Chỉ trong 48 giờ, vàng lập đỉnh rồi giảm mạnh, phản ánh rủi ro thị trường và tâm lý đám đông, chuyên gia cảnh báo nhà đầu tư cần cẩn trọng hơn.

Tạp chí điện tử Người đô thị có bài viết "Từ đỉnh lịch sử đến cú giảm sốc: Vì sao giá vàng quay đầu mạnh?" với nội dung như sau:

Vàng lao dốc gần 20 triệu đồng/lượng sau cơn sốt kỷ lục. Ảnh: Vietnam+

Chỉ trong vòng 48 giờ, thị trường vàng trong nước đã đi từ trạng thái hưng phấn cực độ sang cú điều chỉnh mạnh chưa từng có. Sau khi lập đỉnh lịch sử trên 191 triệu đồng/lượng vào chiều 29.1, giá vàng SJC bất ngờ lao dốc gần 20 triệu đồng/lượng, cuốn theo không ít nhà đầu tư cá nhân “xuống tiền” ở vùng giá cao kỷ lục. Diễn biến này không chỉ phản ánh tác động từ thị trường vàng thế giới, mà còn phơi bày rõ rủi ro của tâm lý đám đông trong bối cảnh vàng biến động ngày càng dữ dội.

Giá vàng lập đỉnh chưa từng có và cú rơi thẳng đứng

Trong mấy phiên đầu tuần giá vàng tăng liên tục. Đỉnh điểm là đầu giờ chiều ngày 29.1, thị trường vàng trong nước chứng kiến cơn sốt hiếm thấy khi vàng miếng SJC và vàng nhẫn được niêm yết ở mức bán ra 191,3 triệu đồng/lượng và mua vào 188,3 triệu đồng/lượng. Đây là mức giá cao nhất từ trước đến nay của vàng trong nước, vượt xa mọi kỷ lục đã được thiết lập.

Trong bối cảnh lo ngại lạm phát, bất ổn kinh tế toàn cầu và xu hướng tăng nóng của giá vàng thế giới, tâm lý thị trường bị đẩy lên cao trào. Không ít nhà đầu tư cá nhân, thậm chí người dân mua vàng tích trữ, đã quyết định “xuống tiền” với nỗi lo bỏ lỡ cơ hội.

Trái ngược hoàn toàn với kỳ vọng, mở cửa sáng 30.1, giá vàng bất ngờ rơi thẳng đứng tới 7,1 triệu đồng/lượng. Đà giảm chưa dừng lại trong phiên chiều, kéo tổng mức giảm trong ngày lên khoảng 10 triệu đồng/lượng.

Sang sáng 31.1, giá vàng tiếp tục lao dốc thêm khoảng 9 triệu đồng, hiện giao dịch quanh mức 169-172 triệu đồng/lượng. Như vậy, chỉ sau hai ngày, mỗi lượng vàng SJC đã “bốc hơi” gần 20 triệu đồng.

Ghi nhận của phóng viên tại Hà Nội cho thấy, mấy ngày gần đây nhiều người dân đã đổ xô đến các tiệm vàng lớn để mua vào. Tại chi nhánh Phú Quý trên đường Trần Nhân Tông, doanh nghiệp này ngừng nhận khách và thông báo hết cả vàng nhẫn lẫn bạc miếng từ khoảng 9 giờ 30 sáng, chỉ sau hơn một tiếng mở cửa.

Trong khi đó, tại Bảo Tín Minh Châu, mỗi khách hàng chỉ được mua tối đa một lượng vàng nhẫn trơn, số lượng phát ra giới hạn hơn 100 số chờ. Tình trạng cầu vượt cung khiến không ít khách hàng phải ra về trong tiếc nuối.

Nguyên nhân chính khiến giá vàng trong nước lao dốc đến từ cú giảm sốc của thị trường vàng thế giới. Giá vàng giao ngay đã rơi từ vùng đỉnh 5.600 USD/ounce xuống còn 4.724,8 USD/ounce, tương đương mức giảm khoảng 12%, mạnh nhất trong lịch sử.

Đà giảm bắt đầu sau thông tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử ông Kevin Warsh, cựu Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), cho vị trí lãnh đạo tiếp theo của ngân hàng trung ương. Cùng với đó, thị trường tài chính toàn cầu chịu tác động bởi đồng USD suy yếu, căng thẳng địa chính trị leo thang, các đe dọa áp thuế mới và nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa.

