Tất cả người dân có khách đến nhà qua đêm chú ý việc phải làm để không vi phạm
Luật Cư trú sửa đổi chính thức có hiệu lực từ 1/7/2026 đã quy định rõ ràng hơn về trách nhiệm thông báo khi nhà có người ở lại qua đêm. Rất nhiều gia đình vẫn chưa nắm được mốc thời gian bắt buộc và người phải đứng ra khai báo.
Nhà có khách đến chơi ngủ lại một đêm, tưởng chuyện nhỏ nhưng nếu không thông báo đúng thời hạn theo quy định mới, người trong nhà hoàn toàn có thể gặp rắc rối với cơ quan chức năng.
Xác định rõ chủ thể có trách nhiệm thông báo lưu trú
Theo khoản 1 Điều 30 Luật Cư trú sửa đổi, được điều chỉnh bổ sung bởi Luật số 118/2025/QH15 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, khi phát sinh trường hợp có người ở lại qua đêm, nghĩa vụ thông báo với cơ quan đăng ký cư trú được phân định cụ thể cho từng nhóm đối tượng. Đối với trường hợp lưu trú tại nhà riêng, thành viên hộ gia đình có trách nhiệm thông báo khi có người thân, bạn bè, người quen đến ở lại qua đêm. Trường hợp chủ nhà hoặc các thành viên trong gia đình vắng mặt tại chỗ ở, nghĩa vụ thông báo sẽ thuộc về chính người đến lưu trú. Còn đối với trường hợp lưu trú tại cơ sở kinh doanh, dịch vụ và phương tiện, trách nhiệm thuộc về người đại diện của cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở chữa bệnh, các cơ sở lưu trú khác, hoặc chủ sở hữu, người được giao quản lý phương tiện giao thông. Như vậy, pháp luật quy định trách nhiệm trước hết thuộc về phía chủ nhà hoặc đại diện cơ sở lưu trú, thay vì mặc định người khách phải tự đi khai báo như nhiều người vẫn nghĩ.
Khung thời hạn hoàn thành thông báo và nội dung kê khai
Luật mới quy định mốc thời gian cụ thể bắt buộc phải hoàn thành việc thông báo lưu trú theo khoản 3 Điều 30. Nếu khách đến trước 23 giờ, gia đình hoặc cơ sở lưu trú phải thực hiện thông báo trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú. Nếu khách đến sau 23 giờ, thời hạn thông báo được kéo dài đến trước 8 giờ sáng của ngày hôm sau, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho những trường hợp khách đến muộn vào ban đêm. Về nội dung thông báo lưu trú, theo khoản 2 Điều 30, người khai báo cần cung cấp đầy đủ các trường thông tin gồm họ và tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do lưu trú, thời gian lưu trú và địa chỉ lưu trú. Đây là những thông tin bắt buộc, thiếu bất kỳ mục nào cũng có thể khiến việc khai báo không được chấp nhận.
Hướng dẫn thông báo lưu trú trực tuyến qua ứng dụng VNeID
Để đơn giản hóa thủ tục hành chính, người dân có thể thực hiện khai báo lưu trú ngay trên ứng dụng VNeID mà không cần đến trực tiếp cơ quan công an. Trước tiên, người dùng đăng nhập vào ứng dụng VNeID, chọn mục "Thông báo lưu trú" và thực hiện xác thực tài khoản. Sau đó, người khai báo nhập thông tin về địa chỉ lưu trú và chọn cơ quan công an tiếp nhận hồ sơ. Tiếp theo là bước thêm thông tin người lưu trú, trong đó nếu người thông báo đồng thời là người lưu trú thì hệ thống sẽ tự động điền dữ liệu đã xác thực, còn nếu khai báo cho khách thì người dùng cần nhập các trường thông tin cá nhân của khách theo yêu cầu. Cuối cùng, người khai báo kiểm tra lại toàn bộ thông tin đã kê khai, chọn lưu và gửi yêu cầu đến cơ quan chức năng. Toàn bộ quy trình được thực hiện trên điện thoại, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian so với cách khai báo truyền thống trước đây.
Phân biệt giữa "thông báo lưu trú" và "đăng ký tạm trú"
Cơ quan chức năng lưu ý người dân tránh nhầm lẫn giữa hai khái niệm pháp lý này vì bản chất và thủ tục hoàn toàn khác nhau. Lưu trú là việc công dân ở lại trong một khoảng thời gian ngắn, như người thân hay bạn bè ghé thăm và ngủ lại qua đêm, tại một địa điểm ngoài nơi cư trú. Với trường hợp này, người dân chỉ cần thực hiện thông báo lưu trú như đã nêu ở trên, không bắt buộc phải làm thủ tục đăng ký tạm trú. Trong khi đó, tạm trú là việc công dân sinh sống ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú từ 30 ngày trở lên, gắn liền với thủ tục đăng ký tạm trú có điều kiện và thời hạn riêng, phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ thông báo lưu trú qua đêm. Quy định sửa đổi từ ngày 1/7/2026 không phát sinh thêm thủ tục phức tạp mà tập trung làm rõ quy trình, đồng thời ứng dụng chuyển đổi số nhằm giúp dữ liệu cư trú quốc gia luôn được cập nhật chính xác, bảo đảm an ninh trật tự và quyền lợi hợp pháp của công dân.
