Dùng xăng E10 có khiến ô tô hao nhiên liệu hơn khi trời nắng nóng đỉnh điểm?
Nhiều tài xế lo ngại xăng E10 dễ bay hơi và có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng truyền thống, từ đó khiến xe hao nhiên liệu hơn trong những ngày nắng nóng. Thực tế liệu có chính xác hay không?
Trong bối cảnh xăng sinh học E10 ngày càng được sử dụng phổ biến tại Việt Nam, nhiều tài xế bắt đầu đặt ra cùng một câu hỏi: Liệu loại nhiên liệu pha ethanol này có khiến ô tô hao xăng hơn, đặc biệt trong những ngày nắng nóng gay gắt?
Lo ngại này xuất phát từ đặc tính kỹ thuật riêng của ethanol – thành phần chiếm 10% trong xăng E10. Khác với xăng khoáng truyền thống, ethanol là nhiên liệu sinh học được sản xuất từ các nguyên liệu như ngô, sắn hay mía. Loại nhiên liệu này có ưu điểm là chỉ số octan cao, giúp chống kích nổ tốt hơn và hỗ trợ động cơ vận hành ổn định hơn ở một số điều kiện nhất định.
Tuy nhiên, ethanol lại có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng. Điều này đồng nghĩa với việc khi đốt cháy cùng một thể tích nhiên liệu, lượng năng lượng tạo ra sẽ ít hơn đôi chút. Vì vậy, để tạo ra cùng mức công suất, động cơ có thể phải tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn khi sử dụng E10.
Theo nhiều nghiên cứu kỹ thuật, mức chênh lệch tiêu hao nhiên liệu giữa xăng E10 và xăng khoáng thông thường thường dao động khoảng 1-5%, tùy thuộc vào loại động cơ, công nghệ phun nhiên liệu và điều kiện vận hành thực tế. Đây cũng là lý do khiến một số người dùng có cảm giác xe “uống xăng” hơn sau khi chuyển sang E10.
Nghiên cứu của ĐH Bách Khoa về công suất động cơ thay đổi thế nào khi sử dụng các loại xăng khác nhau.
Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng cũng khiến không ít tài xế lo lắng. Nhiệt độ môi trường cao có thể làm nhiên liệu giãn nở và bay hơi mạnh hơn. Ethanol lại có đặc tính hút ẩm và áp suất bay hơi khác với xăng khoáng, từ đó xuất hiện quan điểm cho rằng xe dùng E10 trong mùa hè sẽ hao nhiên liệu nhiều hơn.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia kỹ thuật ô tô, mức ảnh hưởng này trên các mẫu xe hiện đại gần như không đáng kể. Hệ thống nhiên liệu ngày nay đều được thiết kế kín, đồng thời tích hợp bộ thu hồi hơi xăng EVAP nhằm hạn chế thất thoát nhiên liệu ra môi trường. Thực tế, nhiệt độ ngoài trời khoảng 40-45 độ C vẫn rất nhỏ so với nhiệt độ làm việc bên trong khoang động cơ và buồng đốt.
Điều khiến nhiều chủ xe cảm thấy mức tiêu hao nhiên liệu tăng cao trong mùa hè chủ yếu đến từ điều kiện sử dụng thực tế. Khi trời nắng nóng, điều hòa phải hoạt động mạnh hơn để làm mát khoang cabin. Quạt két nước, quạt làm mát động cơ cũng hoạt động thường xuyên hơn. Trong khi đó, tình trạng ùn tắc giao thông khiến xe liên tục di chuyển chậm, dừng – chạy nhiều lần cũng làm mức tiêu hao nhiên liệu tăng đáng kể.
Các chuyên gia cho rằng, đây là hiện tượng chung với mọi loại nhiên liệu chứ không riêng xăng E10.
Đối với các mẫu xe đời mới sử dụng hệ thống phun xăng điện tử và ECU tự động điều chỉnh hòa khí, động cơ thường thích nghi khá tốt với E10. Thậm chí, nhờ chỉ số octan cao hơn, nhiều động cơ còn vận hành ổn định hơn khi dùng nhiên liệu sinh học.
Ngược lại, những mẫu xe đời cũ hoặc hệ thống nhiên liệu xuống cấp sẽ nhạy cảm hơn. Nếu kim phun bẩn, bơm xăng yếu, lọc xăng lâu ngày chưa thay hoặc bugi hoạt động kém, người dùng có thể cảm nhận rõ hiện tượng hụt ga, ì máy hoặc tiêu hao nhiên liệu tăng lên.
Ngoài ra, ethanol có đặc tính tẩy rửa mạnh hơn xăng khoáng nên trong giai đoạn đầu chuyển sang E10, các mảng cặn tồn đọng lâu ngày trong đường ống dẫn nhiên liệu hoặc kim phun có thể bị bong ra. Điều này khiến lọc xăng nhanh bẩn hơn và có thể ảnh hưởng tạm thời đến khả năng vận hành nếu xe không được bảo dưỡng kịp thời.
Dù vậy, giới chuyên gia khuyến cáo người dùng không nên quá lo ngại việc xăng E10 khiến ô tô hao xăng nghiêm trọng trong mùa nắng nóng. Nếu xe được bảo dưỡng định kỳ, bơm lốp đúng áp suất, hệ thống làm mát hoạt động ổn định và sử dụng điều hòa hợp lý, mức chênh lệch tiêu hao nhiên liệu thường không quá lớn.
Trong nhiều trường hợp, chính thói quen sử dụng xe mới là nguyên nhân khiến hóa đơn nhiên liệu tăng mạnh vào mùa hè. Việc để xe nổ máy chờ lâu, bật điều hòa nhiệt độ quá thấp liên tục hoặc chạy tốc độ cao giữa trời nắng gắt đều có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng đáng kể hơn nhiều so với sự khác biệt giữa E10 và xăng khoáng truyền thống.
