Loạt ưu đãi thuế hết hạn từ ngày 1/10, giá xăng dầu sắp tới ra sao?
Giá xăng dầu tăng liên tiếp, vọt lên mức cao nhất kể từ tháng 4 trở lại đây. Đáng chú ý, loạt ưu đãi miễn thuế nhập khẩu, VAT và thuế bảo vệ môi trường chỉ được áp dụng đến hết hôm nay (ngày 30/9).
Từ 15 giờ ngày 24/9, liên Bộ Công Thương - Bộ Tài chính đã thực hiện điều chỉnh tăng đồng loạt các mặt hàng xăng dầu trong nước: xăng E5 RON 92 tăng 1.260 đồng/lít lên mức 26.390 đồng/lít; xăng E10 RON 95-III tăng 1.450 đồng/lít lên mức 27.080 đồng/lít; dầu diesel tăng 550 đồng/lít lên 30.490 đồng/lít và dầu mazut điều chỉnh tăng 280 đồng/kg, thiết lập mức giá 19.470 đồng/kg.
Tính chung từ thời điểm đầu tháng 9 đến nay, thị trường bán lẻ trong nước đã trải qua 4 kỳ điều chỉnh tăng giá liên tiếp. Qua đó, xăng E5 RON 92 đã tăng tổng cộng 4.630 đồng/lít, xăng E10 RON 95-III ghi nhận mức tăng 4.480 đồng/lít. Tương tự, mặt hàng dầu diesel cũng tăng 2.050 đồng/lít sau 3 đợt điều chỉnh, còn dầu mazut điều chỉnh tăng thêm 1.830 đồng/kg.
Để kiềm chế đà tăng mạnh của thị trường, cơ quan quản lý nhà nước đã chủ động tái khởi động công cụ chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Cụ thể, bắt đầu từ ngày 10/9, mức chi quỹ được áp dụng là 500 đồng/lít đối với xăng sinh học; đến ngày 17/9, hạn mức hỗ trợ tiếp tục được nâng lên 1.250 đồng/lít xăng sinh học, 2.000 đồng/lít dầu diesel và 1.250 đồng/kg dầu mazut. Dù vậy, đến phiên điều hành ngày 24/9, mức trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn đều được đưa về mốc 0 đồng.
Bên cạnh Quỹ bình ổn giá, đà tăng của thị trường xăng dầu thời gian qua còn nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ các chính sách miễn, giảm một số loại thuế, phí theo quy định tại Nghị quyết 34 của Chính phủ.
Theo nội dung Nghị quyết, các khoản thuế bao gồm thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với sản phẩm xăng dầu được áp dụng chính sách miễn thuế đến hết ngày 30/9. Riêng khoản thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng đối với mặt hàng xăng tiếp tục thực hiện theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Như vậy, tính từ mốc thời gian 1/10, các cơ chế ưu đãi giảm đối với 3 loại thuế nêu trên sẽ chính thức hết hiệu lực thi hành, trong bối cảnh giá bán lẻ trong nước vừa trải qua chuỗi 4 đợt tăng liên tục trong tháng 9.
Trường hợp không được các cấp có thẩm quyền xem xét gia hạn sau ngày 30/9, thuế bảo vệ môi trường sẽ khôi phục lại mức thu 2.000 đồng/lít đối với xăng và 1.000 đồng/lít đối với dầu diesel. Do thành phần ethanol phối trộn trong xăng sinh học thuộc diện không chịu thuế bảo vệ môi trường, mức thuế thực tế tính trên mỗi lít xăng E5 sẽ rơi vào khoảng 1.900 đồng, còn đối với xăng E10 là khoảng 1.800 đồng.
Cùng với đó, mức thuế VAT sẽ quay trở lại mốc 8%, thuế nhập khẩu ưu đãi MFN trở về mức thông thường là 10% đối với xăng và 7% đối với dầu diesel. Trong khi đó, thuế tiêu thụ đặc biệt dành cho xăng E5 và E10 vốn đã được áp dụng mức thu lần lượt là 8% và 7% kể từ thời điểm 1/7.
