Đổ xô mua... đồng chờ tăng giá: Coi chừng phải bán với giá phế liệu bèo bọt
Trước biến động của thị trường giá vàng, bạc trong nước, người dân đổ xô đi tích trữ đồng thỏi với tâm lý chờ tăng giá. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo đồng không phải kênh trú ẩn tài sản an toàn như vàng hay bạc.
Báo Pháp luật thành phố Hồ Chí Minh ngày 4/2/2026 đăng tải bài viết: "Đổ xô mua... đồng chờ tăng giá: Coi chừng phải bán với giá phế liệu bèo bọt", nội dung cho biết:
Thời gian gần đây, giá vàng, bạc liên tục tăng giá, lập đỉnh. Cùng với đó, việc mua bán hai kim loại quý này cũng không hề dễ dàng đã khiến người dân đổ xô tích trữ đồng thỏi với hy vọng giá sẽ tăng.
Rao bán đồng thỏi như kim loại quý
Quan sát trên các hội nhóm đầu tư và trang cá nhân, không khó để bắt gặp hình ảnh những thỏi kim loại màu nâu đỏ, được đúc vuông vắn, khắc chữ “Cu 999 Fine Copper 1kg”, thiết kế gần giống vàng hoặc bạc thỏi.
Nhiều bài đăng còn nhấn mạnh các yếu tố như: “Đồng tinh khiết 99,9%”, “Kim loại chiến lược của tương lai”, “Giá còn thấp, mua sớm sẽ thắng lớn”. Từ đó, đồng thỏi vốn là sản phẩm kim loại công nghiệp, được thổi phồng thành một “cơ hội đầu tư hiếm có”.
Các nội dung quảng bá thường khai thác mạnh tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), bằng những lời kêu gọi như “ai hiểu sớm sẽ giàu”, “đồng chuẩn bị tăng giá mạnh”, “vàng đã cao, hãy chuyển sang đồng”. Dưới mỗi bài đăng này trên mạng xã hội là hàng trăm bình luận hỏi về giá cả và địa chỉ giao dịch.
Tìm đến một cửa hàng bán các sản phẩm từ đồng trên đường Láng (Hà Nội), anh Đ.L.T, chủ cửa hàng này, cho biết gia đình anh có xưởng sản xuất đúc đồng tại Bắc Ninh, chuyên kinh doanh các sản phẩm mỹ nghệ từ đồng, mạ vàng và trong đó có sản xuất đồng thỏi 1kg.
Chủ cửa hàng còn giới thiệu xu hướng mua đồng thỏi tích trữ đang trở thành một kênh bảo toàn tài sản thông minh bên cạnh vàng và bạc. Với sự biến động của thị trường vàng, bạc, việc sở hữu các thỏi đồng 1kg nguyên chất 99,9% không chỉ đảm bảo giá trị kinh tế mà còn giữ được giá trị cốt lõi.
Vị chủ cửa hàng cho biết thời gian gần đây, khách hàng thường xuyên tìm đến mua đồng nguyên khối số lượng lớn với 350 nghìn đồng/thỏi. Đặc biệt, có khách hàng tên N., Giám đốc một công ty vừa đặt mua 60 thỏi đồng làm quà Tết cho nhân viên.
“Khi đặt hàng anh N. có nói món quà này lạ, sang trọng, biết đâu mai kia tăng giá mạnh, nhân viên lại có thêm một khoản”, anh Đ.L.T kể.
Ảnh: MINH TRÚC
Cũng có mặt tại cửa hàng của anh Đ.L.T, một vị khách hàng cho biết thời gian gần đây giá vàng và bạc cùng tăng cao, gia đình cũng muốn mua một ít để tích trữ nhưng tài chính không đủ.
Trong khi đó, dạo quanh các hội nhóm đầu tư kim loại trên mạng xã hội, nhiều người khuyên nên chuyển qua đầu tư đồng thỏi, chờ ngày lên giá. Do đó, vị khách này cũng tìm tới các cửa hàng, xưởng bán đồ đồng để tìm mua.
Giao dịch tự phát, tiềm ẩn rủi ro
Có thể thấy hiện tượng nói trên đang đặt ra nhiều lo ngại về nguy cơ hiểu lầm, đầu cơ theo tâm lý đám đông và rủi ro cho người tiêu dùng.
Trao đổi với chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, ông nhấn mạnh đồng không phải kim loại quý, cũng không có vai trò trú ẩn tài sản như vàng hay bạc. Giá đồng phụ thuộc chủ yếu vào nhu cầu sản xuất công nghiệp, chu kỳ kinh tế và chính sách thương mại toàn cầu, thay vì yếu tố tích trữ hay tâm lý an toàn.
“Đồng là kim loại quan trọng với công nghiệp, nhưng không đồng nghĩa với việc phù hợp cho đầu tư cá nhân dạng tích trữ. Việc quảng bá đồng thỏi như vàng bạc là cách tiếp thị dễ gây nhầm lẫn, đặc biệt với người ít kiến thức về thị trường hàng hóa”, TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.
