Dữ liệu mới cho thấy MH370 có thể hết nhiên liệu sớm hơn dự kiến, khu vực tìm kiếm dịch chuyển 1.100 km
Một dữ liệu từng khiến khu vực tìm MH370 dịch chuyển 1.100 km là lượng nhiên liệu cuối cùng.
Hơn 12 năm đã trôi qua kể từ ngày chuyến bay MH370 của Malaysia Airlines biến mất khỏi màn hình radar, nhưng số phận của chiếc Boeing 777 cùng 239 người trên khoang vẫn là một trong những bí ẩn lớn nhất lịch sử hàng không thế giới.
Trong suốt nhiều năm, các nhà điều tra đã lần lượt phân tích mọi dữ liệu có thể thu thập được, từ tín hiệu vệ tinh Inmarsat, radar quân sự, các mảnh vỡ trôi dạt trên biển cho tới những phép tính tưởng như đơn giản về tốc độ và mức tiêu thụ nhiên liệu. Chính những dữ liệu này đã giúp thu hẹp đáng kể khu vực nghi ngờ chiếc máy bay kết thúc hành trình.
Khi nhiên liệu trở thành manh mối quan trọng
Ngày 28/3/2014, chỉ ba tuần sau khi MH370 mất tích, khu vực tìm kiếm đã có sự thay đổi đáng kể khi được dịch chuyển khoảng 1.100 km về phía đông bắc.
Theo Cục An toàn Giao thông Australia (ATSB), nguyên nhân xuất phát từ những phân tích radar mới. Dữ liệu cho thấy chiếc Boeing 777 đã bay nhanh hơn so với các tính toán ban đầu trong giai đoạn từ Biển Đông tới eo biển Malacca trước khi hoàn toàn biến mất khỏi hệ thống theo dõi.
Chi tiết này kéo theo một hệ quả quan trọng: tốc độ cao hơn đồng nghĩa với việc tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn. Khi lượng nhiên liệu bị đốt cháy lớn hơn dự kiến, MH370 có thể không đủ khả năng bay xa xuống phía nam Ấn Độ Dương như những nhận định trước đó.
Từ cơ sở này, phạm vi tìm kiếm được điều chỉnh tới vùng biển rộng khoảng 319.000 km², nằm cách thành phố Perth của Australia khoảng 1.850 km về phía tây.
Các chuyên gia sau đó tiếp tục sử dụng dữ liệu nhiên liệu để xây dựng nhiều kịch bản khác nhau về độ cao, tốc độ và quãng đường mà chiếc Boeing 777-200ER có thể thực hiện.
Boeing cũng tiến hành những phân tích hiệu suất độc lập. Kết quả cho thấy nếu MH370 duy trì độ cao FL350, tương đương khoảng 10.700 mét hoặc cao hơn, phạm vi hoạt động của máy bay khá tương đồng với khu vực nằm trên vòng cung thứ 7 – nơi được một nhóm nghiên cứu khác của Australia đánh giá có xác suất cao nhất.
Điều đáng chú ý là hai kết quả này được tạo ra hoàn toàn độc lập. Một bên dựa trên hiệu suất và lượng nhiên liệu còn lại của máy bay, bên còn lại phân tích tín hiệu vệ tinh Inmarsat cùng các mô hình chuyển động. Dù tiếp cận khác nhau, cả hai đều hướng tới cùng một khu vực nghi vấn.
ATSB nhận định khi MH370 tiến đến vòng cung thứ 7, khả năng cao máy bay đã cạn nhiên liệu và bắt đầu giảm độ cao trước khi lao xuống biển.
Đêm định mệnh khiến cả thế giới bàng hoàng
Rạng sáng ngày 8/3/2014, chuyến bay MH370 cất cánh từ sân bay quốc tế Kuala Lumpur để tới Bắc Kinh với 239 người trên khoang, bao gồm hành khách và phi hành đoàn.
Điều kiện thời tiết khi đó được đánh giá thuận lợi, máy bay đạt độ cao hành trình khoảng 35.000 feet và mọi hệ thống kỹ thuật đều hoạt động bình thường.
Đến 1h19 sáng, khi máy bay tiếp cận điểm IGARI – khu vực bàn giao kiểm soát không lưu giữa Malaysia và Việt Nam trên Biển Đông – kiểm soát viên không lưu Malaysia yêu cầu tổ lái chuyển sang liên lạc với Trung tâm Quản lý bay Hồ Chí Minh.
Từ buồng lái, một giọng nói bình tĩnh vang lên: “Good night, Malaysian three seven zero” (Chúc ngủ ngon, Malaysia 370).
Đó cũng là những lời cuối cùng thế giới nghe được từ chuyến bay MH370.
Chỉ ít phút sau, thay vì liên lạc với phía Việt Nam, máy bay đột ngột biến mất khỏi radar dân sự. Hệ thống phát đáp nhận diện vị trí và độ cao đã bị ngắt một cách chủ động, khiến chiếc Boeing 777 như tan biến khỏi bầu trời.
Hành trình bí mật được dựng lại từ radar quân sự và vệ tinh
Những gì xảy ra tiếp theo chỉ được hé lộ nhờ dữ liệu radar quân sự cùng các tín hiệu tự động mà máy bay gửi tới vệ tinh.
Theo các phân tích, sau khi mất liên lạc với kiểm soát không lưu dân sự, MH370 bất ngờ đổi hướng, quay ngược qua bán đảo Malaysia, bay qua khu vực đảo Penang rồi hướng ra biển Andaman.
