Nữ Tiến sĩ 35 tuổi tử vong vì UT gan: 5 năm kiên trì ngủ trước 22 giờ để bảo vệ gan nhưng lại mắc sai lầm chí mạng
Qua kiểm tra, lực lượng y tế phát hiện trong gan của bệnh nhân có khối bất thường kích thước 2cm, tình trạng UT gan đã tiến triển sang giai đoạn cuối và các tế bào ác tính đã lan rộng toàn thân.
Một vụ việc y khoa cảnh báo vừa xảy ra đối với người phụ nữ 35 tuổi tên Hiểu Hiểu tại Trung Quốc. Cụ thể, sau khi tốt nghiệp trình độ Tiến sĩ, cô làm việc tại một doanh nghiệp nghiên cứu y sinh. Mặc dù có mức thu nhập ổn định, áp lực công việc khổng lồ khiến cô phải làm thêm giờ và thức khuya liên tục. Trong một đợt kiểm tra sức khỏe định kỳ do doanh nghiệp tổ chức, Hiểu Hiểu nhận được cảnh báo về tình trạng tổn thương mô gan bất thường.
Lo lo ngại tình trạng sức khỏe suy giảm, cô quyết định chủ động xin chuyển sang một vị trí công việc bớt áp lực hơn. Mỗi ngày, Hiểu Hiểu đều rời văn phòng đúng giờ, giải tỏa căng thẳng và kiên trì duy trì thói quen đi ngủ trước 22 giờ suốt 5 năm liên tục với mong muốn bộ phận gan sẽ tự hồi phục.
Tuy nhiên, thời gian gần đây, Hiểu Hiểu thường xuyên xuất hiện các biểu hiện đau vùng bụng âm ỉ đi kèm tình trạng tiêu chảy kéo dài. Mặc dù đã tự mua thuốc về điều trị trong vài ngày, các biểu hiện bất thường vẫn không có dấu hiệu thuyên giảm. Cho đến khi các cơn đau gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và công việc, cô mới đến cơ sở y tế để kiểm tra.
Kết quả thăm khám và chụp chiếu cận lâm sàng khiến các bác sĩ bàng hoàng. Qua kiểm tra, lực lượng y tế phát hiện trong gan của bệnh nhân có khối bất thường kích thước 2cm, tình trạng UT gan đã tiến triển sang giai đoạn cuối và các tế bào ác tính đã lan rộng toàn thân. Dù Hiểu Hiểu tích cực hợp tác theo phác đồ điều trị của y bác sĩ, do các tế bào bất thường phát triển và di căn quá nhanh, cô đã không qua khỏi sau 3 đợt can thiệp hóa trị.
Mối nguy hại từ việc sơ chế mộc nhĩ sai cách
Trước thắc mắc về việc một người kiên trì duy trì chế độ ngủ sớm trước 22 giờ suốt 5 năm vẫn mắc bệnh lý ác tính, các bác sĩ đã tiến hành tìm hiểu chi tiết về thói quen sinh hoạt hằng ngày của bệnh nhân và tìm ra nguyên nhân chính.
Theo đó, Hiểu Hiểu có sở thích ăn các món ăn chế biến từ mộc nhĩ và nấm khô. Do khoảng cách từ nơi ở đến nơi làm việc khá xa, để tiết kiệm thời gian, mỗi buổi sáng trước khi đi làm, cô đều chuẩn bị sẵn nguyên liệu thực phẩm cho bữa tối, trong đó có mộc nhĩ. Bệnh nhân thường xuyên ngâm mộc nhĩ ngập trong nước từ 7 giờ sáng cho đến tận 18 giờ chiều mới tiến hành chế biến.
Hiểu Hiểu không biết rằng thời gian ngâm mộc nhĩ thực tế không nên kéo dài quá 2 tiếng. Việc ngâm thực phẩm này nhiều giờ liên tục trong môi trường nhiệt độ phòng đã tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật độc hại phát sinh và sinh sôi mạnh mẽ.
Bác sĩ trực tiếp điều trị cho bệnh nhân đưa ra cảnh báo, mộc nhĩ ngâm trong thời gian quá dài rất dễ bị biến chất và sản sinh ra Aflatoxin. Đây là loại độc tố nấm mốc cực độc, được các tổ chức y tế xếp vào nhóm chất gây UT hàng đầu.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh: "Aflatoxin trực tiếp làm tổn thương mô gan, làm vô hiệu hóa chức năng giải độc và kích thích hình thành các khối u ác tính. Ngủ sớm chỉ giúp gan giảm bớt áp lực chuyển hóa, nhưng không thể triệt tiêu lượng độc tố Aflatoxin mà cô nạp vào cơ thể mỗi ngày. Thói quen này chẳng khác nào hành động "tự sát" âm thầm tàn phá lá gan từng ngày".
