho ra máu.
Các bác sĩ khuyến cáo, nếu người có miễn dịch yếu xuất hiện sốt không rõ nguyên nhân, kèm dấu hiệu nhiễm trùng đường hô hấp dưới, điều trị kháng sinh phổ rộng không hiệu quả, cần nghĩ đến khả năng nhiễm nấm và đi khám sớm để xác định nguyên nhân.
Nấm mốc thường “ẩn náu” ở đâu trong nhà?
Nhiều gia đình không ngờ rằng, những vị trí rất quen thuộc lại là ổ trú ngụ lý tưởng của nấm mốc.
- Nhà vệ sinh và phòng tắm: các góc tường, khe gạch, vòi nước, rèm tắm, keo silicon dễ sinh mốc nếu ẩm ướt kéo dài. Nên dùng quạt thông gió, lau khô sàn và tường sau khi tắm.
- Tủ lạnh: gioăng cao su cửa tủ dễ phát triển nấm, đặc biệt là nấm Alternaria gây dị ứng. Rau củ còn dính đất cho vào tủ lạnh cũng có thể mang theo bào tử nấm, lây sang thực phẩm khác. Cần vệ sinh tủ định kỳ, tách riêng thực phẩm sống và chín.
- Máy giặt: quần áo giặt xong không lấy ra ngay, hoặc đóng nắp máy giặt ngay sau khi dùng, tạo môi trường lý tưởng cho nấm sinh sôi. Nên vệ sinh lồng giặt thường xuyên, nhất là mùa mưa ẩm.
- Thớt và dụng cụ bếp: thớt gỗ, tre nếu rửa không kỹ, để ẩm rất dễ mốc. Sau khi rửa cần lau khô, xử lý rác nhà bếp kịp thời.
- Phòng ngủ và ban công: ban công trồng cây, phơi đồ thường ẩm; chăn nệm nếu không được phơi nắng, thông gió cũng dễ bị mốc. Nên dùng chế độ hút ẩm của điều hòa, phơi chăn gối định kỳ.
Tổng vệ sinh cuối năm: đừng quên bảo vệ bản thân
Khi dọn dẹp nhà cửa, đặc biệt ở những nơi nghi ngờ có nấm mốc hoặc nhiều bụi, nên đeo khẩu trang để hạn chế hít phải bào tử nấm. Đồng thời giữ vệ sinh cá nhân, tránh tiếp xúc với thực phẩm hoặc đồ vật bị mốc, duy trì môi trường sống khô ráo.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của vận động thường xuyên, nâng cao miễn dịch, duy trì lối sống lành mạnh và điều trị tốt các bệnh mạn tính để giảm nguy cơ nhiễm nấm.
Câu chuyện của bé gái 6 tuổi là lời cảnh tỉnh rõ ràng: nấm mốc không chỉ là vấn đề vệ sinh hay dị ứng đơn thuần, mà trong những điều kiện nhất định, có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng, đặc biệt với trẻ nhỏ.