Việc khôi phục lại các sắc thuế này sẽ gia tăng tỷ trọng thuế trong cơ cấu cấu thành giá, từ đó tạo thêm áp lực tăng lên giá bán lẻ trong nước trong thời gian tới.
Tại Nghị quyết 34, Chính phủ cũng đã chỉ đạo rõ: trong tình huống cần thiết phải điều chỉnh thời gian có hiệu lực của Nghị quyết nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng cũng như ổn định thị trường, Bộ Công Thương có trách nhiệm tổng hợp ý kiến, đề xuất gửi Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét, đưa ra quyết định.
Hiện tại, các đơn vị kinh doanh bán lẻ xăng dầu đang chờ đợi thông tin chính thức về việc liệu chính sách giảm thuế có tiếp tục được gia hạn sau ngày 30/9 hay không.
Nhìn nhận về vấn đề này, ông Giang Chấn Tây, Giám đốc Công ty TNHH MTV Bội Ngọc, bày tỏ nguyện vọng cộng đồng doanh nghiệp cần sớm nhận được thông tin minh bạch về chính sách áp dụng sau mốc 30/9. Điều này sẽ giúp các đơn vị chủ động xây dựng phương án kinh doanh, chuẩn bị nguồn cung và cân đối bài toán chi phí.
Ông Tây phân tích thêm, sự thay đổi trong chính sách thuế tác động vô cùng trực tiếp tới vận hành của doanh nghiệp. Vì thế, việc sớm ban hành quyết định gia hạn hoặc kết thúc chính sách sẽ tạo cơ sở để doanh nghiệp chủ động điều tiết kế hoạch nhập hàng, quản lý hàng tồn kho và triển khai hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn.
Đồng quan điểm, ông Trịnh Quang Khanh, Phó chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, đưa ra kiến nghị nên tiếp tục kéo dài thời gian gia hạn chính sách giảm thuế đối với các mặt hàng xăng dầu, đặc biệt khi bối cảnh địa chính trị toàn cầu vẫn đang tiềm ẩn nhiều biến động phức tạp, đe dọa trực tiếp đến tính ổn định của giá năng lượng.
"Việc duy trì chính sách thuế hiện hành sẽ góp phần giảm áp lực lên giá xăng dầu trong nước khi thị trường thế giới biến động. Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đã có văn bản báo cáo, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét việc tiếp tục gia hạn chính sách này", ông Khanh cho biết.
Cơ cấu tính giá xăng dầu nhập khẩu hiện nay được tổng hợp từ giá thế giới cộng thêm các khoản chi phí đưa hàng về cảng Việt Nam, chi phí kinh doanh định mức, mức trích Quỹ bình ổn, lợi nhuận định mức cùng các khoản thuế, phí theo quy định hiện hành.
Đối với dòng sản phẩm xăng dầu chế biến, sản xuất nội địa, giá được xác định dựa trên giá thế giới, điều chỉnh chênh lệch premium (nếu có), cộng thêm chi phí vận chuyển xuất xưởng từ nhà máy lọc dầu, chi phí kinh doanh định mức, trích Quỹ bình ổn, lợi nhuận định mức và các nghĩa vụ thuế, phí liên quan.
Hiện tại, giá bán lẻ xăng dầu trong nước đang chịu sự điều chỉnh của 4 sắc thuế chính gồm: thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng (VAT). Ngoài các sắc thuế này, giá niêm yết bán lẻ còn bao gồm các cấu phần khác như lợi nhuận định mức, chi phí kinh doanh định mức và mức trích Quỹ bình ổn (được điều chỉnh linh hoạt theo từng kỳ điều hành).
Linh Linh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 30/09/2026 | 14:04)
