Virus Nipah bùng phát tại Ấn Độ, hàng loạt nước châu Á nâng cao cảnh báo, bộ Y tế Việt Nam ra thông báo KHẨN
Virus Nipah đang được ghi nhận trở lại tại Ấn Độ, khiến Việt Nam chủ động siết chặt các biện pháp giám sát, phòng chống dịch.
Báo Lao Động mới đây đã đăng tải bài viết với tiêu đề "Virus Nipah quay lại, tỉ lệ tử vong tới 75%, Việt Nam siết chặt phòng dịch", nội dung cụ thể như sau:
Virus Nipah là tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có tỉ lệ tử vong cao, hiện chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu. Trước diễn biến dịch bệnh tại một số quốc gia, Bộ Y tế Việt Nam đang tăng cường các biện pháp giám sát, chủ động phòng, chống dịch nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Bệnh do virus Nipah: Nguy cơ không thể chủ quan
Virus Nipah được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do virus Nipah được ghi nhận lần đầu trên người tại Bangladesh và sau đó tiếp tục xuất hiện tại Ấn Độ.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah thường chỉ ghi nhận rải rác với quy mô nhỏ tại một số quốc gia, chưa hình thành các ổ dịch lớn. Tuy nhiên, đây là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm do tỉ lệ tử vong cao, dao động khoảng 40-75% ở các trường hợp nhập viện. Hiện nay, bệnh chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.
Ấn Độ ghi nhận ca nghi mắc Nipah, Việt Nam chưa có ca bệnh
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27.12.2025 đến 26.01.2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định, tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.
Virus Nipah được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A). Bệnh chủ yếu lây truyền từ động vật sang người, trong đó dơi ăn quả được xác định là ổ chứa tự nhiên chính tại Ấn Độ. Ngoài ra, bệnh có thể lây qua thực phẩm, đồ vật bị nhiễm virus và lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.
Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 4-14 ngày. Người nhiễm virus có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó tiến triển nặng với các biểu hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh nghiêm trọng, có thể dẫn đến viêm não cấp tính.
Đến ngày 26.1.2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah.
Bộ Y tế chủ động tăng cường giám sát, phòng chống dịch
Trước nguy cơ xâm nhập dịch bệnh, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và tại cộng đồng; đồng thời sẵn sàng các phương án đáp ứng khi có tình huống phát sinh.
Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phối hợp với WHO và các quốc gia trên thế giới nhằm kịp thời chỉ đạo, triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp và hiệu quả, bảo đảm an toàn sức khỏe cho người dân.
Để chủ động phòng ngừa bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.
Người dân cần tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày kể từ khi trở về từ vùng có dịch. Khi xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, thực hiện “ăn chín, uống sôi”; rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nhựa cây sống hoặc chưa qua chế biến như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa.
Không tiếp xúc gần với các động vật có nguy cơ lây truyền cao, đặc biệt là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.
Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc các vật phẩm có nguy cơ ô nhiễm; sử dụng đầy đủ khẩu trang, găng tay và phương tiện bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh, đồng thời rửa tay kỹ sau khi tiếp xúc.
Trong khi đó, báo VNEXPRESS mới đây cũng truyền tải thông tin khẩn về virus Nipah, thông qua bài viết có tiêu đề "Bộ Y tế khuyến cáo không ăn trái cây bị dơi, chim cắn phòng virus Nipah":
Sáng 27/1, Bộ Y tế khuyến cáo các địa phương tăng cường giám sát dịch bệnh tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, trong bối cảnh xuất hiện ổ dịch virus Nipah tại một bang của Ấn Độ. Nhiều sân bay châu Á những ngày qua cũng siết chặt giám sát y tế và sàng lọc hành khách như thời Covid-19 bởi lo ngại virus xâm nhập.
Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A - nhóm bệnh nguy hiểm nhất, tỷ lệ tử vong cao 40-75%. Virus lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả), hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm. Virus có thể lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân.
Do đó, để phòng virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân đảm bảo vệ sinh thực phẩm bằng cách "ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn. Không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm. Tránh uống nước nhựa cây như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến.
Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền virus cao như dơi ăn quả. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.
Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah. Với người đi từ vùng dịch về, trong vòng 14 ngày nếu có các triệu chứng đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế. Lúc này, người bệnh nên hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế. Người xung quanh hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc vật phẩm ô nhiễm, sử dụng đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh.
Thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, trường hợp diễn tiến nặng, người nhiễm virus bị chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.
Kiểm dịch y tế để kiểm soát Covid tại sân bay Nội Bài thời kỳ bùng dịch. Ảnh: Giang Huy
Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm ghi nhận từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/1/2026 Ấn Độ có 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, đều là nhân viên y tế tại một bệnh viện ở Tây Bengal. Hiện, hai trường hợp có kết quả xét nghiệm khẳng định. Chưa rõ nguồn lây tại ổ dịch này.
Virus Nipah được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do virus Nipah được ghi nhận đầu tiên trên người tại Bangladesh và sau đó ghi nhận tại Ấn Độ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah ghi nhận rải rác ở phạm vi nhỏ tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn.
Việt Nam chưa ghi nhận ca Nipah nào.
Hiện bệnh chưa vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.
