Bắt giữ cựu giáo sư hóa học lập xưởng điều chế ma túy
Đường dây điều chế ma túy xuyên quốc gia núp bóng nghiên cứu khoa học do một cựu giáo sư hóa học và một thạc sĩ điều hành vừa bị cảnh sát Trung Quốc triệt phá.
Lực lượng chức năng tại khu vực miền đông Trung Quốc vừa chính thức triệt phá thành công một tổ chức tội phạm chuyên sản xuất, buôn bán chất cấm xuyên quốc gia có quy mô lớn, do một cựu giáo sư hóa học cùng một thạc sĩ chuyên ngành đứng sau điều hành.
Vụ án ngay lập tức thu hút sự chú ý đặc biệt từ dư luận quốc tế và được ví như phiên bản đời thực của bộ phim truyền hình nổi tiếng Breaking Bad, khi những kẻ chủ mưu lại chính là các trí thức am hiểu sâu về lĩnh vực hóa học. Manh mối đầu tiên của vụ án xuất hiện vào năm 2024, trong một đợt kiểm tra hành chính định kỳ tại một doanh nghiệp công nghệ dược phẩm thuộc tỉnh Sơn Đông. Tại đây, cảnh sát địa phương phát hiện dấu hiệu bất thường khi đơn vị này tiến hành thu mua khối lượng lớn tới 6 loại hóa chất chuyên dụng.
Đây được xác định là các thành phần cốt lõi dùng để tổng hợp etomidate – một chất gây nghiện nguy hiểm thường bị các đối tượng lợi dụng đưa vào các sản phẩm thuốc lá điện tử với tên gọi phổ biến là "vape thây ma". Loại chất này có thể gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng nếu sử dụng liều lượng cao trong thời gian dài, đồng thời đã bị chính quyền Trung Quốc đưa vào danh mục kiểm soát nghiêm ngặt kể từ năm 2023.
Câu chuyện nhanh chóng lan truyền khắp Trung Quốc. Người dùng mạng xã hội so sánh nó với loạt phim truyền hình ăn khách của Mỹ "Breaking Bad", vốn có cốt truyện tương tự đến kinh ngạc, xoay quanh một giáo viên hóa học và một học sinh.
Lần theo dấu vết các đơn hàng, cơ quan điều tra nhanh chóng xác định nhân vật đứng sau là một người đàn ông mang họ Hoàng, người sở hữu bằng thạc sĩ hóa học và từng có nhiều năm kinh nghiệm kinh doanh thuốc lá điện tử tại Thâm Quyến. Đáng chú ý, Hoàng chỉ làm việc tại công ty dược phẩm nói trên trong vỏn vẹn ba tháng trước khi nộp đơn xin thôi việc. Qua theo dõi hành tung, lực lượng an ninh phát hiện đối tượng thường xuyên di chuyển giữa thành phố Truy Bác (tỉnh Sơn Đông) và Thâm Quyến để gặp gỡ một đối tượng họ Ngô – cựu giáo sư hóa học đã nghỉ hưu của một trường cao đẳng trên địa bàn.
Kết quả điều tra xác định Ngô chính là "bộ óc" chủ mưu giữ vai trò linh hồn trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Vị cựu giảng viên này trực tiếp thiết kế, hoàn thiện công thức điều chế, đồng thời tận dụng các mối quan hệ cá nhân để thuê mặt bằng làm phòng thí nghiệm trá hình tại các nhà máy trải dài qua 5 thành phố của Trung Quốc dưới danh nghĩa nghiên cứu phát triển dược phẩm mới. Nhằm né tránh sự phát hiện của lực lượng thực thi pháp luật, băng nhóm này vạch ra phương thức hoạt động vô cùng tinh vi khi chỉ thực hiện công đoạn tổng hợp các tiền chất của etomidate ngay tại nội địa. Sau đó, toàn bộ số tiền chất này được chuyển sang các quốc gia lân cận như Thái Lan, Việt Nam và Campuchia để hoàn thiện thành phẩm cuối cùng.
Cảnh sát tỉnh Sơn Đông triệt phá đường dây mai:thuy xuyên quốc gia có sự tham gia của một cựu giáo sư hóa học (họ Ngô) và một thạc sĩ hóa học (họ Hoàng), vụ việc được ví như phiên bản "Breaking Bad của Trung Quốc".
Một mắt xích trọng yếu khác trong đường dây là đối tượng họ Vương – người vừa kinh doanh thuốc lá điện tử vừa là chủ một doanh nghiệp logistics quốc tế. Vương chịu trách nhiệm chia nhỏ các lô hóa chất và vận chuyển hệ thống trang thiết bị thí nghiệm ra nước ngoài. Nhận định nếu chỉ phát hiện các tiền chất hóa học trong nước thì chưa đủ cơ sở pháp lý vững chắc để kết tội và bắt giữ toàn bộ băng nhóm, ban chuyên án đã kiên trì theo dõi suốt gần hai năm, đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng tại Việt Nam và Thái Lan để giăng lưới.
Nguồn cơn điều tra bắt đầu từ năm 2024 khi cảnh sát phát hiện lượng lớn bất thường 6 loại hóa chất dùng điều chế etomidate tại một công ty dược phẩm nơi Hoàng từng làm việc 3 tháng.
Trong đợt cao điểm tháng 3 và tháng 4, các lực lượng phối hợp đã đồng loạt tấn công và xóa sổ 7 cơ sở điều chế của băng nhóm này đặt tại Campuchia, Việt Nam và Thái Lan. Theo thông tin từ Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc, cơ quan chức năng đã bắt giữ tổng cộng 71 nghi phạm, thu giữ 73 kg chất cấm etomidate, 5 tấn hoạt chất phục vụ sản xuất cùng hàng loạt thiết bị thí nghiệm chuyên dụng. Riêng đối tượng Hoàng đã thu lợi bất chính hơn 5 triệu nhân dân tệ chỉ trong khoảng thời gian hơn một năm điều hành đường dây.
Kết quả chuyên án sau gần 2 năm phối hợp quốc tế: phá 7 căn cứ tại Campuchia, Việt Nam và Thái Lan vào tháng 3 và tháng 4; bắt giữ 71 người; thu giữ 73 kg etomidate, 5 tấn hoạt chất và thiết bị thí nghiệm; Hoàng thu lời hơn 5 triệu nhân dân tệ.
Theo quy định của Luật Hình sự Trung Quốc, các hành vi mua bán, vận chuyển hoặc sản xuất số lượng lớn chất cấm có thể phải đối mặt với khung hình phạt nghiêm khắc từ 15 năm tù, tù chung thân cho đến tử hình, kèm theo biện pháp tịch thu tài sản. Trong các tiền lệ xét xử, các cơ quan tố tụng áp dụng tỷ lệ quy đổi cụ thể đối với etomidate theo quy định pháp luật hiện hành. Hiện tại, vụ án vẫn đang tiếp tục được cơ quan công an mở rộng điều tra để sớm đưa các đối tượng ra xử lý nghiêm minh trước pháp luật.
Linh Linh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 12/10/2026 | 13:09)
