Tịch thu vàng miếng giao dịch không giấy phép từ 9-2: Hiểu thế nào cho đúng?
Luật sư đã làm rõ thông tin tịch thu vàng miếng giao dịch không có giấy phép từ ngày 9-2.
Ngày 28 tháng 1 năm 2026, báo Người Lao Động đăng tải bài viết với tiêu đề "Tịch thu vàng miếng giao dịch không giấy phép từ 9-2: Hiểu thế nào cho đúng?". Nội dung như sau:
Nghị định số 340 năm của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng có hiệu lực từ ngày 9-2. Trong đó có các hành vi liên quan đến sản xuất, kinh doanh, mua bán, xuất khẩu và nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu.
Cần hiểu đúng các quy định về kinh doanh, mua bán vàng. Ảnh minh họa
Thời gian gần đây, trên các trang mạng xã hội xuất hiện các thông tin cho rằng, vàng miếng giao dịch không phép sẽ bị tịch thu, nhiều người hoang mang. Vậy quy định này áp dụng ra sao và cần hiểu thế nào cho đúng?
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động về vấn đề này ngày 28-1, luật sư Hoàng Hà (đoàn Luật sư TPHCM) nhấn mạnh trước những thông tin về việc có thể bị tịch thu vàng, người dân cần có sự bình tĩnh và hiểu đúng bản chất của các quy định để bảo vệ quyền lợi cá nhân. Pháp luật Việt Nam tôn trọng quyền sở hữu, cất giữ và sử dụng vàng hợp pháp của công dân.
Theo luật sư Hoàng Hà, người dân có quyền nắm giữ vàng miếng, kể cả các loại vàng miếng cũ không còn giấy tờ từ nhiều năm trước, mà không lo bị tịch thu nếu chỉ để cất trữ trong nhà. Nguy cơ tịch thu chỉ xuất hiện khi người dân mang số vàng đó đi thực hiện hành vi mua, bán trái quy định tại các địa điểm không được cấp phép.
Vị luật sư cho biết, trước những biến động phức tạp của thị trường tài chính quốc tế và nhu cầu minh bạch hóa dòng vốn trong nước, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP để sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP, chính thức mở đường cho việc xóa bỏ cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng và chuyển sang hình thức quản lý bằng cấp phép.
Sự thay đổi này kết hợp với Nghị định số 340 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, đã tạo ra một khung pháp lý mới chặt chẽ, đòi hỏi các tổ chức và cá nhân phải có sự hiểu biết tường tận để tránh các rủi ro pháp lý, đặc biệt là nguy cơ bị tịch thu tang vật trong các giao dịch trái phép.
Dù việc sản xuất đã được mở rộng cho nhiều đơn vị nhưng hoạt động mua, bán vàng miếng vẫn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và bị giới hạn nghiêm ngặt về địa điểm thực hiện.
Theo quy định, tổ chức và cá nhân chỉ được phép mua, bán vàng miếng tại các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng.
"Nghị định số 340 có hiệu lực từ ngày 9-2 tới đây đã tạo ra một làn sóng quan tâm lớn dư luận về khả năng bị tịch thu vàng miếng khi giao dịch không đúng nơi quy định. Cần phải hiểu rõ cơ chế xử phạt này để phân biệt giữa hành vi sở hữu tài sản hợp pháp và hành vi kinh doanh, giao dịch trái phép"- ông Hà nêu rõ.
Theo luật sư Hoàng Hà, biện pháp tịch thu toàn bộ số vàng vi phạm không phải là chế tài áp dụng cho tất cả các lỗi vi phạm mà là hình thức xử phạt bổ sung dành cho các nhóm hành vi mang tính chất cố ý và gây bất ổn thị trường nghiêm trọng.