Trên thực tế, từ đầu năm 2026 đến nay, giá vàng đã ghi nhận mức tăng vượt xa dự báo của nhiều tổ chức tài chính lớn. Động lực chính đến từ dòng tiền trú ẩn trước hai nhóm rủi ro lớn.

Thứ nhất là rủi ro địa chính trị, khi Mỹ triển khai chiến dịch quân sự tại Venezuela, đưa ra các tuyên bố về Greenland và tái khởi động các biện pháp thuế quan đối với nhiều quốc gia.

Thứ hai là rủi ro tài chính, liên quan đến sự suy yếu của đồng yên Nhật và những tín hiệu phối hợp giữa Fed và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), làm dấy lên lo ngại về khả năng Fed quay lại nới lỏng định lượng (QE).

Bài học đắt giá từ cơn sốt vàng

Diễn biến giảm sâu của giá vàng đang trở thành bài học đắt giá cho những người chạy theo tâm lý đám đông. Vàng vốn được xem là kênh trú ẩn an toàn, nhưng trong ngắn hạn, giá vàng hoàn toàn có thể biến động rất mạnh, đặc biệt khi yếu tố đầu cơ chiếm ưu thế.

Các chuyên gia khuyến nghị, nhà đầu tư cần hết sức thận trọng khi mua vàng ở các vùng giá cao kỷ lục, tránh sử dụng đòn bẩy tài chính và không nên đặt kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn trong giai đoạn thị trường biến động khó lường.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi), cú điều chỉnh mạnh của giá vàng cần được nhìn nhận trong bức tranh dài hạn, thay vì phản ứng theo cảm xúc ngắn hạn. Khi giá tăng quá nhanh và tích tụ lượng lớn vị thế đầu cơ, chỉ một thay đổi nhỏ về kỳ vọng hoặc phá vỡ các mốc kỹ thuật cũng đủ kích hoạt làn sóng chốt lời dây chuyền.

Ở thị trường trong nước, mức giảm còn bị khuếch đại do nguồn cung hạn chế, chênh lệch mua - bán cao và tâm lý đám đông rất nhạy cảm với biến động giá.

Các chuyên gia khuyến nghị, nhà đầu tư cần thận trọng khi mua vàng ở vùng giá cao kỷ lục, tránh sử dụng đòn bẩy tài chính và không nên kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn. Việc “lướt sóng” vàng tiềm ẩn nhiều rủi ro, từ biến động giá, chênh lệch mua - bán, tỷ giá cho đến yếu tố pháp lý trong các giao dịch không chính thức.

Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, nhà đầu tư không nên dồn toàn bộ nguồn tiền vào vàng mà cần phân bổ hợp lý, dành một phần gửi tiết kiệm – kênh đang có mức lãi suất khá hấp dẫn. Trong khi đó, ông Nguyễn Linh, cựu chuyên gia phân tích tại MXV, nhận định giá vàng có thể bước vào giai đoạn tích lũy trong ngắn hạn, nhưng triển vọng trung hạn vẫn tích cực nhờ lực mua của các ngân hàng trung ương và khả năng Fed nới lỏng chính sách tiền tệ.

Trong khi đó ông Nguyễn Linh - cựu chuyên gia phân tích tại Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), hiện là founder của Cap Finance lại nhận định: “Trong ngắn hạn, sau nhịp giảm 2 phiên, tôi kỳ vọng giá vàng sẽ tích lũy trong một thời gian, có thể là hết quý 1 năm nay. Còn trong trung hạn, tôi vẫn duy trì nhận định tích cực với giá vàng, khi tất cả các yếu tố hỗ trợ chính, như lực mua của các ngân hàng trung ương, khả năng Fed cắt giảm lãi suất và thực hiện nới lỏng định lượng vẫn còn”.

Ngày 31 tháng 1 năm 2026, báo VietNamNet đăng tải bài viết với tiêu đề "Vàng giảm sâu chưa từng có trong lịch sử, tín hiệu cho sự thay đổi lớn". Nội dung như sau:

Cú giảm lịch sử: Mất 700 USD

Thị trường vàng thế giới chứng kiến một phiên giảm mạnh chưa từng có trong lịch sử trước sự bán tháo của giới đầu tư sau khi giá vàng liên tục lập đỉnh cao lịch sử trong gần 30 ngày đầu năm 2026 và một tín hiệu bất ngờ đến từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Kết thúc phiên giao dịch 30/1, giá vàng giảm gần 490 USD/ounce (-9,1%) xuống 4.891 USD/ounce sau khi đã giảm mạnh trong phiên liền trước. Trong phiên, có lúc vàng giảm xuống ngưỡng 4.700 USD/ounce.

