Công an cảnh báo: Tuyệt đối không lưu những hình ảnh này trong điện thoại
Việc lưu trữ hình ảnh chứa dữ liệu nhạy cảm trong thiết bị cá nhân có thể vô tình tạo "kẽ hở" để kẻ gian chiếm đoạt tài khoản và tài sản.
Báo Người đưa tin ngày 5/1/2026 đăng bài: "Công an cảnh báo: Tuyệt đối không lưu những hình ảnh này trong điện thoại", nội dung như sau:
Trong thời gian gần đây, trước tình trạng tội phạm công nghệ cao gia tăng với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi, cơ quan công an và các ngân hàng liên tục phát đi cảnh báo về nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân xuất phát từ chính điện thoại thông minh của người dùng. Theo lực lượng chức năng, việc lưu trữ hình ảnh chứa dữ liệu nhạy cảm trong thiết bị cá nhân có thể vô tình tạo "kẽ hở" để kẻ gian chiếm đoạt tài khoản và tài sản.
Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không lưu các loại hình ảnh sau trong điện thoại, đặc biệt trong bối cảnh điện thoại có nguy cơ bị mất, bị cài mã độc hoặc bị truy cập trái phép.
1. Ảnh giấy tờ tùy thân
Bao gồm căn cước công dân, chứng minh thư, hộ chiếu, giấy phép lái xe. Những giấy tờ này chứa đầy đủ thông tin định danh cá nhân như số định danh, ngày sinh, ảnh chân dung. Nếu bị lộ, kẻ gian có thể sử dụng để mở tài khoản ngân hàng, vay tiền, giả mạo danh tính hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
2. Ảnh chụp hai mặt thẻ ngân hàng, thẻ tín dụng
Hình ảnh thẻ thường hiển thị số thẻ, ngày hết hạn và mã CVV. Chỉ cần các dữ liệu này, đối tượng xấu có thể thực hiện giao dịch thanh toán trực tuyến trái phép, mua sắm gian lận hoặc rút tiền mà chủ thẻ không hề hay biết.
3. Ảnh "selfie" xác thực danh tính
Đây là ảnh chụp khuôn mặt cùng giấy tờ tùy thân khi mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc ứng dụng tài chính. Nếu bị đánh cắp, những hình ảnh này có thể bị tái sử dụng để vượt qua các bước xác thực sinh trắc học, từ đó chiếm quyền kiểm soát tài khoản.
4. Ảnh chụp màn hình chứa OTP hoặc mã bảo mật
OTP ngân hàng, mã xác nhận giao dịch, mã khôi phục tài khoản chỉ có hiệu lực trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu hình ảnh bị lộ đúng thời điểm, kẻ gian có thể đăng nhập và chiếm đoạt tài khoản chỉ trong vài phút.
5. Ảnh chứa thông tin đăng nhập
Các hình ảnh lưu tên đăng nhập, mật khẩu, mã PIN thẻ được lực lượng chức năng đánh giá là "mỏ vàng" của tội phạm mạng. Khi điện thoại bị mất hoặc nhiễm mã độc, những dữ liệu này giúp hacker truy cập trực tiếp vào tài khoản cá nhân.
6. Ảnh chứa dữ liệu tài chính cá nhân
Bao gồm sao kê ngân hàng, hợp đồng vay vốn, hợp đồng bảo hiểm, chứng từ tài chính. Khi các thông tin này bị lộ, kẻ gian có thể đánh giá khả năng tài chính của nạn nhân và xây dựng kịch bản lừa đảo tinh vi, nhắm trúng tâm lý và thói quen chi tiêu.
7. Ảnh vé máy bay, hóa đơn điện tử
Những hình ảnh có chứa mã đặt chỗ, mã QR, thông tin hành trình hoặc thanh toán có thể bị lợi dụng để truy cập dữ liệu cá nhân, thay đổi lịch trình, thậm chí thực hiện các hành vi gian lận liên quan đến dịch vụ vận chuyển và thanh toán.
8. Ảnh giấy tờ, tài liệu doanh nghiệp
Hợp đồng, báo cáo nội bộ, tài liệu mật nếu lưu trữ không an toàn trên điện thoại cá nhân có nguy cơ bị rò rỉ, gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp về tài chính, uy tín và hoạt động kinh doanh.
9. Ảnh chứa mã QR liên quan đến tài khoản cá nhân
Bao gồm QR đăng nhập ứng dụng ngân hàng, ví điện tử, tài khoản mạng xã hội hoặc dịch vụ số. Nếu bị chụp lại hoặc đánh cắp, mã QR có thể bị lợi dụng để đăng nhập trái phép mà không cần mật khẩu.
10. Ảnh email, tin nhắn chứa link xác thực
Nhiều người có thói quen chụp màn hình email xác nhận, link kích hoạt tài khoản hoặc thông báo từ ngân hàng. Đây là dữ liệu có thể bị kẻ gian khai thác để chiếm quyền truy cập nếu điện thoại bị mất quyền kiểm soát.