Cụ thể, số vàng sẽ bị tịch thu nếu tổ chức, cá nhân thực hiện một trong các hoạt động sau: Hoạt động sản xuất vàng miếng mà không có giấy phép; Hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng tại các địa điểm không được cấp phép (như tiệm vàng không có giấy phép mua bán vàng miếng, giao dịch trao tay ngoài phố, hoặc giao dịch qua các hội nhóm chợ đen trên mạng); Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng hoặc vàng nguyên liệu không có giấy phép; Thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp thẩm quyền cho phép.
Luật sư nêu rõ, hình thức tịch thu này được xem là biện pháp mạnh tay nhất nhằm triệt tiêu động lực tài chính của các giao dịch bất hợp pháp, đảm bảo rằng mọi lượng vàng lưu thông trên thị trường đều phải đi qua các kênh kiểm soát chính thống.
Nghị định 340 thiết lập một thang bảng phạt tiền rõ ràng, tách bạch giữa cá nhân và tổ chức, đồng thời phân hóa theo mức độ nghiêm trọng và tần suất vi phạm.
Luật sư lấy dẫn chứng, hành vi mua, bán vàng miếng tại nơi không có giấy phép thì vi phạm lần đầu chỉ bị cảnh cáo, nếu tái phạm thì mức phạt đối với cá nhân là từ 10 - 20 triệu.
Kinh doanh mua, bán vàng miếng không có giấy phép thì mức phạt đối với cá nhân là từ 300-400 triệu và bị tịch thu toàn bộ số vàng.
Mức phạt tiền đối với tổ chức vi phạm sẽ bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân cho cùng một hành vi.
Bên cạnh đó, nhiều người lo lắng rằng cứ mua bán vàng không có hóa đơn hoặc tại tiệm vàng nhỏ là bị tịch thu. Tuy nhiên, theo Nghị định 340, việc tịch thu vàng chỉ áp dụng trong các trường hợp sau:
Đối với bên bán (Kinh doanh trái phép): Các cửa hàng, tổ chức thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh, mua bán vàng miếng mà không được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép. Đây là nhóm đối tượng chính bị tịch thu tang vật.
Đối với bên mua (Người dân): Nghị định không quy định tịch thu vàng đối với cá nhân mua vàng tại các tiệm không phép (trừ khi liên quan đến các tội danh hình sự hoặc buôn lậu). Người dân chỉ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền nếu tái phạm nhiều lần.
Về hóa đơn, theo luật sư Hoàng Hà, không có quy định nào nói rằng vàng miếng không có hóa đơn cũ sẽ bị tịch thu. Tuy nhiên, khi bán lại, người sở hữu vàng nên chọn các tổ chức được cấp phép để đảm bảo tính pháp lý và giá cả.
|
Bên cạnh việc xử phạt, theo luật sư Hoàng Hà, có 2 điểm mới người dân cần lưu ý để bảo vệ tài sản. Thứ nhất là thanh toán không dùng tiền mặt: Các giao dịch mua bán vàng miếng phải thực hiện qua tài khoản thanh toán. Việc dùng tiền mặt quá hạn mức quy định có thể bị phạt tới 20 triệu đồng. Thứ hai là địa điểm giao dịch: Chỉ nên mua bán tại các Ngân hàng thương mại hoặc các doanh nghiệp lớn được cấp phép để tránh các rắc rối về pháp lý và bị xử phạt hành chính. "Việc sở hữu, cất giữ vàng miếng hợp pháp trong gia đình là quyền của công dân và không bị ảnh hưởng bởi Nghị định này. Quy định chỉ tập trung vào việc quản lý các giao dịch trên thị trường"- vị luật sư cho hay. |
Báo Đời Sống Pháp Luật cũng đăng tải bài viết với tiêu đề "Quan trọng: 2 tuần tới, vàng miếng sẽ bị thu hồi trong trường hợp này, người mua vàng tuyệt đối lưu tâm!". Nội dung như sau:
Chính sách mới chính thức có hiệu lực từ 9/2
Từ ngày 9/2 sắp tới, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước siết chặt trong công tác quản lý thị trường vàng, đặc biệt là hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng miếng và vàng nguyên liệu. Nghị định này quy định rõ các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, trong đó dành nhiều điều khoản với chế tài nặng nhằm hạn chế giao dịch không phép, mua bán “trao tay” và các hoạt động vàng nằm ngoài hệ thống được kiểm soát.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Theo quy định mới, các hành vi như sản xuất, mua bán vàng miếng khi chưa được Ngân hàng Nhà nước cấp phép; xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu hoặc vàng miếng trái phép; hay tiến hành các hoạt động kinh doanh vàng khác mà không có giấy phép hợp lệ đều bị xếp vào nhóm vi phạm nghiêm trọng. Mức xử phạt đối với các hành vi này dao động từ 300 đến 400 triệu đồng, kèm theo các biện pháp xử lý bổ sung mang tính răn đe.