Nguyên nhân UT gan thường chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn
Trường hợp của Hiểu Hiểu là lời cảnh báo quan trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Dữ liệu thực tế lâm sàng cho thấy có đến hơn 80% trường hợp mắc UT gan chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển sang giai đoạn giữa hoặc giai đoạn muộn. Nguyên nhân là do bộ phận gan được xem như một cơ quan "câm lặng" trong cơ thể. Các dây thần kinh cảm giác đau tập trung trên bao gan rất mờ nhạt, khiến cho khi các tế bào gan bắt đầu bị tổn thương hoặc viêm nhiễm, người bệnh hầu như không nhận thấy bất kỳ cảm giác đau rát rõ rệt nào.
Bên cạnh đó, gan có khả năng tự bù trừ rất mạnh mẽ. Các nghiên cứu y khoa đã chứng minh rằng ngay cả khi 2/3 khối lượng gan bị tổn thương nghiêm trọng, phần mô gan khỏe mạnh còn lại vẫn có thể gánh vác và duy trì các hoạt động sinh lý bình thường. Do đó, các triệu chứng cảnh báo UT gan ở thời điểm ban đầu thường rất mờ nhạt và khó nhận biết.
Để chủ động theo dõi và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường tại gan, việc thực hiện khám sức khỏe tổng quát và tầm soát định kỳ hằng năm giữ vai trò vô cùng thiết yếu. Khi thực hiện kiểm tra sức khỏe, người dân cần chú ý đến 3 chỉ số sinh hóa cơ bản:
-
Men gan (ALT/AST): Ngưỡng chỉ số bình thường dao động trong khoảng từ 0 đến 40 U/L. Khi các tế bào gan chịu tác động tổn thương từ độc tố hoặc vi rút, các enzyme này sẽ giải phóng dồn dập vào máu, làm chỉ số men gan tăng cao bất thường.
-
Bilirubin: Bao gồm các chỉ số bilirubin tổng số, trực tiếp và gián tiếp, với ngưỡng an toàn từ 1.7 đến 17.1 umol/L. Khi chức năng gan suy giảm, quá trình chuyển hóa mật sẽ bị cản trở, làm chỉ số bilirubin trong máu tăng cao.
-
Alpha-fetoprotein (AFP): Đây là chỉ số dấu hiệu khối u quan trọng trong việc tầm soát UT gan nguyên phát. Mức bình thường của chỉ số AFP là từ 0 đến 25 ng/ml. Trường hợp chỉ số này duy trì ở ngưỡng trên 400 ng/ml trong thời gian kéo dài, nguy cơ mắc bệnh lý UT gan nguyên phát là rất cao.
Khuyến cáo bảo vệ và chăm sóc sức khỏe lá gan
Bộ phận gan đóng vai trò là trung tâm chuyển hóa và lọc rửa độc tố lớn nhất của cơ thể. Để bảo vệ cơ quan này trước các nguy cơ tổn thương mãn tính cũng như các bệnh lý nguy hiểm, mỗi người cần chủ động thực hiện các nguyên tắc chăm sóc sức khỏe kết hợp tầm soát định kỳ:
-
Quản lý an toàn thực phẩm: Loại bỏ hoàn toàn các loại nông sản, ngũ cốc, các loại hạt khô khi phát hiện dấu hiệu ẩm mốc, bởi độc tố Aflatoxin không bị phân hủy hoàn toàn ở nhiệt độ nấu nướng thông thường. Chú trọng khâu bảo quản và chế biến thực phẩm tươi sống lẫn đồ khô, tuyệt đối không tiêu thụ thức ăn để qua đêm bị biến chất hoặc sơ chế không đúng quy cách.
-
Xây dựng chế độ ăn uống khoa học: Tăng cường nhóm thực phẩm chứa chất chống oxy hóa, các loại rau xanh và trái cây tươi nhằm hỗ trợ cơ chế giải độc tự nhiên của cơ thể. Hạn chế tối đa việc sử dụng rượu bia, chất có cồn, các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều chất béo không lành mạnh hoặc lượng đường quá cao.
-
Duy trì thói quen sinh hoạt hợp lý: Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi khoa học, tránh thói quen thức khuya sau 23 giờ và hạn chế tình trạng căng thẳng thần kinh kéo dài. Việc duy trì tập luyện thể dục thể thao thường xuyên giúp cải thiện lưu thông máu và giảm nguy cơ tích tụ mỡ trong gan.
-
Tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ: Chủ động thực hiện tiêm vắc xin phòng ngừa viêm gan B từ sớm để xây dựng hệ miễn dịch vững chắc, giúp ngăn ngừa nguy cơ chuyển biến thành viêm gan mãn tính, xơ gan và UT gan.
Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như đau âm ỉ vùng sườn bên phải, chán ăn, sụt cân bất thường không rõ nguyên nhân hoặc xuất hiện tình trạng vàng da, vàng mắt, người dân cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Linh Linh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 1/10/2026 | 13:57)
