Ăn ốc bươu ngâm 'thủy tinh lỏng' độc hại thế nào?
Natri silicate (Na2SiO3) hay còn gọi thủy tinh lỏng là hợp chất được sử dụng chủ yếu trong sản xuất vật liệu xây dựng, chất tẩy rửa, không dùng trong thực phẩm.
Báo VTC đưa tin với tiêu đề: "Ăn ốc bươu ngâm 'thủy tinh lỏng' độc hại thế nào?", nội dung được đăng tải như sau:
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Huỳnh Văn Trường (47 tuổi, ngụ TP Cần Thơ) để điều tra về hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Trước đó, lực lượng chức năng phát hiện và tạm giữ hơn 3 tấn thịt ốc bươu đã qua sơ chế, toàn bộ số ốc này được ngâm trong dung dịch hóa chất natri silicate, còn gọi là “thủy tinh lỏng” - loại hóa chất dùng trong công nghiệp, không được phép sử dụng trong thực phẩm.
Trao đổi với PV Báo điện tử VTC News, BS CKI Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, việc sử dụng thực phẩm bị ngâm hóa chất công nghiệp như natri silicate trong thời gian dài có thể khiến cơ thể tích tụ độc tố, dẫn đến tổn thương gan, thận nghiêm trọng.
Theo bác sĩ, natri silicate (Na₂SiO₃) là hợp chất gồm ion natri và anion silicat, thường được sử dụng trong sản xuất vật liệu xây dựng, chất tẩy rửa, giấy, dệt may, với vai trò làm keo, chất kết dính hoặc chống thấm.
“Đây là chất có tính kiềm rất mạnh, không dành cho thực phẩm. Khi đi vào cơ thể, hóa chất được chuyển hóa tại gan và đào thải qua thận. Nếu ‘nạp’ lượng lớn, kéo dài, các cơ quan này sẽ bị quá tải, dẫn đến suy gan, suy thận”, bác sĩ Thiệu cảnh báo.
Biết cách chọn ốc bươu để đảm bảo an toàn khi sử dụng (Ảnh minh họa).
BS CKI Lê Văn Thiệu cho biết thêm, natri silicate có thể gây bỏng hóa học khi tiếp xúc trực tiếp với da và mắt. Nếu nuốt phải, chất này gây kích ứng nghiêm trọng niêm mạc miệng, thực quản và dạ dày.
Đặc biệt, acid silicic - sản phẩm chuyển hóa từ natri silicate có thể kết tủa trong cơ thể, làm: Tăng nguy cơ sỏi tiết niệu gấp 4 lần; Gây viêm thận, suy giảm chức năng thận; Phá hủy lớp màng bảo vệ niêm mạc tiêu hóa, làm tăng nguy cơ viêm loét dạ dày - tá tràng. Ngoài ra, nếu hít phải bụi silicate, người tiếp xúc có nguy cơ xơ hóa mô phổi, dẫn đến bệnh bụi phổi và tăng nguy cơ ung thư phổi.
Dấu hiệu nhận biết ốc ngâm hóa chất
Theo bác sĩ Thiệu, người tiêu dùng có thể nghi ngờ ốc bị ngâm hóa chất khi thấy: Thịt ốc trắng bất thường, giòn lạ; Khi ăn có cảm giác tê, rát miệng; Nước ngâm nhớt, sệt, tạo cảm giác như xà phòng.
Bác sĩ khuyến cáo, nếu sau khi ăn thực phẩm nghi ngờ có hóa chất, người dân xuất hiện các triệu chứng như đau rát họng, ngực, nôn nhiều, nôn ra máu, đau bụng dữ dội, cần đến ngay cơ sở y tế để được cấp cứu và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Báo Vnexpress đưa tin với tiêu đề: "Ngâm ốc bằng 'thủy tinh lỏng' - hóa chất ăn mòn nội tạng", nội dung được đăng tải như sau:
Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP HCM vừa khởi tố, bắt tạm giam Huỳnh Văn Trường sau khi đột kích cơ sở chế biến "chui" tại Quận 8, phát hiện quả tang hành vi ngâm tẩm hóa chất công nghiệp độc hại vào thịt ốc bươu. Từ năm 2021 đến nay, đối tượng này đã sử dụng khoảng 500 tấn Natri Silicate (thủy tinh lỏng) - chất chuyên dùng sản xuất xi măng, gạch - để "phù phép" hơn 3.000 tấn ốc trở nên trắng, giòn và tăng trọng lượng nhằm trục lợi hàng tỷ đồng.
Ốc ngâm thủy tinh lỏng bị lực lượng công an phát hiện. Ảnh: Công an TPHCM
Tiến sĩ Khuất Quang Sơn, Đại học Phòng cháy Chữa cháy (Hà Nội), cho biết Natri silicate là hóa chất chuyên dụng trong xây dựng, thường dùng pha keo trám, dán tường hoặc phủ bề mặt vật liệu. Chất này có độ nhớt cao, tạo mạng lưới kết dính giống thủy tinh và hóa rắn khi khô nên được gọi là thủy tinh lỏng.
Dù không được phép dùng trong thực phẩm, thủy tinh lỏng vẫn bị lạm dụng để xử lý hải sản, đặc biệt là ốc. Nhờ tính kiềm mạnh, hóa chất này làm thay đổi cấu trúc protein, khiến thịt ốc săn lại, giòn hơn, tăng khả năng giữ nước giúp ốc nặng cân và trông tươi ngon bắt mắt. Môi trường kiềm cũng tẩy sạch nhớt, khử mùi hôi, giúp thực phẩm lâu ôi thiu.
Theo PGS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội), hành vi này vi phạm nghiêm trọng luật an toàn thực phẩm. Ông khẳng định đây là chất độc tích tụ âm thầm, ăn mòn đa cơ quan nhưng khó bị phát hiện do người bán thường dùng liều lượng nhỏ để qua mắt cơ quan chức năng.
Tác hại của thủy tinh lỏng khi vào cơ thể không biểu hiện qua các triệu chứng thần kinh tức thời. Thay vào đó, tính kiềm của hóa chất gây tổn thương ăn mòn trực tiếp. Nguy hiểm nhất là tình trạng bỏng thực quản, dạ dày dẫn đến biến chứng xuất huyết. Bệnh nhân thường cảm thấy đau rát họng, nôn nhiều, đau ngực, khó nuốt. Trường hợp nặng có thể nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc phù nề đường thở gây khó thở.
Ngoài nguy cơ từ hóa chất, bản thân món ốc cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nếu chế biến sai cách. Ốc sống ở tầng đáy bùn sâu, mỗi con có thể chứa từ 3.000 đến 6.000 ký sinh trùng, đặc biệt là giun ống. Việc chế biến không kỹ hoặc ăn phải ốc chết làm tăng mạnh nguy cơ ngộ độc.
Chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên mua ốc tại các cơ sở uy tín, tự sơ chế bằng nước vo gạo, giấm hoặc nước muối pha ớt để ốc nhả sạch bùn đất. Khi ăn, cần loại bỏ phần ruột ở đuôi (chứa chất bẩn) và não ở đầu (chứa chất độc gây chóng mặt).
Trẻ em có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, người có tiền sử dị ứng hải sản, người mới ốm dậy hoặc đang rối loạn tiêu hóa cần hạn chế món ăn này để tránh các phản ứng tiêu cực như đau bụng, nổi mề đay hay tiêu chảy.
