Nóng: Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) ra thông báo khẩn về virus Nipah
Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tỉ lệ tử vong được ghi nhận dao động từ 40-75%, hiện chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu.
Chuyên trang Đời sống & Pháp luật ngày 28/1/2026 đăng tải bài viết: "Nóng: Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) ra thông báo khẩn về virus Nipah", nội dung cụ thể như sau:
Cục Quản lý Khám chữa bệnh - Bộ Y tế hoả tốc đề nghị các cơ sở khám, chữa bệnh tăng cường thực hiện, kiểm tra, giám sát thực hiện kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở khám, chữa bệnh, thực hiện cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah tại cơ sở điều trị.
Cục quản lý Khám chữa bệnh - Bộ Y tế tối 27/1 đã có văn bản hoả tốc gửi các Bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế; Y tế các Bộ, ngành; Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc chủ động phòng chống bệnh do virus Nipah. Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tỉ lệ tử vong được ghi nhận dao động từ 40-75%, hiện chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo Cục Quản lý Khám chữa bệnh, virus lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân); thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, người nhiễm virus có thể có các triệu chứng: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 - 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định, tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.
Trước nguy cơ bệnh do virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Y tế, để chủ động phòng chống bệnh do virus Nipah, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị các cơ sở khám bệnh chữa bệnh trực thuộc Bộ Y tế, Y tế các Bộ, ngành và Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trực thuộc thực hiện các nội dung, cụ thể:
- Tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh, thực hiện các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đặc biệt lưu ý các trường hợp mới đến nước đã hoặc đang có dịch trong vòng 14 ngày.
- Tăng cường thực hiện, kiểm tra, giám sát thực hiện kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, thực hiện cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah tại cơ sở điều trị.
- Thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh trên thế giới, truyền thông về tình hình dịch bệnh để người dân không hoang mang lo lắng và thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh.
- Phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh để cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát.
Để chủ động, phòng chống dịch bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế đã khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:
1. Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.
2. Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
3. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).
4. Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.
5. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
Báo VOV cũng đưa tin: "Bộ Y tế khẩn cấp yêu cầu tăng cường giám sát virus Nipah ngay tại cửa khẩu", cho biết sáng ngày 28/1, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) có văn bản khẩn gửi Ủy ban Nhân dân các các địa phương; Viện Vệ sinh dịch tễ/ Pasteur; các Bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế yêu cầu tăng cường giám sát, phòng chống dịch bệnh do virus Nipah ngay tại cửa khẩu, các cơ sở y tế và tại cộng đồng.
Trước diễn biến dịch bệnh do virus Nipah tại Ấn Độ, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương siết chặt giám sát y tế, chủ động phát hiện sớm, không để dịch xâm nhập và lây lan trong cộng đồng.
Theo thông tin từ Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến ngày 27/01/2026, Ấn Độ đã ghi nhận 02 trường hợp có xét nghiệm khẳng định mắc bệnh do virus Nipah tại một bệnh viện ở Tây Bengal.
Chủ động ngăn ngừa, phòng chống không để dịch bệnh xâm nhập vào nước ta
Để chủ động ngăn ngừa, phòng chống không để dịch bệnh xâm nhập vào nước ta, Bộ Y tế trân trọng đề nghị ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Y tế, các Sở, ngành liên quan và chính quyền các cấp khẩn trương triển khai các nội dung.
Trong đó, tăng cường công tác giám sát, phát hiện các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh ngay tại cửa khẩu, các cơ sở y tế và tại cộng đồng để quản lý, thu dung, điều trị kịp thời. Khoanh vùng xử lý triệt để ngay từ trường hợp đầu tiên, không để dịch bệnh lây lan trong cộng đồng, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026. Phối hợp với các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur lấy mẫu xét nghiệm chẩn đoán khi ghi nhận các trường hợp nghi ngờ.
Đồng thời, thực hiện nghiêm công tác phòng chống nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Lưu ý, thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc với các trường hợp nghi ngờ/mắc bệnh. Tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến về các biện pháp phòng chống, và công tác phòng, chống nhiễm khuẩn.
Cục Phòng bệnh đề nghị Sở Y tế, các Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế và CDC địa phương xây dựng kế hoạch phòng chống dịch bệnh do virus Nipah tại các cửa khẩu, theo các tình huống. Sẵn sàng nhân lực, vật tư, thuốc, hóa chất, thiết bị, phương tiện để đáp ứng kịp thời trong trường hợp có dịch xảy ra.
Bên cạnh đó, các địa phương cần đẩy mạnh triển khai các hoạt động tuyên truyền phòng, chống bệnh tới các cơ quan truyền thông và cộng đồng để người dân không hoang mang, lo lắng, hiểu và chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống bệnh, đặc biệt là người đi từ quốc gia, khu vực đang có dịch về.
Sẵn sàng đáp ứng khi ghi nhận trường hợp nghi ngờ, mắc tại các địa phương (nếu có)
Đối với các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur, các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, Cục Phòng bệnh yêu cầu theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên thế giới và kịp thời tham mưu cho Bộ Y tế các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.
Tổ chức hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ địa phương về giám sát, xét nghiệm và các biện pháp phòng chống. Đồng thời tiếp tục tăng cường năng lực xét nghiệm, chẩn đoán bệnh do virus Nipah và tiếp nhận mẫu bệnh phẩm từ các địa phương để xét nghiệm, chẩn đoán.
Bên cạnh đó, các đơn vị cần rà soát, củng cố đội phản ứng nhanh tại đơn vị, sẵn sàng đáp ứng khi ghi nhận trường hợp nghi ngờ, mắc tại các địa phương (nếu có).
Như đã đưa tin, bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A theo quyết định số 3644/QĐ-BYT ngày 25/11/2025 về việc bổ sung một số bệnh vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm A, B của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, virus này lây truyền chủ yếu từ động vật sang người tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả) hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân).
Thời gian ủ bệnh trong khoảng từ 4 đến 14 ngày, người nhiễm virus có thể có các triệu chứng: Sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.
Tỷ lệ tử vong ước tính từ 40% đến 75%. Hiện bệnh chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.
