Tin vui cho hàng triệu phụ nữ trong độ tuổi sinh sản ngay từ 1/7/2026: Hàng loạt quyền lợi mới đáng chú ý
Từ 1/7, phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng và gia đình có từ 2 con trở lên sẽ được hưởng thêm nhiều ưu đãi, trong đó có ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội.
Theo báo Phụ nữ mới có bài Tin vui cho hàng triệu phụ nữ trong độ tuổi sinh sản ngay từ 1/7/2026: Hàng loạt quyền lợi mới đáng chú ý. Nội dung như sau:
Từ 1/7, phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng và gia đình có từ 2 con trở lên sẽ được hưởng thêm nhiều ưu đãi, trong đó có ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội.
Quốc hội thông qua tại luật Dân số 2025, có hiệu lực từ 1/7/2026, với mục tiêu duy trì mức sinh thay thế, tức bình quân mỗi phụ nữ sinh 2,1 con.
Tại điều 14 luật Dân số 2025 quy định, khi phụ nữ sinh con thứ 2, thời gian nghỉ thai sản tăng thêm 1 tháng so với hiện tại, lên 7 tháng (trước là 6 tháng). Lao động nam cũng được tăng thời gian nghỉ khi vợ sinh con lên 10 ngày, tăng 5 ngày so với hiện tại.
Ảnh minh họa
Cạnh đó, Nhà nước sẽ hỗ trợ tài chính khi sinh con với phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ tại các địa phương có mức sinh dưới mức sinh thay thế hoặc phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.
Việc hỗ trợ tài chính cho phụ nữ tại các địa phương có mức sinh dưới mức sinh thay thế hoặc phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi sẽ được thực hiện từ 1/1/2027 thay vì 1/7/2026 khi luật có hiệu lực.
Luật quy định, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, Chính phủ quy định mức hưởng, trình tự, thủ tục và điều kiện, thủ tục hưởng các khoản hỗ trợ tài chính.
Chính quyền địa phương sẽ quy định mức hỗ trợ cao hơn mức hỗ trợ do Chính phủ quy định hoặc các biện pháp khác để khuyến sinh nhằm duy trì mức sinh thay thế.
Theo báo cáo của Bộ Y tế, mức hỗ trợ tài chính đối với các đối tượng nói trên dự tính là 2 triệu đồng/phụ nữ. Với mức này, dự kiến tổng kinh phí ngân sách nhà nước chi trực tiếp khoảng 2.100 tỉ đồng/năm.
Ưu tiên về nhà ở xã hội khi sinh đủ 2 con
Ngoài các chính sách nêu trên, luật cũng quy định người sinh đủ 2 con được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội. Chế độ ưu tiên được thực hiện theo pháp luật về nhà ở.
Để thực hiện chính sách ưu tiên, luật Dân số 2025 cũng bổ sung đối tượng "người có từ 2 con đẻ trở lên" vào điều 76 luật Nhà ở 2023 quy định về đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội. Người sinh 2 con trở thành đối tượng thứ 13 hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.
Về thứ tự ưu tiên, gia đình sinh 2 con sẽ được ưu tiên sau các đối tượng: người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật, người được bố trí tái định cư theo hình thức mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Quá trình thảo luận trước đó, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội lo ngại chính sách ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội sẽ khó khả thi và khó đạt hiệu quả nhất là trong trường hợp dù được ưu tiên nhưng mức giá nhà ở xã hội hiện nay quá cao so với mức thu nhập của các cặp vợ chồng trẻ khiến họ không đủ tiền mua, thuê nhà.
Nhiều đại biểu cũng cho rằng với việc triển khai nhà ở xã hội chậm và khó khăn như hiện nay, chính sách ưu tiên nhà ở xã hội với gia đình sinh 2 con sẽ trở nên "viển vông", khó đi vào cuộc sống nếu không có cơ chế cụ thể hơn.
Cấm bác sĩ siêu âm tiết lộ giới tính thai nhi
Luật Dân số 2025 vừa thông qua cũng luật hóa quy định cấm thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi.
Tại điều 6 về các hành vi bị nghiêm cấm quy định, cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi, trừ trường hợp do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định để phục vụ chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến giới tính.
Tại điều 15 luật quy định bác sĩ bị đình chỉ hành nghề nếu có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai.
Pháp lệnh dân số 2003 không có quy định cấm thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi. Tuy nhiên, tại Nghị định 117 năm 2020 quy định phạt tiền 5 - 10 triệu đồng cho cá nhân bác sĩ siêu âm, xét nghiệm chẩn đoán và tiết lộ giới tính thai nhi. Ngoài ra, bác sĩ, cơ sở y tế có có thể bị đình chỉ hoạt động, tước chứng chỉ hành nghề từ 1 - 3 tháng.
Theo quy định của luật Dân số 2025 việc đình chỉ hành nghề với bác sĩ tiết lộ giới tính thai nhi sẽ thực hiện theo luật Khám, chữa bệnh 2023.
