Khám xét nhà, bắt giữ người đàn ông SN 1996 đặt hơn 100 đơn hàng online
Người đàn ông tên Đàm Văn (SN 1996, Trung Quốc) đã bị kết án 1 năm tù.
Theo thông tin từ hồ sơ vụ án, trong khoảng thời gian từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, đối tượng Đàm Văn đã cố ý lợi dụng cơ chế "chỉ hoàn tiền" của các sàn thương mại điện tử tại Trung Quốc - chính sách vốn được ban hành nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng khi nhận phải các mặt hàng gặp sự cố nghiêm trọng về chất lượng.
Cụ thể, nhằm qua mặt hệ thống kiểm soát rủi ro của các nền tảng, đối tượng này đã thu mua trái phép nhiều tài khoản mua sắm trực tuyến đã xác thực danh tính thông qua các ứng dụng giao tiếp mã hóa có máy chủ đặt tại nước ngoài. Ngay sau đó, Đàm Văn sử dụng đa dạng các tài khoản thanh toán khác nhau để đặt mua khối lượng lớn các loại trái cây đắt tiền, chủ yếu tập trung vào mặt hàng sầu riêng và quả anh đào.
Sau khi nhận được các kiện hàng còn nguyên vẹn chất lượng, Đàm Văn không ấn xác nhận hoàn tất đơn hàng. Thay vào đó, người này can thiệp bằng phần mềm trí tuệ nhân tạo (AI) để chỉnh sửa hình ảnh, hô biến những quả sầu riêng tươi ngon thành sản phẩm phủ đầy nấm mốc, còn các thùng anh đào thì xuất hiện vết nứt thối, móp méo hư hỏng nặng.
Các hình ảnh sai lệch do công nghệ tạo ra sau đó được gửi trực tiếp tới bộ phận hỗ trợ khách hàng của các sàn thương mại điện tử kèm yêu cầu khiếu nại chất lượng kém, đòi hỏi áp dụng chính sách "chỉ hoàn tiền, không trả lại hàng".
Nhờ chất lượng hình ảnh giả mạo có độ chân thực cao, hàng loạt yêu cầu hoàn tiền của đối tượng đã được hệ thống chấp thuận. Sau khi nhận lại trọn vẹn số tiền mua sắm, Đàm Văn giữ lại toàn bộ số nông sản tươi nguyên vẹn để đem bán lại với giá rẻ trên các nền tảng đồ cũ, mạng xã hội hoặc bán cho người thân quen nhằm thu lợi bất chính.
Hình ảnh sầu riêng hỏng được làm giả bằng AI
Kết quả điều tra từ cơ quan chức năng xác định, chỉ trong khoảng 4 tháng, đối tượng đã thực hiện thành công hơn 100 đơn hàng gian lận, chiếm đoạt trái phép 60 quả sầu riêng (trọng lượng mỗi quả dao động từ 9-10 kg) cùng 5 thùng anh đào cao cấp (mỗi thùng nặng khoảng 5 kg). Trung tâm thẩm định giá huyện Hành Sơn đã kết luận tổng giá trị tài sản bị tước đoạt trong vụ án này đạt mốc 16.070 NDT (tương đương hơn 62 triệu đồng).
Đến đầu tháng 1/2026, hệ thống an toàn và kiểm soát rủi ro của một nền tảng mua sắm trực tuyến phát hiện bất thường khi nhiều tài khoản khác nhau liên tục đưa ra yêu cầu "chỉ hoàn tiền", nhưng lại dùng chung một địa chỉ nhận hàng và số điện thoại liên hệ. Sau khi tiến hành rà soát kỹ lưỡng, đại diện nền tảng đã lập tức trình báo sự việc tới cơ quan công an địa phương.
Tiếp nhận tin báo, lực lượng chức năng đã khai thác dữ liệu điện tử, đối chiếu địa chỉ IP cùng các dấu vết giao dịch trực tuyến để khoanh vùng và xác định nghi phạm chính là Đàm Văn. Khám xét khẩn cấp nơi ở của đối tượng, lực lượng công an đã thu giữ lượng lớn sầu riêng, anh đào là tang vật vụ án cùng 75 chiếc điện thoại di động được dùng làm công cụ thực hiện hành vi gian lận.