Ông Phong cảnh báo việc mua bán đồng thỏi trôi nổi trên mạng xã hội tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người mua chủ yếu tin vào quảng cáo, sản phẩm đồng cũng không có kiểm định chính thức như vàng miếng được Nhà nước quản lý; ngoài ra vấn đề nguồn gốc, độ tinh khiết rất khó xác minh.
Chưa kể, thanh khoản của đồng thỏi cũng thấp; bên cạnh đó cũng không có thị trường thu mua rộng rãi. Do đó, nếu người dân mua theo hiệu ứng đám đông sẽ rất khó bán lại giá mua và dễ chịu thiệt hại nếu cần thoát hàng.
Thực tế cho thấy phần lớn các giao dịch đồng thỏi hiện nay mang tính tự phát, không được bảo chứng bởi tổ chức tài chính hay sàn giao dịch hàng hóa hợp pháp.
Mặt khác, cách đúc những miếng đồng vuông vức như vàng miếng, bạc thỏi dễ khiến người xem liên tưởng tới kim loại quý hoặc sản phẩm tích trữ tài sản.
Do đó, ông Phong kiến nghị các cơ quan chức năng sớm vào cuộc và làm rõ hoạt động rao bán kim loại dưới danh nghĩa đầu tư, tránh để hình thành các “cơn sốt ảo” gây thiệt hại cho người dân.
Trước làn sóng quảng cáo đồng thỏi trên mạng xã hội, vị chuyên gia này cũng khuyến nghị người dân cần phân biệt rõ kim loại quý và kim loại công nghiệp, không đầu tư chỉ vì hình thức đẹp hoặc lời hứa lợi nhuận, tìm hiểu kỹ tính pháp lý, thanh khoản và rủi ro trước khi xuống tiền.
“Trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, tỉnh táo và hiểu đúng bản chất tài sản vẫn là hàng rào an toàn quan trọng nhất cho mỗi quyết định tài chính”, ông Phong nói.
Đồng quan điểm, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng không giống như vàng và bạc, giá đồng không chịu tác động trực tiếp từ tâm lý nhà đầu tư hay kỳ vọng kinh tế. Kim loại này đóng vai trò trung tâm trong lưới điện, xây dựng, máy móc công nghiệp và nhiều lĩnh vực khác.
Hơn hết, vàng và bạc là kim loại quý, khan hiếm, tính thanh khoản cao; còn đồng có tính thanh khoản thấp, người mua rất khó mua đi bán lại. Thêm nữa, ông Hiếu cho biết đồng không dễ bảo quản như vàng, bạc. Nếu gặp độ ẩm cao, bề mặt đồng bị oxy hóa tạo lớp gỉ xanh (verdigris).
“Bình thường nếu đồng chất lượng người dân còn có khả năng bán lại cho các xưởng đúc đồng để chế tác thành sản phẩm phong thủy. Nếu đồng đã bị oxy hóa, chất lượng kém, khả năng cao người dân chỉ có thể bán lại cho các cửa hàng phế liệu với mức giá thấp”, ông Hiếu nói và nhấn mạnh người dân nên tìm hiểu kỹ bản chất thị trường trước khi xuống tiền đầu tư, tránh mất tiền oan.
Trước đó, báo VnExpress ngày 2/2/2026 đưa tin: "Tích trữ đồng thỏi chờ tăng giá như vàng", nội dung như sau:
15h một ngày cuối tháng 1, chị Hoa đỗ chiếc ôtô bán tải trước cửa một xưởng chế tác đồng trên đường Láng, Hà Nội. Đã liên hệ từ trước, người phụ nữ 41 tuổi nhận 200 thỏi đồng loại 1 kg, chở về.
"Thấy các hội nhóm trên mạng bàn tán chuyện tích trữ đồng thỏi thay cho vàng, bạc đang quá cao, tôi cũng thử đầu tư", chị Hoa nói. Chị tin rằng mức giá hiện tại còn rẻ, mua để chờ khi nào tăng giá bán lại kiếm lời, hoặc "cùng lắm thì đúc đồ thờ".
Một khách hàng đang mua đồng thỏi làm quà Tết cho nhân viên, hôm 28/1. Ảnh: Phan Dương
Chị Hoa là một trong số nhiều người đang tham gia vào "cơn sốt" mới: tích trữ đồng thỏi. Trong bối cảnh giá vàng và bạc neo ở mức cao, đồng - kim loại vốn là nguyên liệu công nghiệp - bất ngờ được một số người biến thành kênh đầu tư.
Cùng nhịp tăng với vàng và bạc, giá đồng đã tăng khoảng 45% tính từ đầu năm 2025. Riêng hai tháng cận Tết Bính Ngọ, giá kim loại này nhích thêm hơn 10%. Thay vì dùng đúc tượng hay làm dây dẫn điện, các thỏi đồng khối lượng một kg giờ đây được một số người săn lùng, cất két sắt.