Quá trình thảo luận dự án luật, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội cũng cho rằng chế tài đối việc tiết lộ giới tính thai nhi khó khả thi trên thực tế vì rất khó biết bác sĩ tiết lộ giới tính thai nhi để xử phạt.
Theo Bộ Y tế, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam bắt đầu từ năm 2006 và đến nay vẫn duy trì ở mức cao, trung bình 111,4 (2024) bé trai trên 100 bé gái (ngưỡng tự nhiên là 104 - 106 bé trai trên 100 bé gái).
Nếu mất cân bằng giới tính khi sinh tiếp tục ở mức cao thì đến năm 2034 Việt Nam sẽ thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi 15 - 49, con số này sẽ tăng lên 1,8 triệu vào năm 2059.
Theo báo Đời sống pháp luật có bài Quy định mới liên quan đến căn cước công dân của tất cả người dân từ 1/1 mà không phải ai cũng biết. Nội dung như sau:
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã bắt đầu có hiệu lực từ ngày đầu tiên của năm 2026, mang đến những thay đổi căn bản trong cách các nền tảng số và tổ chức tài chính xử lý thông tin người dùng.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là các quy định cứng rắn nhằm bảo vệ người dùng trên không gian mạng, đặc biệt là đối với các dịch vụ mạng xã hội và truyền thông trực tuyến.
Cấm mạng xã hội đòi ảnh căn cước công dân để xác thực
Theo quy định mới, luật nghiêm cấm các đơn vị cung cấp dịch vụ mạng xã hội, truyền thông trực tuyến yêu cầu người sử dụng phải cung cấp hình ảnh hoặc video chứa nội dung (dù là toàn bộ hay một phần) giấy tờ tùy thân như căn cước công dân là yếu tố bắt buộc để xác thực tài khoản. Quy định này nhằm ngăn chặn rủi ro lộ lọt thông tin định danh nhạy cảm của công dân.
Bên cạnh đó, ngay từ khi người dùng cài đặt và bắt đầu sử dụng dịch vụ, các nền tảng này buộc phải thông báo rõ ràng về nội dung dữ liệu cá nhân sẽ được thu thập. Việc thu thập dữ liệu trái phép hoặc vượt quá phạm vi thỏa thuận ban đầu với khách hàng là hành vi bị cấm.
Tăng quyền kiểm soát cho người dùng
Luật mới trao quyền chủ động nhiều hơn cho người sử dụng dịch vụ số. Cụ thể, các mạng xã hội phải cung cấp tùy chọn cho phép người dùng từ chối việc thu thập và chia sẻ tệp dữ liệu (cookies).
Các nền tảng cũng phải tích hợp chức năng "không theo dõi". Hoạt động theo dõi người dùng chỉ được phép thực hiện khi có sự đồng ý rõ ràng từ phía người sử dụng.
Đáng chú ý, luật nghiêm cấm hành vi nghe lén, ghi âm cuộc gọi hoặc đọc tin nhắn văn bản của người dùng khi chưa có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu (ngoại trừ các trường hợp đặc biệt do pháp luật quy định).
Tính minh bạch cũng được đề cao khi luật yêu cầu các đơn vị phải công khai chính sách bảo mật, giải thích rõ ràng cách thức thu thập, sử dụng và chia sẻ dữ liệu. Đồng thời, phải cung cấp cơ chế để người dùng dễ dàng truy cập, chỉnh sửa, xóa dữ liệu và tự thiết lập quyền riêng tư của mình. Việc bảo vệ dữ liệu của công dân Việt Nam khi chuyển giao xuyên biên giới cũng được luật chú trọng.
Không được tự ý chấm điểm tín dụng khi khách hàng chưa đồng ý
Không chỉ giới hạn ở mạng xã hội, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng thiết lập hàng rào bảo vệ vững chắc trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và hoạt động thông tin tín dụng.
Các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực này có trách nhiệm thực hiện nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân nhạy cảm, tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn và bảo mật cao nhất.
Một quy định then chốt là các tổ chức không được phép sử dụng thông tin tín dụng của khách hàng để thực hiện việc chấm điểm, xếp hạng tín dụng, hoặc đánh giá mức độ tín nhiệm khi chưa nhận được sự đồng ý từ chính chủ thể dữ liệu đó.
Việc thu thập dữ liệu phục vụ hoạt động thông tin tín dụng phải giới hạn ở mức cần thiết và chỉ được lấy từ các nguồn phù hợp quy định pháp luật.
Trong trường hợp không may xảy ra sự cố lộ, mất thông tin về tài khoản ngân hàng, tài chính hay tín dụng, tổ chức liên quan phải có trách nhiệm thông báo ngay lập tức cho khách hàng.
Luật cũng yêu cầu các tổ chức này phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật để phòng, chống truy cập, sử dụng hoặc chỉnh sửa trái phép dữ liệu; đồng thời phải có sẵn giải pháp khôi phục dữ liệu của khách hàng trong trường hợp bị mất mát.