Các chuyên gia cho rằng chuỗi thao tác này đòi hỏi sự điều khiển trực tiếp từ buồng lái, khiến khả năng máy bay phát nổ hoặc gặp sự cố tức thời bị loại trừ.
Dù hệ thống liên lạc thông thường bị cắt đứt, thiết bị liên lạc vệ tinh của Inmarsat vẫn tiếp tục hoạt động. Trong nhiều giờ tiếp theo, máy bay duy trì các tín hiệu “bắt tay” tự động với vệ tinh.
Từ dữ liệu BTO và BFO, các chuyên gia đã dựng lại hành trình của MH370. Kết quả cho thấy chiếc Boeing 777 đã âm thầm bay về phía nam suốt hơn 6 giờ trên vùng biển hoang vu thuộc Nam Ấn Độ Dương.
Tín hiệu cuối cùng lúc 8h19 sáng được cho là thời điểm máy bay cạn nhiên liệu, động cơ ngừng hoạt động trước khi rơi xuống biển.
Chiến dịch tìm kiếm lớn nhất lịch sử hàng không
Sự biến mất của MH370 đã kích hoạt một trong những chiến dịch tìm kiếm tốn kém và quy mô nhất từng được thực hiện.
Từ năm 2014 đến 2017, Malaysia, Australia và Trung Quốc phối hợp khảo sát hơn 120.000 km² đáy biển với tổng chi phí vượt 150 triệu USD. Tuy nhiên, toàn bộ nỗ lực này vẫn không tìm thấy thân chính của chiếc máy bay.
Đến năm 2018, Ocean Infinity tham gia với mô hình “Không tìm thấy, không lấy tiền”. Công ty triển khai các phương tiện lặn tự động hiện đại để tiếp tục rà soát thêm hơn 112.000 km² đáy biển sâu.
Những năm sau đó, nhờ các công nghệ phân tích mới như dữ liệu sóng vô tuyến WSPR và mô hình hải lưu cải tiến, các cuộc khảo sát tiếp tục được thực hiện.
Tính đến đầu năm 2026, hàng nghìn km² khu vực nghi vấn đã được quét bổ sung. Dù xác máy bay vẫn chưa được tìm thấy, các chiến dịch này đã giúp loại bỏ nhiều tọa độ sai lệch và thu hẹp đáng kể phạm vi nghiên cứu.
Những mảnh vỡ xác nhận số phận MH370
Năm 2015, mảnh vỡ đầu tiên được phát hiện trên đảo Réunion thuộc Pháp ở phía tây Ấn Độ Dương.
Qua giám định, đây được xác nhận là phần cánh tà flaperon của chiếc Boeing 777 mang số hiệu MH370.
Trong những năm tiếp theo, hơn 30 mảnh vỡ khác tiếp tục được tìm thấy tại Madagascar, Mozambique, Tanzania và Nam Phi.
Các chuyên gia nhận thấy hướng trôi dạt của các mảnh vỡ hoàn toàn phù hợp với giả thuyết máy bay rơi xuống khu vực phía nam Ấn Độ Dương.
Việc nghiên cứu các sinh vật biển bám trên mảnh vỡ cũng cung cấp thêm dữ liệu về nhiệt độ nước biển và hành trình trôi dạt, góp phần củng cố những tính toán liên quan đến khu vực rơi ban đầu.
Những giả thuyết vẫn chưa có lời giải
Sau hơn một thập kỷ, giới điều tra quốc tế vẫn tập trung vào hai giả thuyết chính.
Giả thuyết đầu tiên cho rằng có sự can thiệp cố ý từ buồng lái. Một số chuyên gia nhận định phi công hoặc cơ phó có thể đã chủ động ngắt liên lạc, đổi hướng máy bay rồi đưa MH370 tới khu vực hẻo lánh giữa đại dương.
2 phi công của MH370
Giả thuyết này được nhắc tới sau khi cơ quan điều tra phát hiện trong thiết bị mô phỏng bay của cơ trưởng Zaharie Ahmad Shah từng tồn tại một lộ trình có nhiều điểm tương đồng với đường bay cuối cùng của MH370.
Ở chiều ngược lại, một số chuyên gia cho rằng máy bay có thể gặp sự cố kỹ thuật nghiêm trọng dẫn đến mất áp suất trong khoang lái. Tình trạng thiếu oxy khiến phi hành đoàn bất tỉnh, trong khi máy bay tiếp tục bay ở chế độ tự động cho đến khi cạn nhiên liệu và rơi xuống biển.
Bí ẩn vẫn chờ lời giải cuối cùng
Tháng 7/2018, Malaysia công bố báo cáo điều tra dài 495 trang về MH370.
Báo cáo kết luận chiếc máy bay đã bị đổi hướng bằng thao tác thủ công, song không thể xác định chính xác nguyên nhân cũng như người chịu trách nhiệm do chưa tìm thấy xác máy bay và hai hộp đen.
Thế giới vẫn kiên trì chờ một câu trả lời
Đến nay, câu hỏi điều gì thực sự đã xảy ra với MH370 vẫn chưa có lời giải đáp cuối cùng.
Dù đã trải qua hơn một thập kỷ, bí ẩn mang tên MH370 vẫn là nỗi ám ảnh đối với ngành hàng không toàn cầu và là nỗi đau chưa thể nguôi ngoai của thân nhân 239 người trên chuyến bay định mệnh. Những cuộc tìm kiếm có thể bị gián đoạn theo thời gian, nhưng hành trình đi tìm sự thật về MH370 vẫn chưa khép lại.
Tác giả: Thu Hiền
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 20/09/2026 | 08:19)