Ông Đinh Lâm Tới, chủ xưởng chế tác tại Đống Đa, Hà Nội, cho biết đã bán hết một tấn đồng thỏi sau một tuần ra mắt. Sản phẩm chủ yếu là các thỏi đồng nguyên khối trọng lượng 0,5-1 kg, khắc các biểu tượng phong thủy đón năm Bính Ngọ 2026.
Không chỉ khách lẻ, cơn sốt còn lan sang giới doanh nghiệp. Anh Đinh Đắc Nguyên, giám đốc một công ty địa ốc tại phường Mỹ Hào, Hưng Yên, vừa đặt 60 kg đồng thỏi làm quà Tết cho nhân viên thay cho rượu hay bánh kẹo. "Món quà này lạ, trông sang trọng và biết đâu vài năm nữa giá đồng tăng mạnh, nhân viên lại có thêm một khoản", anh Nguyên nói.
Khảo sát của VnExpress tại các phố kinh doanh vàng bạc ở Hà Nội, Thái Nguyên và TP HCM cho thấy nhiều cửa hàng bắt đầu bày bán đồng thỏi. Một nhân viên tiệm vàng trên đường Láng tiết lộ: "Có những mối buôn đánh ôtô đến lấy hàng tạ. Lợi nhuận từ đồng không cao bằng vàng trên mỗi sản phẩm, nhưng bù lại bằng số lượng lớn".
Tuy nhiên, trái ngược với sự sôi động bề nổi là những rủi ro tài chính hiện hữu mà không phải nhà đầu tư nào cũng lường trước. Tại các hội nhóm mua bán trên mạng xã hội, dù lượng bài đăng lên tới hàng trăm mỗi ngày, các phiên livestream bán "đồng phong thủy", "đồng đầu tư" diễn ra liên tục, phần lớn là màn độc diễn của người bán. Tỷ lệ người hỏi mua thực tế rất thấp, trong khi số lượng bài đăng thanh lý, xả hàng ngày càng nhiều.
Hai mẫu đồng thỏi đang được bán tại một tiệm vàng trên đường Láng, Hà Nội. Ảnh: Phan Dương
Chị Lê Bích Ngọc, chuyên viên phân tích tại một sàn giao dịch hàng hóa, cảnh báo người dân đang mắc bẫy FOMO (sợ bỏ lỡ). Theo chị Ngọc, nhiều người mặc định "sau kim loại quý sẽ đến lượt kim loại màu" mà không hiểu bản chất thị trường.
"Vàng, bạc có tính thanh khoản cao ngang tiền tệ và khan hiếm. Trong khi đó, đồng là kim loại công nghiệp phổ biến, nguồn cung lớn", chị Ngọc nói.
Dữ liệu từ sàn hàng hóa quốc tế cho thấy, giá đồng nguyên liệu thế giới hiện chỉ dao động quanh mức 324.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá bán lẻ các thỏi đồng "phong thủy" lên tới 700.000 đồng/kg. Điều này đồng nghĩa người mua đã lỗ hơn 50% giá trị ngay khi vừa "xuống tiền" cho các chi phí gia công và lợi nhuận của người bán.
Thêm vào đó, đồng rất dễ bị oxy hóa trong khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam. Chỉ sau thời gian ngắn, thỏi đồng sẽ xỉn màu, gỉ sét, khiến giá trị tài sản giảm sút nghiêm trọng. Khác với vàng có thể quy đổi ra tiền mặt theo giá niêm yết toàn cầu, người tích trữ đồng thỏi khi muốn thanh lý thường chỉ có thể tìm đến các cơ sở thu mua phế liệu với mức chiết khấu rất sâu. Chuyên gia này khuyến nghị nếu tin vào triển vọng giá đồng, nhà đầu tư nên tiếp cận qua các Sở giao dịch hàng hóa hợp pháp thay vì tích trữ vật chất.
Thực tế, anh Huy Hoàng, 40 tuổi, Hưng Yên, một nhà đầu tư lướt sóng, đã sớm nếm "trái đắng". Thấy mạng xã hội rầm rộ, anh bỏ ra 36 triệu đồng mua 100 kg đồng phôi, dự định gia công rồi bán dưới dạng thỏi đồng thành phẩm. Nhưng khi chuẩn bị bán, anh nhận ra tính thanh khoản của mặt hàng này rất thấp.
"Người bán thì nhiều nhưng người mua ít. Các bài đăng sôi động trên mạng chủ yếu là tài khoản ảo để 'lùa' gà", anh Hoàng nói.
Quyết định cắt lỗ, anh trả lại lô hàng cho chủ lò, chấp nhận mất 2 triệu đồng tiền phạt. "Thà mất 2 triệu còn hơn ôm một tạ kim loại nặng trịch, để lâu thì xỉn màu, bán đồng nát thì rẻ bèo", anh ngậm ngùi.
