Trung Quốc phát hiện thuốc phòng chống virus Nipah hiệu quả
Một nghiên cứu hợp tác của các nhà khoa học Trung Quốc mới đây đã phát hiện rằng thuốc uống dạng nucleoside VV116, hiện đã được phê duyệt để điều trị COVID-19, thể hiện hoạt tính kháng virus Nipah mạnh mẽ.
Báo Đời Sống Pháp Luật ngày 27/01/2026 đăng bài: "Trung Quốc phát hiện thuốc phòng chống virus Nipah hiệu quả" ,nội dung như sau:
Phát hiện này mở ra hy vọng mới trong công tác phòng ngừa và điều trị một trong những bệnh truyền nhiễm mới nổi có tỷ lệ tử vong cao nhất hiện nay.
Theo thông cáo được Viện Virus học Vũ Hán, trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, công bố vào thứ Hai, virus Nipah kể từ khi lần đầu được ghi nhận bùng phát tại Malaysia năm 1998 đã nhanh chóng trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu, với tỷ lệ tử vong dao động từ 40 đến 70%. Riêng trong tháng Một năm nay, bang Tây Bengal của Ấn Độ ghi nhận các ca nhiễm và tử vong mới, khiến khoảng 100 người tiếp xúc gần phải đưa vào diện cách ly theo dõi.
Trong bối cảnh hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay vắc xin phòng ngừa, đồng thời virus Nipah có khả năng lây nhiễm trên nhiều loài vật chủ, Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp Nipah vào nhóm mối đe dọa y tế ưu tiên hàng đầu ở cấp khu vực.
Nhóm nghiên cứu liên ngành gồm Viện Virus học Vũ Hán, Viện Dược vật Thượng Hải và Công ty Công nghệ Sinh học Vigonvita Life Science gần đây đã công bố kết quả nghiên cứu mang tên “The oral nucleoside drug VV116 is a promising candidate for treating Nipah virus infection” (Tạm dịch: Thuốc uống dạng nucleoside VV116 là ứng viên đầy triển vọng trong điều trị nhiễm virus Nipah) trên tạp chí khoa học quốc tế Emerging Microbes & Infections.
VV116 là thuốc kháng virus dạng uống đã được phê duyệt điều trị COVID-19 tại Trung Quốc và Uzbekistan. Trong các thí nghiệm in vitro, thuốc cùng các chất chuyển hóa có hoạt tính đã cho thấy khả năng ức chế rõ rệt virus Nipah, bao gồm cả chủng Malaysia và chủng Bangladesh.
Đáng chú ý, trong mô hình nhiễm virus liều gây chết trên chuột hamster vàng, việc cho uống VV116 với liều 400 miligam trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể đã giúp nâng tỷ lệ sống sót của động vật thí nghiệm lên 66,7 phần trăm, đồng thời làm giảm đáng kể tải lượng virus tại các cơ quan mục tiêu quan trọng như phổi, lá lách và não.
Theo Viện Virus học Vũ Hán, những kết quả này đã xác nhận tiềm năng điều trị của VV116 đối với nhiễm virus Nipah. Thuốc có thể được xem xét sử dụng như một biện pháp dự phòng cho các nhóm nguy cơ cao như nhân viên y tế và nhân sự phòng thí nghiệm, cũng như trở thành lựa chọn sẵn có để ứng phó với các đợt bùng phát virus Nipah hiện tại và trong tương lai.
Về phía doanh nghiệp, Công ty Vigonvita Life Science cho biết dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy VV116 có tiềm năng phát triển thành thuốc điều trị nhiễm virus Nipah. Trước tỷ lệ tử vong cao và việc chưa có biện pháp điều trị hay phòng ngừa chính thức, công ty sẽ theo dõi sát diễn biến dịch bệnh và sẵn sàng triển khai các thử nghiệm lâm sàng điều trị cũng như dự phòng sau phơi nhiễm khi cần thiết, theo báo The Paper đưa tin.
Tuy nhiên, một số chuyên gia trong ngành dược cũng lưu ý rằng dù các kết quả nghiên cứu hiện tại cho thấy triển vọng rõ ràng, VV116 vẫn cần trải qua chuỗi nghiên cứu lâm sàng nghiêm ngặt và các thử nghiệm trên quy mô lớn trước khi có thể được sử dụng rộng rãi trong thực tế.