Ngoài phạt tiền, cơ quan chức năng có quyền tịch thu toàn bộ số vàng liên quan đến vi phạm, đình chỉ hoạt động mua bán vàng miếng, đình chỉ nhập khẩu vàng nguyên liệu, thậm chí thu hồi giấy phép kinh doanh đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần. Điều này đồng nghĩa với việc vàng miếng được giao dịch không đúng quy định sẽ không còn được coi là tài sản hợp pháp, mà có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào khi bị phát hiện.
Bên cạnh đó, Nghị định 340 cũng đưa ra các chế tài cụ thể đối với hình thức thanh toán trong giao dịch vàng. Các giao dịch mua bán vàng, bao gồm cả vàng miếng, có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong một ngày nhưng không thực hiện thanh toán qua tài khoản ngân hàng sẽ bị xử phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Ngoài ra, các hành vi không niêm yết công khai giá mua - bán vàng miếng, vàng trang sức, mỹ nghệ; không công bố tiêu chuẩn áp dụng hoặc không ghi nhãn hàng hóa theo đúng quy định cũng bị phạt tiền từ 30 đến 50 triệu đồng.
Người mua vàng cần làm gì?
Người đang nắm giữ vàng miếng hoặc có nhu cầu mua - bán vàng cần đặc biệt thận trọng để tránh rủi ro pháp lý.
Trước hết, việc mua bán vàng miếng chỉ nên thực hiện tại các tổ chức, doanh nghiệp đã được Ngân hàng Nhà nước cấp phép. Các giao dịch phát sinh ngoài hệ thống này, dù diễn ra giữa cá nhân với cá nhân, vẫn có thể bị coi là không hợp pháp và đối mặt nguy cơ bị tịch thu vàng.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Bên cạnh yếu tố giấy phép, hình thức thanh toán cũng là vấn đề cần đặc biệt lưu tâm. Với các giao dịch mua - bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày, việc thanh toán cần được thực hiện qua tài khoản ngân hàng theo đúng quy định. Việc cố tình thanh toán bằng tiền mặt đều tiềm ẩn nguy cơ bị xử phạt hành chính.
Ngoài ra, khi mua các sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ hoặc các loại vàng khác, người tiêu dùng nên chú ý đến việc niêm yết giá công khai, thông tin nhãn mác và tiêu chuẩn chất lượng được công bố rõ ràng. Đây không chỉ là yêu cầu đối với đơn vị kinh doanh, mà còn là căn cứ quan trọng để người mua bảo vệ quyền lợi của mình khi xảy ra tranh chấp hoặc kiểm tra pháp lý.
Các chuyên gia đánh giá, việc áp dụng Nghị định 340/2025/NĐ-CP sẽ góp phần đưa thị trường vàng vào khuôn khổ minh bạch hơn, hạn chế đầu cơ và giao dịch ngầm, đồng thời thúc đẩy người dân tham gia mua bán vàng qua các kênh chính thức. Trong bối cảnh chính sách đã rõ ràng, việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp tránh bị phạt tiền, tịch thu vàng mà còn là cách an toàn nhất để bảo toàn giá trị tài sản.
