Bé gái 5 tuổi đã dậy thì sớm: Bác sĩ chỉ ra “thủ phạm ngay trong nhà” mà nhiều cha mẹ vô tình bỏ qua
Bé gái mới 5 tuổi nhưng đã có dấu hiệu ngực to bất thường, xuất hiện khí hư dính quần lót, những biểu hiện vốn chỉ gặp ở lứa tuổi dậy thì.
Trang Phụ Nữ Số mới đây đã có bài viết với tiêu đề "Bé gái 5 tuổi đã dậy thì sớm: Bác sĩ chỉ ra “thủ phạm ngay trong nhà” mà nhiều cha mẹ vô tình bỏ qua"
Một trường hợp đang khiến nhiều phụ huynh giật mình cảnh tỉnh: một bé gái mới 5 tuổi nhưng đã có dấu hiệu ngực to bất thường, xuất hiện khí hư dính quần lót, những biểu hiện vốn chỉ gặp ở lứa tuổi dậy thì. Khi được đưa đi khám, bác sĩ phát hiện tuổi xương của trẻ đã vượt trước tuổi thật tới 3 năm, nguyên nhân không đến từ bệnh lý nội tiết trung ương mà lại xuất phát từ những thói quen sinh hoạt quen thuộc trong gia đình.
Theo chia sẻ của bác sĩ Ling Yizhi, chuyên khoa Nhi tại Bệnh viện Wan Fang, thành phố Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc), kết quả kiểm tra cho thấy tuổi xương của bé tương đương trẻ 8 tuổi, dù tuổi thực chỉ mới 5. Tuy nhiên, các xét nghiệm chuyên sâu xác nhận hệ thần kinh trung ương chưa kích hoạt quá trình dậy thì thực sự, vì vậy trẻ được chẩn đoán mắc dậy thì sớm giả, tình trạng dậy thì sớm do các yếu tố bên ngoài kích thích, không phải do rối loạn não bộ.
Khi khai thác thói quen sinh hoạt, bác sĩ phát hiện bé gái này bắt chước mẹ trang điểm từ năm 3 tuổi, thường xuyên dùng mỹ phẩm người lớn như son phấn, sơn móng tay, nước hoa. Ngoài ra, trong nhà có rất nhiều đồ chơi nhựa, khiến trẻ tiếp xúc lâu dài với các chất gây rối loạn nội tiết mà cha mẹ không hề hay biết.
Bác sĩ cho biết, trong mỹ phẩm, nước hoa, sơn móng tay thường chứa phthalates, một dạng “hormone môi trường”. Các chất này có thể thẩm thấu qua da hoặc đường hô hấp, nếu tiếp xúc lặp đi lặp lại trong thời gian dài sẽ làm cơ thể trẻ tiếp nhận lượng estrogen từ bên ngoài quá mức, từ đó kích thích ngực phát triển sớm và xuất hiện các dấu hiệu dậy thì.
Điều đáng lo ngại ở dậy thì sớm, dù là thật hay giả, là ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển chiều cao sau này. Khi hormone sinh dục bị kích hoạt sớm, đĩa tăng trưởng xương có xu hướng đóng sớm hơn bình thường. Trẻ có thể trông cao lớn hơn bạn bè cùng tuổi trong giai đoạn đầu, nhưng khi trưởng thành lại thấp hơn tiềm năng di truyền vốn có.
Các bác sĩ nhi khoa cảnh báo, ngoài mỹ phẩm người lớn, phụ huynh cũng cần chú ý tới hormone môi trường ẩn trong đời sống hằng ngày, chẳng hạn như hộp nhựa đựng đồ ăn nóng, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh giàu năng lượng. Những yếu tố này đều có thể làm rối loạn hệ nội tiết, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ đang trong giai đoạn phát triển.
Dấu hiệu cảnh báo cha mẹ không nên bỏ qua
Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu bé gái xuất hiện đặc điểm sinh dục thứ phát như ngực phát triển, mọc lông vùng kín trước 8 tuổi, hoặc bé trai có tinh hoàn to lên trước 9 tuổi. Khi phát hiện các dấu hiệu này, cần đưa trẻ đến khám chuyên khoa nhi hoặc nội tiết nhi để được đánh giá kịp thời.
Các chuyên gia nhấn mạnh, điều chỉnh sớm thói quen sinh hoạt, hạn chế tiếp xúc hóa chất và chẩn đoán đúng thời điểm có thể giúp trẻ quay lại quỹ đạo phát triển phù hợp với lứa tuổi, tránh những hệ lụy lâu dài về thể chất và tâm lý.
Báo Thanh Hóa cũng có bài viết với tiêu đề "Dậy thì sớm ở trẻ - vấn đề cần quan tâm"
Có mặt tại Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, chúng tôi gặp nhiều trường hợp phụ huynh đưa con đi khám khi phát hiện dấu hiệu bất thường trên cơ thể của con. Chị T.T.L., xã Triệu Sơn, cho biết: “Cháu năm nay 8 tuổi, nhưng hơn 1 năm nay cháu đã cao thêm 11cm, kèm theo đó là tuyến vú phát triển, trên mặt xuất hiện trứng cá, tôi cứ nghĩ cháu cao hơn các bạn cùng trang lứa. Thế nhưng, khi con có kinh nguyệt, tôi thấy lo lắng khi con phát triển quá sớm so với độ tuổi và cho đến bệnh viện để kiểm tra. Sau khi làm xét nghiệm, đo hormone, tuổi xương và được bác sĩ chẩn đoán là dậy thì sớm".