Sáng 31/1, giá vàng SJC xuống mức 169 triệu đồng/lượng (mua) và 172 triệu đồng/lượng (bán), giảm gần 20 triệu so với đỉnh cao ghi nhận hôm 29/1.

Như vậy, chỉ trong 2 phiên cuối tháng, giá vàng đã giảm tổng cộng 700 USD/ounce (tương đương giảm 12,5%) - một mức giảm chưa từng có trong lịch sử giao dịch của kim loại quý này trong một khoảng thời gian ngắn như vậy.

Nếu tính mức thấp nhất, giá vàng có lúc đã giảm 900 USD/ounce.

Giá bạc giảm sốc hơn, mất tổng cộng 35,8 USD xuống còn 85,15 USD/ounce, tương đương mức giảm gần 30%. Trong phiên có lúc giá bạc xuống dưới 75 USD/ounce (tương đương mức giảm hơn 38%).

Giá bạch kim và nhiều loại kim loại khác cũng lao dốc ở mức gần tương tự.

Thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh. Chỉ số tầm rộng S&P 500 giảm 3 phiên liên tiếp vì sức ép của nhóm công nghệ. Chỉ số công nghiệp Dow Jones cũng giảm, còn Nasdaq Composite xuống mạnh hơn.

Giá vàng lao dốc trong bối cảnh giới đầu tư đồng loạt chốt lời trong phiên giao dịch ngày 29/1 trên thị trường New York trong bối cảnh đồng USD hồi phục trước những tín hiệu về việc Tổng thống Donald Trump đề cử chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Hoạt động chốt lời và làn sóng tất toán hợp đồng bán khống đã khiến giá vàng lao dốc từ đỉnh cao lịch sử 5.600 USD/ounce về mức gần 5.100 USD/ounce.

Giá vàng bật tăng sau đó nhờ sức cầu bắt đáy, kéo giá vàng trở lại lên trên ngưỡng 5.400 USD/ounce ngay trong phiên sau đó trên thị trường châu Á. 

Tuy nhiên, vàng liên tục giảm giá sau đó trên thị trường châu Âu và giảm mạnh trong phiên cuối cùng của tháng - ngày 30/1 trên thị trường Mỹ (đêm qua và rạng sáng 31/1 giờ Việt Nam) sau khi có thông tin chính thức về chủ tịch mới. Có lúc giá vàng giao ngay xuống 4.700 USD/ounce, tương đương mức giảm 16%.

Như vậy, vàng giảm giá trong bối cảnh đồng USD tăng mạnh trở lại. Chỉ số DXY từ mức 96 điểm lên trở lại 97,15 điểm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lựa chọn Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed).

Giới đầu tư bất ngờ trước lựa chọn này của ông Trump bởi Kevin Warsh được biết đến từ lâu với quan điểm “diều hâu” trong chính sách tiền tệ, luôn muốn giữ lãi suất cao để kiềm chế lạm phát. Lựa chọn này được xem là ngược hoàn toàn với những tuyên bố của ông Trump trước đó về việc muốn cắt giảm lãi suất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Những chỉ trích liên tục gây áp lực lên Chủ tịch Fed Jerome Powell hiện tại cũng vì mục đích này.

Vậy điều gì đang xảy ra, triển vọng giá vàng sắp tới sẽ như nào?

Trước đó, trên thị trường cũng đã xuất hiện một số cảnh báo về việc giá vàng và bạc sẽ điều chỉnh trong ngắn hạn, đặc biệt là bạc dù hầu hết dự báo 2 mặt hàng này vẫn có triển vọng tích cực trong trung và dài hạn. 

