Công an cảnh báo người dùng máy tính, laptop: Một hành vi quen thuộc có thể bị phạt tới 1 tỷ đồng
Công an TP Hải Phòng cảnh báo người dân việc dùng phần mềm "crack" là tiết kiệm nhỏ nhưng thiệt hại lớn.
Việc sử dụng các phiên bản Windows, Microsoft Office “bẻ khóa” (crack) hay những phần mềm không có bản quyền từ lâu vẫn được nhiều cá nhân, doanh nghiệp lựa chọn nhằm tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, theo cảnh báo mới đây của Công an TP Hải Phòng, khoản tiền tiết kiệm trước mắt có thể kéo theo những hệ lụy rất lớn về pháp lý, tài chính cũng như an ninh mạng.
Không chỉ đối mặt với nguy cơ bị xử phạt hàng trăm triệu đồng, tịch thu thiết bị hay đình trệ hoạt động sản xuất, kinh doanh, người vi phạm trong một số trường hợp còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nhiều hành vi vi phạm vẫn diễn ra phổ biến
Theo cơ quan công an, hiện nay vẫn còn không ít cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp duy trì thói quen sử dụng phần mềm không hợp pháp để cắt giảm chi phí vận hành. Đây là những hành vi xâm phạm quyền tác giả và quyền sở hữu trí tuệ được pháp luật bảo hộ.
Một trong những vi phạm phổ biến nhất là cài đặt hệ điều hành và các ứng dụng đã bị bẻ khóa. Nhiều người sử dụng Windows hoặc Microsoft Office không có khóa kích hoạt hợp lệ nhưng vẫn khai thác đầy đủ tính năng của phần mềm.
Bên cạnh đó, tình trạng chia sẻ bản quyền trái phép cũng diễn ra khá phổ biến. Không ít đơn vị sử dụng một giấy phép bản quyền duy nhất để kích hoạt cho nhiều thiết bị khác nhau, vượt quá số lượng mà nhà cung cấp cho phép.
Ngoài ra, một số doanh nghiệp còn can thiệp vào các phần mềm chuyên dụng như phần mềm kế toán, thiết kế đồ họa, quản lý bán hàng hoặc các phần mềm nghiệp vụ khác. Các phiên bản dùng thử bị chỉnh sửa mã nguồn hoặc thay đổi cơ chế hoạt động nhằm kéo dài thời gian sử dụng mà không phải trả phí cho nhà phát triển.
Theo Công an TP Hải Phòng, dù hành vi vi phạm được thực hiện vô tình hay cố ý thì đều có thể dẫn tới những hậu quả pháp lý đáng kể.
Có thể bị phạt tới hàng tỷ đồng, thậm chí xử lý hình sự
Trước thực trạng vi phạm bản quyền phần mềm và nguy cơ mất an toàn thông tin ngày càng gia tăng, các quy định pháp luật hiện hành đã đưa ra nhiều chế tài nghiêm khắc đối với hành vi sử dụng phần mềm trái phép.
Theo Nghị định 131/2013/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 28/2017/NĐ-CP, các tổ chức, doanh nghiệp có hành vi sao chép hoặc sử dụng phần mềm máy tính khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu có thể bị xử phạt hành chính với số tiền lên tới hàng trăm triệu đồng.
Không chỉ bị xử phạt bằng tiền, các đơn vị vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc gỡ bỏ phần mềm vi phạm hoặc bị tịch thu máy móc, thiết bị liên quan.
Đáng chú ý, trong những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, cá nhân và tổ chức còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 225 Bộ luật Hình sự về hành vi xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan.
Theo quy định, nếu hành vi vi phạm được thực hiện với quy mô thương mại hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng, cá nhân có thể phải đối mặt với mức án phạt tù lên đến 3 năm. Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt tiền có thể lên tới 1 tỷ đồng, thậm chí bị đình chỉ hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định.
Ngoài các chế tài từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp còn có nguy cơ đối mặt với các vụ kiện dân sự từ chủ sở hữu phần mềm nhằm yêu cầu bồi thường thiệt hại. Trong quá trình điều tra, nhiều hệ thống máy tính, máy chủ hoặc thiết bị lưu trữ dữ liệu có thể bị niêm phong, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh.
Nguy cơ an ninh mạng luôn rình rập
Không chỉ đối mặt với rủi ro pháp lý, việc sử dụng phần mềm lậu còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn thông tin.
Theo cảnh báo của cơ quan công an, để kích hoạt trái phép phần mềm, người dùng thường phải tải các công cụ như crack, keygen hoặc activator từ những website, diễn đàn không chính thống. Đây cũng chính là môi trường phổ biến để tội phạm mạng phát tán mã độc.
Thông qua các công cụ bẻ khóa này, tin tặc có thể cài cắm trojan, phần mềm gián điệp hoặc mã độc tống tiền vào thiết bị của người dùng mà họ không hề hay biết.
Khi hệ thống bị xâm nhập, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Dữ liệu tài chính, thông tin khách hàng, tài liệu nội bộ hoặc các dữ liệu quan trọng khác có nguy cơ bị đánh cắp, mã hóa hoặc phá hủy. Đối với doanh nghiệp, điều này không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín đã gây dựng trong nhiều năm.
Trong một số trường hợp, các cuộc tấn công mạng còn khiến toàn bộ hệ thống vận hành bị tê liệt, làm gián đoạn hoạt động sản xuất và kinh doanh.
Khuyến cáo từ cơ quan công an
Để bảo đảm an toàn thông tin cũng như tuân thủ các quy định của pháp luật, Công an TP Hải Phòng khuyến nghị người dân, cơ quan và doanh nghiệp chỉ sử dụng các phần mềm hợp pháp.
Đối với hệ điều hành và bộ ứng dụng văn phòng, người dùng nên sử dụng Windows và Microsoft Office có bản quyền chính thức. Trong trường hợp muốn tối ưu chi phí, có thể cân nhắc chuyển sang các nền tảng miễn phí, hợp pháp như Linux hoặc LibreOffice.
Ảnh được AI hỗ trợ thiết kế
Cơ quan công an cũng nhấn mạnh việc tuyệt đối không tải và sử dụng các công cụ bẻ khóa như crack, keygen hay activator từ những nguồn không rõ xuất xứ.
Song song với đó, người dùng cần duy trì việc cập nhật các bản vá bảo mật mới nhất cho hệ điều hành và phần mềm đang sử dụng. Việc cài đặt các chương trình diệt virus uy tín, bật chế độ bảo vệ thời gian thực và thường xuyên kiểm tra hệ thống cũng là biện pháp cần thiết để giảm thiểu nguy cơ bị tấn công.
Ngoài ra, dữ liệu quan trọng nên được sao lưu định kỳ lên các thiết bị lưu trữ độc lập hoặc các nền tảng đám mây đáng tin cậy nhằm hạn chế thiệt hại nếu xảy ra sự cố.
Ảnh được AI hỗ trợ thiết kế
Đối với doanh nghiệp, việc nâng cao nhận thức cho nhân viên cũng đóng vai trò rất quan trọng. Người lao động cần được cảnh báo về các đường link lạ, tệp đính kèm không rõ nguồn gốc hoặc các phần mềm được chia sẻ trên mạng xã hội, diễn đàn không chính thống.
Theo Công an TP Hải Phòng, sử dụng phần mềm có bản quyền không chỉ là trách nhiệm tuân thủ pháp luật mà còn là giải pháp quan trọng giúp bảo vệ tài sản số, bảo vệ dữ liệu và duy trì sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong môi trường số hiện nay.
Tác giả: Thu Hiền
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 08/10/2026 | 10:07)