Đó cũng là trường hợp của cháu Đ.T.C., phường Hạc Thành. Theo chia sẻ của chị L.T.A. (mẹ cháu C.) thì "mặc dù mới bước sang tuổi thứ 6 nhưng thời gian gần đây cháu lớn nhanh, trong 6 tháng cao thêm 8cm kèm theo đau ngực vùng tuyến vú hai bên. Thấy dấu hiệu cơ thể con bất thường, gia đình đã đưa cháu đến bệnh viện khám, được bác sĩ tư vấn để con điều trị, ức chế dậy thì sớm đến khi có chỉ số hormone về mức bình thường. Tôi nghĩ việc phát hiện, điều trị kịp thời sẽ giúp trẻ không bị ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe và cuộc sống hàng ngày".
Bác sĩ CKII Nguyễn Duy Thái, Trưởng Khoa Nội tiết - Dị ứng - Cơ xương khớp, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, cho biết: Những năm gần đây số trẻ được phát hiện và điều trị dậy thì sớm ở khoa có xu hướng gia tăng, nếu như năm 2022 khoa chẩn đoán và điều trị cho trẻ dậy thì sớm là 80 bệnh nhân/tháng thì đến nay là 200 bệnh nhân/tháng, trong đó có nhiều trẻ dậy thì sớm khi mới bước sang tuổi thứ 5.
Cũng theo bác sĩ Nguyễn Duy Thái, dậy thì sớm là sự phát triển các đặc tính sinh dục phụ trước 9 tuổi ở trẻ trai và trước 8 tuổi hoặc có kinh nguyệt trước 9,5 tuổi ở trẻ gái. Dậy thì sớm ở trẻ gồm 2 loại, dậy thì sớm ngoại biên thường là do sự phát triển và tiết hormone bất thường ở buồng trứng (trẻ nữ) và tinh hoàn (trẻ nam). Dậy thì sớm trung ương là có sự thuần thục giữa trục dưới đồi tuyến yên và tuyến sinh dục và thường gặp ở bé gái hơn bé trai. Dậy thì sớm trung ương đang có chiều hướng gia tăng cần được người thân quan tâm khi phát hiện trẻ có dấu hiệu bất thường cần đưa trẻ đi thăm khám, tư vấn và điều trị kịp thời, nếu không sẽ ảnh hướng đến chất lượng và cuộc sống hàng ngày của trẻ. Bởi, khi trẻ phát triển dậy thì sớm, quá trình trưởng thành xương cũng diễn ra nhanh hơn, các đầu xương đóng sớm hơn dẫn đến hậu quả là trẻ sẽ có chiều cao trưởng thành thấp hơn so với các bạn cùng lứa tuổi.
Bên cạnh đó, ảnh hưởng đến tâm lý do trẻ có sự phát triển khác biệt so với các bạn cùng trang lứa, như tuyến vú phát triển, thay đổi mùi cơ thể, trẻ xuất hiện trứng cá trên mặt, vì vậy thường cảm thấy ngại ngùng nên tác động đến quá trình học tập của các em. Đồng thời, khi các em còn nhỏ tuổi, sự hiểu biết về xã hội còn hạn chế, vì vậy việc chăm sóc sức khỏe, vệ sinh cá nhân gặp không ít khó khăn, trẻ cũng rất dễ bị lạm dụng tình dục do có sự thay đổi hoóc môn trong khi nhận biết của trẻ còn non yếu...
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng dậy thì sớm ở trẻ như: chế độ dinh dưỡng thường xuyên sử dụng thức ăn nhanh, đồ chiên rán và việc tiếp xúc với hóa chất như: dầu gội, mỹ phẩm... Vì vậy, để phòng ngừa dậy thì sớm cho trẻ, gia đình đóng vai trò vô cùng quan trọng, cùng với việc xây dựng lối sống khoa học, dinh dưỡng đầy đủ, cha mẹ cũng nên khuyến khích con dùng những thực phẩm tươi sống, rau xanh, trái cây thay cho sử dụng những đồ ăn nhanh, đồ rán. Đồng thời khuyến khích trẻ ngủ đúng giờ, đủ giấc và thường xuyên tham gia các hoạt động thể dục, thể thao...
Gia đình cũng là người thường xuyên sâu sát để phát hiện và cho các bé đi khám, điều trị kịp thời cho đến khi ổn định về trạng thái bình thường theo đúng độ tuổi của các con. Khi trẻ được chẩn đoán dậy thì sớm sẽ được tiêm thuốc ức chế điều trị và đây là cách làm được Bệnh viện Nhi thực hiện hiệu quả trong nhiều năm qua. Thuốc điều trị tại bệnh viện có hai loại là tiêm mũi 1 tháng/1 lần và 3 tháng/1 lần, được bảo hiểm xã hội chi trả theo từng trẻ. Hiện nay, tại Khoa Nội tiết - Dị ứng - Cơ xương khớp đang điều trị nhóm dậy thì sớm trung ương vô căn được 12 năm và theo đánh giá sơ bộ của khoa trong quá trình điều trị không có bệnh nhân gặp phản ứng bất lợi của thuốc điều trị và hiệu quả điều trị cao.
Dậy thì sớm ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý và sự phát triển toàn diện của trẻ, nếu như không được phát hiện kịp thời sẽ để lại nhiều hệ lụy đến sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ. Vì vậy, sự thấu hiểu quan tâm và đồng hành của gia đình, nhà trường và xã hội là việc làm vô cùng cần thiết giúp trẻ bước qua tuổi dậy thì một cách tự nhiên, khỏe mạnh và tràn đầy niềm vui.