11. Ảnh hợp đồng điện tử có chữ ký số
Các hợp đồng vay tiền, bảo hiểm, mua bán tài sản ký điện tử nếu lưu trên điện thoại cá nhân không được bảo mật chặt chẽ có thể bị lợi dụng để giả mạo giao dịch hoặc gây tranh chấp pháp lý.
12. Ảnh giấy tờ cá nhân của người khác
Công an cũng khuyến cáo không nên lưu trữ ảnh căn cước, hộ chiếu, giấy tờ của người thân, bạn bè hoặc đồng nghiệp trong điện thoại cá nhân. Khi xảy ra rò rỉ, người giữ ảnh cũng có thể liên đới trách nhiệm.
Ngoài ra công án khuyến cáo người dân cần hạn chế tối đa việc lưu trữ hình ảnh chứa thông tin nhạy cảm trong điện thoại; xóa ngay sau khi sử dụng; thiết lập mật khẩu mạnh, khóa sinh trắc học và bật các tính năng bảo mật cần thiết. Trường hợp buộc phải lưu trữ, nên sử dụng các ứng dụng hoặc thiết bị lưu trữ chuyên dụng có mã hóa để giảm thiểu rủi ro bị đánh cắp thông tin và tài sản.
Trước đó, tạp chí Nhịp sống thị trường đưa tin: "Cảnh báo 7 loại hình ảnh tuyệt đối không nên lưu trong điện thoại", nội dung như sau:
Theo MakeUseOf , ảnh chụp màn hình thường được sử dụng để lưu trữ những thông tin mang tính chất tạm thời, tuy nhiên, nhiều người không có thói quen xóa bỏ chúng.
Đáng chú ý, có 7 loại ảnh chụp màn hình chứa nhiều thông tin nhạy cảm, có nguy cơ trở thành “mỏ vàng” cho đối tượng lừa đảo. Để đảm bảo an toàn, người dùng nên sao lưu và xóa ngay những hình ảnh này khỏi thiết bị.
Ảnh số dư tài khoản ngân hàng
Việc thường xuyên lưu ảnh chụp màn hình số dư tài khoản ngân hàng có thể xuất phát từ nhu cầu theo dõi tiến độ tiết kiệm hoặc xác nhận giao dịch chuyển khoản. Tuy nhiên, những thông tin này có thể tiềm ẩn nguy hiểm nếu rơi vào tay kẻ xấu.
Cần lưu ý, ảnh chụp màn hình giao dịch ngân hàng thường không chỉ chứa mỗi số dư. Người dùng có thể vô tình chụp một phần số tài khoản, các giao dịch gần đây, logo ngân hàng hay giao diện ứng dụng.
Trong trường hợp điện thoại bị mất hoặc bị xâm nhập, hình ảnh chụp màn hình này có thể tiết lộ ngân hàng sử dụng, số tiền sở hữu hay ngay cả thói quen chi tiêu.
Với loại thông tin này, tội phạm mạng có thể tạo ra các tin nhắn lừa đảo có sức thuyết phục, mạo danh nhân viên ngân hàng hoặc thậm chí sử dụng thông tin này như một phần của kế hoạch đánh cắp danh tính quy mô lớn hơn.
Vì vậy, thay vì giữ những ảnh chụp màn hình này trong thư viện, người dùng có thể dùng tính năng của ngân hàng để tải sao kê hoặc lịch sử giao dịch một cách an toàn. Nếu cần lưu, người dùng nên cắt bỏ thông tin cá nhân và chuyển vào thư mục bảo mật, đồng thời xóa ngay sau khi sử dụng.
Ảnh chứa mật khẩu hoặc các thông tin đăng nhập
Thông tin về mật khẩu Wi-Fi, các mật khẩu được lưu sẵn từ kho lưu trữ hệ thống hoặc ảnh mã xác thực 2 yếu tố (2FA) thường được người dùng chụp ảnh lại để tiện sử dụng.
Dù lý do là gì, việc giữ mật khẩu hay thông tin đăng nhập trong thư viện ảnh sẽ gây ra rắc rối. Cần chú ý, thư viện ảnh không được mã hóa như ứng dụng quản lý mật khẩu, và rất có thể nhiều ứng dụng khác trên điện thoại có quyền truy cập.
Vì vậy, chỉ cần một ứng dụng có lỗ hổng, cloud bị xâm nhập, hay ai đó mượn điện thoại và lướt ảnh, mọi tài khoản của người dùng có thể gặp nguy hiểm.
Ảnh giấy tờ tùy thân hoặc các giấy tờ liên quan đến du lịch
Việc lưu ảnh chụp màn hình hộ chiếu, visa, hoặc bằng lái xe để tiện sử dụng trong các chuyến đi là thói quen phổ biến. Tuy nhiên, điều này không đảm bảo an toàn.
