Nam sinh bỗng liệt nửa người vì thói quen ngồi "vạn người mê", bác sĩ cảnh báo: Có thể gây tàn tật suốt đời
Một nam sinh trung học 16 tuổi đã khiến gia đình hoảng hốt khi thức dậy buổi sáng và phát hiện nửa người bị liệt, chân phải gần như “tê liệt”: cổ chân yếu, không thể nhấc mũi bàn chân lên như bình thường.
Báo Thanh niên Việt ngày 3/2/2026 đăng tải bài viết: "Nam sinh bỗng l:iệt nửa người vì thói quen ngồi "vạn người mê", bác sĩ cảnh báo: Có thể gây t:àn t:ật suốt đời", chia sẻ câu chuyện với nội dung như sau:
Trường hợp xảy ra ở quận Lâm Bình, thành phố Hàng Châu (tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc). Khi thăm khám, bác sĩ ghi nhận cậu học sinh này có thói quen ngồi vắt chéo chân trong thời gian dài. Trong lúc làm bài tập hay chơi điện tử, em thường xuyên bắt chéo chân liên tục từ 5-6 tiếng mỗi lần. Sau một đêm ngủ dậy, bàn chân phải đột nhiên mất lực, không thể gập lên trên.
Kết quả kiểm tra cho thấy đây là biểu hiện điển hình của hội chứng rũ bàn chân - tình trạng tổn thương dây thần kinh khiến bàn chân không thể nâng lên khi đi lại. May mắn là mức độ tổn thương chưa quá nặng. Dù đã xuất hiện dấu hiệu teo cơ nhẹ, nam sinh vẫn hồi phục khá tốt sau quá trình tập phục hồi chức năng và hiện có thể đi lại bình thường.
Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh: ngồi vắt chéo chân trong thời gian dài có thể gây tổn thương thần kinh không hồi phục, trường hợp nặng thậm chí dẫn đến t:àn ph:ế suốt đời.
Bác sĩ cảnh báo: Phụ nữ và trẻ em chịu ảnh hưởng nặng hơn
Theo các chuyên gia, thói quen vắt chéo chân không chỉ gây hại cho một bộ phận riêng lẻ mà có thể ảnh hưởng toàn diện đến hệ cơ xương khớp và mạch máu.
Thứ nhất, tổn thương cơ vùng thắt lưng. Khi ngồi vắt chéo chân, trọng lượng phần thân trên dồn lệch qua cột sống thắt lưng và xương chậu, làm thay đổi trục chịu lực, lâu dài gây yếu cơ và giảm khả năng vận động.
Thứ hai, biến dạng cấu trúc xương. Tư thế ngồi lệch kéo dài có thể dẫn đến vẹo cột sống, xoay đốt sống thắt lưng, lệch khung chậu, vai cao thấp không đều, ảnh hưởng cả hình thể và dáng đi.
Thứ ba, gây đau thần kinh tọa. Chân bị bắt chéo khiến cơ mông căng liên tục, dễ chèn é:p dây thần kinh tọa. Những người từng mắc đau thần kinh tọa càng dễ tái phát.
Thứ tư, chèn ép mạch máu chi dưới, làm tăng nguy cơ giãn tĩnh mạch và hình thành huyết khối. Do máu hồi lưu về tim chậm hơn, người mắc các bệnh như đ::ái tháo đường, rung nhĩ đặc biệt không nên ngồi vắt chéo chân.
Thứ năm, tổn thương khớp gối, gây đau và làm nặng thêm các bệnh lý khớp gối có sẵn.
Xét theo giới tính, phụ nữ chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn nam giới. Khi mang thai, khung chậu đã phải chịu áp lực lớn. Nếu duy trì thói quen vắt chéo chân lâu dài, tình trạng đau lưng sẽ trầm trọng hơn, đồng thời có thể ảnh hưởng đến khả năng dùng lực khi s:inh n:ở. Ngoài ra, trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, tư thế này còn dễ làm tăng nguy cơ v:iêm nh:iễm ph:ụ kh:oa.
Xét theo độ tuổi, trẻ em là nhóm dễ bị tổn thương nhất. Do hệ xương chưa phát triển hoàn thiện, thói quen ngồi vắt chéo chân có thể tác động trực tiếp đến sự phát triển của cột sống và dáng vóc sau này.
Các bác sĩ khuyến cáo, tốt nhất không nên hình thành thói quen vắt chéo chân. Trong trường hợp khó tránh, mỗi lần chỉ nên duy trì không quá 15 phút, đồng thời thường xuyên thay đổi tư thế để giảm áp lực lên dây thần kinh và mạch máu.
Chuyên trang Góc nhìn pháp lý cũng từng đưa tin: "Nam sinh 19 tuổi nhập viện khẩn cấp, suýt l:iệt nửa người chỉ vì một thói quen ai cũng mắc phải", cho biết một trường hợp nam sinh ở Trung Quốc đã trải qua những giờ phút sinh tử khi bất ngờ mất hoàn toàn cảm giác từ ng:ực trở xuống. Nguyên nhân được xác định xuất phát từ thói quen cúi gằm mặt vào điện thoại và làm việc trong thời gian dài.