Trong khoảng 2 năm qua, sức cầu đối với vàng và bạc tăng vọt đến từ các “tay to” trên thị trường, gồm ngân hàng trung ương các nước, các quỹ ETF vàng, các tổ chức tài chính, nhà đầu tư nhỏ lẻ trên khắp thế giới và gần đây là khu vực kinh tế tư nhân. Giới đầu tư lo ngại thế giới đang vào một giai đoạn bất định chưa từng có, mâu thuẫn giữa các cường quốc leo thang không điểm dừng và đồng USD mất giá trước xu hướng phi đô la hóa trên phạm vi toàn cầu. Nhu cầu đối với bạc trong khi đó ngày càng tăng cho sản xuất công nghiệp và kinh tế xanh…

Trong năm 2025 và phần lớn thời gian tháng 1/2026, giá vàng và bạc đã tăng sốc. Giá vàng tăng hơn 29% tính đến 29/1 sau khi đã tăng 65% trong năm 2025. Giá bạc tăng gần 60% trong 29 ngày đầu tháng 1 và đã tăng 150% trong năm 2025.

Như vậy, vàng và bạc quay đầu giảm mạnh trong bối cảnh kỳ vọng đồng USD giảm sâu đã bị chặn lại.

Ứng cử viên Kevin Warsh được biết đến với quan điểm chính sách “diều hâu” và nhiều khả năng sẽ không hoàn toàn làm theo ý của Tổng thống Donald Trump. Việc lựa chọn ông Warsh nhen nhóm kỳ vọng Mỹ có thể kiểm soát lạm phát kéo dài (hiện quanh 3% so với mục tiêu 2%), đồng thời xử lý bài toán nợ công và bảo đảm tính độc lập của Fed.

Câu hỏi đặt ra là vì sao ông Trump “quay xe” đề cử ông Warsh, và nếu ông Warsh trở thành Chủ tịch Fed từ tháng 5 tới, chính sách tiền tệ của Mỹ sẽ đi theo hướng nào.

Câu trả lời có thể nằm ở việc đồng USD, trái phiếu Mỹ và các tài sản Mỹ đã bị bán tháo trong thời gian gần đây. Dù gây sức ép thương mại lên nhiều quốc gia bằng thuế quan, ông Trump hiểu rõ sức mạnh cốt lõi của Mỹ nằm ở vị thế của đồng USD. Khi USD mạnh và giữ vai trò trung tâm trong thanh toán quốc tế, Mỹ được hưởng lợi lớn cả về kinh tế lẫn địa chính trị.

Trước hết, Mỹ có thể vay nợ với chi phí thấp nhờ nhu cầu nắm giữ USD và trái phiếu Mỹ luôn cao. Bên cạnh đó là “đặc quyền in tiền”, cho phép Mỹ phát hành USD để nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ. Việc kiểm soát hệ thống thanh toán bằng USD cũng giúp Washington gia tăng ảnh hưởng chính sách, từ trừng phạt tài chính đến định hình luật chơi toàn cầu – một dạng quyền lực mềm bền bỉ.

Việc chọn ông Warsh vì thế có thể không hoàn toàn xuất phát từ mong muốn cá nhân của ông Trump, nhưng phù hợp với mục tiêu ổn định đồng USD. Thị trường hiện đang phản ứng theo kịch bản Fed mang hơi hướng “diều hâu” hơn. Tuy nhiên, ông Warsh không chỉ là một “diều hâu” thuần túy, mà còn được đánh giá là người thực dụng.

Ông Warsh có mối quan hệ gián tiếp với ông Trump thông qua bố vợ là tỷ phú Ronald Lauder – bạn thân lâu năm và nhà tài trợ lớn của Đảng Cộng hòa. Nếu trong nhiệm kỳ Fed trước, ông Warsh nổi tiếng cứng rắn, thì thời gian gần đây ông đã điều chỉnh quan điểm, công khai ủng hộ cắt giảm lãi suất và có những phát biểu phù hợp hơn với định hướng của ông Trump.

Diễn biến giá vàng giảm mạnh phản ánh kỳ vọng thay đổi chính sách tại Mỹ. Tuy vậy, mức phục hồi khá khiêm tốn của đồng USD cho thấy niềm tin toàn cầu vẫn chưa thực sự vững chắc. Các yếu tố hỗ trợ giá vàng về dài hạn vẫn còn nguyên, trong bối cảnh bất ổn toàn cầu mang tính cấu trúc, khó sớm đảo chiều. Mức giá quanh 4.900 USD/ounce hiện nay vẫn ở vùng rất cao, so với 4.330 USD/ounce đầu năm 2026 và 2.625 USD/ounce đầu năm 2025.