Những tài liệu này chứa thông tin nhạy cảm như họ tên, ngày sinh, quốc tịch, số giấy tờ và cả chữ ký hay ảnh cá nhân. Nếu tin tặc lẻn vào thư viện ảnh, chúng sẽ có được cả một "hồ sơ danh tính" chứ không chỉ riêng một tấm ảnh.
Vì vậy, người dùng hãy lưu những thông tin này trong ứng dụng lưu trữ có mã hóa hoặc thư mục bảo mật cần mật khẩu/vân tay để mở. Người dùng cũng cần xóa những bức ảnh này ngay sau khi chuyến đi kết thúc hoặc khi giấy tờ không còn cần thiết nữa.
Ảnh chứa thông tin quan trọng trong các cuộc trò chuyện riêng tư
Ảnh chụp màn hình tin nhắn, tin nhắn trực tiếp (DM) hoặc email thường chứa nhiều thông tin nhạy cảm. Người dùng có thể vô tình chụp số điện thoại, tên tuổi, email hoặc nội dung trò chuyện riêng tư, như chuyện cá nhân hay thông tin công việc không nên để lộ ra ngoài khung chat.
Nếu thư viện ảnh bị truy cập trái phép hoặc tài khoản cloud bị xâm nhập, những thông tin này có nguy cơ bị lộ. Hơn nữa, những nội dung này có thể bị lợi dụng để tống tiền, lừa đảo.
Nếu cần lưu tin nhắn, người dùng hãy sao chép phần quan trọng và dán vào ứng dụng ghi chú bảo mật. Nếu cần lưu ảnh chụp màn hình, người dùng nên xóa các thông tin cá nhân và chuyển chúng vào nơi lưu trữ an toàn.
Hình ảnh chứa hồ sơ bệnh án hoặc kết quả xét nghiệm
Thông tin sức khỏe là dữ liệu cá nhân nhạy cảm, vốn không nên lưu trữ dưới dạng ảnh chụp màn hình. Các ảnh chụp đơn thuốc, kết quả xét nghiệm, hoặc hóa đơn viện phí có thể tiết lộ tên, ngày tháng, thông tin bác sĩ, chi tiết bảo hiểm, và tình trạng sức khỏe.
Bên cạnh những vấn đề riêng tư, nếu dữ liệu này bị khai thác, người dùng có nguy cơ bị lừa đảo, tống tiền, hoặc các hậu quả nghiêm trọng khác.
Vì vậy, người dùng nên sử dụng ứng dụng chính thức của bệnh viện hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ y tế - những ứng dụng vốn có những biện pháp bảo mật tốt hơn.
Ảnh xác nhận mua sắm hoặc vé các loại điện tử
Ảnh chụp màn hình xác nhận đặt hàng, vé sự kiện, hay biên lai mua sắm thường chứa thông tin mà tin tặc có thể lợi dụng. Đặc biệt, khi có ai đó lấy được mã QR và mã vạch trên vé điện tử, chúng có thể quét mã và sử dụng, hoặc thậm chí bán lại những tấm vé này trên mạng trước khi người dùng kịp nhận ra.
Vì vậy, người dùng có thể in bản cứng vé sự kiện và cất giữ cẩn thận, đặc biệt khi đến khu vực không có kết nối mạng. Ngoài ra, có thể thêm vé vào ví điện tử như Apple Wallet hoặc Google Wallet để được bảo vệ bởi cài đặt bảo mật của thiết bị.
Với biên lai mua sắm được gửi qua email, thay vì chụp màn hình, người dùng có thể chuyển tiếp email xác nhận vào thư mục riêng trong hộp thư.
Ảnh chụp tài liệu công việc
Ảnh chụp màn hình liên quan đến công việc có thể làm lộ thông tin nhạy cảm của doanh nghiệp, như chi tiết dự án hay dữ liệu khách hàng. Ngay cả những hình ảnh tưởng chừng vô hại cũng có thể chứa tên, cổng thông tin đăng nhập, hay dự án chưa công bố, dẫn đến vi phạm thỏa thuận bảo mật (NDA) hoặc chính sách bảo vệ dữ liệu.
Việc bị lộ những dữ liệu này không chỉ khiến người dùng gặp rắc rối với doanh nghiệp, mà trong trường hợp điện thoại bị xâm nhập, hậu quả có thể vượt xa dữ liệu cá nhân.
Ảnh chụp màn hình cực kỳ tiện lợi, nhưng đi kèm với tiện lợi là trách nhiệm. Người dùng nên đặt nhắc nhở mỗi tháng để dọn dẹp thư mục ảnh chụp màn hình và cân nhắc sử dụng bộ nhớ an toàn để lưu trữ cho bất kỳ thông tin gì.