Hình ảnh sầu riêng hỏng được làm giả bằng AI
Toàn bộ tập tin hình ảnh đã qua chỉnh sửa bằng AI, nhật ký giao dịch và dòng tiền thu lợi đều được lực lượng chức năng thu thập, củng cố thành chuỗi chứng cứ hoàn chỉnh. Cảnh sát đã tiến hành bắt giữ khẩn cấp Đàm Văn để phục vụ công tác điều tra chuyên sâu.
Đáng chú ý, xuất phát từ số lượng đơn hàng giả mạo quá lớn, một số sàn thương mại điện tử đã đưa toàn bộ khu vực sinh sống của Đàm Văn vào danh sách địa bàn có chỉ số rủi ro cao. Điều này khiến người dân địa phương gặp rất nhiều khó khăn khi đặt mua các mặt hàng như sầu riêng, anh đào do nhiều người bán đồng loạt từ chối giao hàng tới khu vực này.
Sau quá trình điều tra và truy tố theo đúng thẩm quyền, Tòa án nhân dân địa phương xác định bị cáo Đàm Văn đã cố ý sử dụng công nghệ AI tạo lập bằng chứng giả nhằm chiếm đoạt tiền hoàn trả từ các nền tảng mua sắm, sau đó bán lại hàng hóa để thu lời, có đầy đủ các yếu tố cấu thành tội lừa đảo tài sản.
Hội đồng xét xử cũng thông tin thêm rằng đây không phải là lần đầu tiên bị cáo thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Trước đó vào năm 2023, Đàm Văn từng bị tuyên phạt 8 tháng tù nhưng cho hưởng án treo với thời gian thử thách 1 năm về tội trộm cắp tài sản. Đến tháng 8/2024, đối tượng này tiếp tục nhận bản án 9 tháng tù giam cũng về tội lừa đảo.
Theo Thẩm phán Khuông Văn Văn, nếu chỉ xét riêng hành vi phạm tội trong vụ án lần này, bị cáo có thể chỉ phải nhận mức án từ 6-9 tháng tù, thậm chí đủ điều kiện xem xét cho hưởng án treo do đã khắc phục hoàn trả toàn bộ số tiền chiếm đoạt và có thái độ thành khẩn khai báo. Tuy nhiên, do bị cáo thuộc trường hợp tái phạm nguy hiểm với các tiền án trước đó đều liên quan đến hành vi xâm phạm sở hữu, Tòa án đánh giá bị cáo có nguy cơ tiếp tục vi phạm cao nên quyết định áp dụng tình tiết tăng nặng hình phạt.
Sau cùng, Tòa án tuyên phạt Đàm Văn 1 năm tù giam và phạt tiền bổ sung 5.000 NDT (tương đương gần 20 triệu đồng). Sau khi kết thúc phiên sơ thẩm, bị cáo hoàn toàn chấp nhận bản án và không đệ đơn kháng cáo.
Thông qua vụ án này, cơ quan tố tụng đưa ra lời cảnh báo việc ứng dụng công nghệ AI để làm giả tài liệu, chứng cứ hay tạo lập thông tin sai sự thật nhằm chiếm đoạt tài sản của tổ chức, cá nhân đều là hành vi vi phạm pháp luật hình sự và sẽ bị xử lý nghiêm minh.
Cơ quan chức năng Trung Quốc cũng đưa ra khuyến nghị các nền tảng thương mại điện tử cần sớm nâng cấp hệ thống kỹ thuật để nhận diện hình ảnh do trí tuệ nhân tạo tạo ra, tăng cường rà soát các đơn hàng có dấu hiệu bất thường và kết hợp các biện pháp kiểm duyệt thủ công đối với những trường hợp nghi vấn rủi ro cao.
Bên cạnh đó, các tiểu thương và người bán hàng được khuyên nên chủ động lưu trữ đầy đủ hình ảnh, video cũng như chứng từ trong quá trình đóng gói và giao nhận hàng hóa. Khi phát sinh các khiếu nại có dấu hiệu bất thường, người bán có thể sử dụng các công cụ xác định công nghệ AI hoặc nhờ đến các đơn vị giám định độc lập để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trước pháp luật.
Linh Linh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 28/07/2026 | 14:47)