Cùng ngày, ông Vương Tân Vũ, Phó Giám đốc Khoa Bệnh truyền nhiễm Bệnh viện Hoa Sơn trực thuộc Đại học Phúc Đán, viết trên tài khoản WeChat chính thức của bệnh viện rằng, theo dữ liệu giám sát từ Tổ chức Y tế Thế giới và các trung tâm kiểm soát dịch bệnh tại nhiều quốc gia, Ấn Độ hiện đang ở giai đoạn virus Nipah lây truyền tương đối tích cực.
Dữ liệu cho thấy dù chưa bùng phát thành dịch trên diện rộng, các ổ dịch nhỏ với tỷ lệ tử vong cao vẫn xuất hiện tại một số khu vực, mang đặc điểm lây lan liên vùng và lây nhiễm theo cụm trong môi trường bệnh viện.
Ông Vương cho biết hiện chưa ghi nhận ca nhiễm virus Nipah nào trên lãnh thổ Trung Quốc đại lục. “Người dân không cần hoang mang, nhưng nên thận trọng, duy trì thói quen vệ sinh tốt và tin tưởng vào hiệu quả của các biện pháp giám sát, phòng chống dịch bệnh dựa trên khoa học”, ông nhấn mạnh.
Nguồn: Global Times
Báo Lao Động cũng đăng bài: "Virus Nipah quay lại, tỉ lệ tử vong tới 75%, Việt Nam siết chặt phòng dịch" nội dung như sau:
Virus Nipah đang được ghi nhận trở lại tại Ấn Độ, khiến Việt Nam chủ động siết chặt các biện pháp giám sát, phòng chống dịch.
Virus Nipah là tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có tỉ lệ tử vong cao, hiện chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu. Trước diễn biến dịch bệnh tại một số quốc gia, Bộ Y tế Việt Nam đang tăng cường các biện pháp giám sát, chủ động phòng, chống dịch nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Bệnh do virus Nipah: Nguy cơ không thể chủ quan
Virus Nipah được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do virus Nipah được ghi nhận lần đầu trên người tại Bangladesh và sau đó tiếp tục xuất hiện tại Ấn Độ.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah thường chỉ ghi nhận rải rác với quy mô nhỏ tại một số quốc gia, chưa hình thành các ổ dịch lớn. Tuy nhiên, đây là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm do tỉ lệ tử vong cao, dao động khoảng 40-75% ở các trường hợp nhập viện. Hiện nay, bệnh chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.
Ấn Độ ghi nhận ca nghi mắc Nipah, Việt Nam chưa có ca bệnh
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27.12.2025 đến 26.01.2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định, tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.
Virus Nipah được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A). Bệnh chủ yếu lây truyền từ động vật sang người, trong đó dơi ăn quả được xác định là ổ chứa tự nhiên chính tại Ấn Độ. Ngoài ra, bệnh có thể lây qua thực phẩm, đồ vật bị nhiễm virus và lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.
Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 4-14 ngày. Người nhiễm virus có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó tiến triển nặng với các biểu hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh nghiêm trọng, có thể dẫn đến viêm não cấp tính.
Đến ngày 26.1.2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah.
Bộ Y tế chủ động tăng cường giám sát, phòng chống dịch
Trước nguy cơ xâm nhập dịch bệnh, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và tại cộng đồng; đồng thời sẵn sàng các phương án đáp ứng khi có tình huống phát sinh.
Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phối hợp với WHO và các quốc gia trên thế giới nhằm kịp thời chỉ đạo, triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp và hiệu quả, bảo đảm an toàn sức khỏe cho người dân.
Để chủ động phòng ngừa bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.
Người dân cần tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày kể từ khi trở về từ vùng có dịch. Khi xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, thực hiện “ăn chín, uống sôi”; rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nhựa cây sống hoặc chưa qua chế biến như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa.
Không tiếp xúc gần với các động vật có nguy cơ lây truyền cao, đặc biệt là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.
Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc các vật phẩm có nguy cơ ô nhiễm; sử dụng đầy đủ khẩu trang, găng tay và phương tiện bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh, đồng thời rửa tay kỹ sau khi tiếp xúc.