Theo Tin tức Y tế Phúc Kiến, Tiểu Đông, 19 tuổi, sinh viên năm thứ ba tại thành phố Tuyền Châu (tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc) đã trải qua một biến cố kinh hoàng chỉ vì thói quen sinh hoạt hằng ngày. Trong kỳ nghỉ hè vừa qua, Tiểu Đông ở lại thành phố để làm thêm tại một nhà hàng, mỗi ngày dành hàng giờ rửa bát, lau bàn.
Khi trở về ký túc xá, cậu thường cắm cúi vào điện thoại để chơi game 2-3 tiếng liên tục. Tạp chí Gia đình Việt Nam cho biết, thời gian đầu, Tiểu Đông chỉ cảm thấy tê mỏi cổ, tay chân nhưng chủ quan bỏ qua. Đến rạng sáng 30/7, tình trạng đột ngột chuyển nặng: hai chân mất hoàn toàn cảm giác, không thể cử động.
Được đưa đi cấp cứu, bác sĩ phát hiện trong ống sống cổ đoạn C4–T1 xuất hiện khối máu tụ lớn chèn é:p tủy sống, khiến cơ thể từ ng:ực trở xuống gần như l:iệt hoàn toàn. Các chuyên gia xác định nguyên nhân là do việc cúi đầu liên tục đã làm vỡ mạch máu bất thường trong ống sống. Ca phẫu thuật khẩn cấp được thực hiện ngay trong đêm đã kịp thời giải phóng chèn ép, cứu Tiểu Đông thoát khỏi nguy cơ b:ại l:iệt vĩnh viễn. Hiện sức cơ tay và chân của cậu đang dần hồi phục.
Đây không phải trường hợp cá biệt. Theo thống kê, nhiều bệnh nhân khác cũng từng phải nhập viện vì thói quen cúi đầu kéo dài.
Năm 2017, một người đàn ông 40 tuổi ở Thành Đô (Tứ Xuyên) bị l:iệt cao sau nhiều năm cúi đầu nấu mì và nằm xem điện thoại. Năm 2018, một người đàn ông 39 tuổi ở Vô Tích (Giang Tô) tỉnh dậy trong tình trạng khó thở, nửa người l:iệt cứng. Nguyên nhân được xác định là thoát vị đĩa đệm, gai xương cổ chèn ép nặng lên tủy sống.
Các trường hợp này là lời cảnh báo mạnh mẽ về sự nguy hiểm tiềm ẩn từ những tư thế sai lặp đi lặp lại trong thời gian dài.
Cảnh báo từ chuyên gia: cột sống cổ “mỏng manh hơn chúng ta nghĩ”
Trao đổi với VTC News, bác sĩ Hoàng Khiết Thông, Bệnh viện Đa khoa Tuyền Châu số 1 (Trung Quốc), cho biết: “Thói quen cúi đầu trong thời gian dài khiến các cơ sau cổ phải chịu áp lực cao gấp 3–5 lần trọng lượng của đầu. Khi cơ bị mỏi, áp lực sẽ chuyển sang dây chằng và mạch máu trong ống sống. Các mạch máu dị dạng vốn có sẵn dễ bị vỡ, gây chảy máu và chèn ép tủy sống cấp tính. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể bị l:iệt suốt đời”.
Bác sĩ nhấn mạnh, cột sống cổ là một bộ phận tương đối mỏng manh. Nếu duy trì tư thế xấu kéo dài, rất dễ dẫn đến thoái hóa đốt sống cổ. Biểu hiện ban đầu có thể là chuột rút, đau nhức, tê bì tay chân. Nếu không được phát hiện sớm, tình trạng chèn é:p tủy sống có thể khiến bệnh nhân đi lại loạng choạng, thậm chí mất khả năng vận động.
Làm gì để bảo vệ cột sống cổ?
Các bác sĩ khuyến cáo, với sự gia tăng tần suất sử dụng điện thoại thông minh và máy tính, tỷ lệ mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ ngày càng cao. Người trẻ cần đặc biệt chú ý đến các thói quen sinh hoạt:
-
Giữ tư thế đúng: Ngồi thẳng lưng, giữ màn hình ngang tầm mắt, tránh cúi đầu quá lâu.
-
Nghỉ giải lao thường xuyên: Sau mỗi 30–40 phút, nên đứng dậy, vươn vai hoặc đi lại để giảm áp lực cho cột sống.
-
Tập thể dục cho vùng cổ và vai gáy: Các bài tập xoay cổ, kéo giãn cơ giúp tăng độ linh hoạt và giảm nguy cơ thoái hóa.
-
Theo dõi triệu chứng bất thường: Khi có dấu hiệu đau cổ, tê tay chân, yếu cơ, cần đi khám ngay với bác sĩ chuyên khoa cột sống. Không tự ý xoa bóp hay bấm huyệt vì có thể làm tình trạng tệ hơn.
-
Chế độ ngủ khoa học: Nên chọn gối phù hợp, tránh gối quá cao hoặc quá thấp gây lệch cổ.
